पूर्वन्देशांश्च सेवन्ती भित्त्वा सा बहुधागिरीन्
पूर्वेकडील प्रदेशांना सिंचन करत, तिने अनेक पर्वत भेदून पुढे गेली.
सिकतापर्वतमरुं गत्वा विद्याधरान्ययौ
सिकता पर्वत आणि वाळवंट ओलांडून ती विद्याधरांच्या प्रदेशात पोहोचली.
तासां नद्युपनद्यश्च शतशो ऽथ सहस्रशः
त्यांच्या नद्या आणि उपनद्या शेकड्यांनी, हजारोंनी आहेत.
वक्वौकसायास्तीरे तु वनं सुरभि विश्रुतम्
वक्वौकसा नदीच्या काठी सुप्रसिद्ध सुरभि वन आहे.
यज्ञोपेतश्च सुमहानमितौजाः सुविक्रमः
यज्ञाने युक्त, अत्यंत महान, अमाप तेज आणि पराक्रम असलेले.
कुबेरानुचरा ह्येते चत्वारस्तु समाः स्मृताः
हे चौघेही कुबेराचे सेवक मानले जातात.
परस्परेण द्विगुणा धर्मतः कामतोर्ऽथतः
ते एकमेकांपेक्षा धर्म, काम आणि अर्थ यामध्ये दुप्पट आहेत.
मनस्विनीप्रभवति तस्माज्ज्योतिष्मती च या
म्हणूनच मनस्वींच्या सामर्थ्यामुळे तिथे ज्योतिष्मती नदीही आहे.
सरो विष्णुपदं नाम निषधे पर्वतोत्तमे
नैषध या श्रेष्ठ पर्वतावर विष्णुपद नावाचे सरोवर आहे.
मेरोः पार्श्वात्प्रभवति ह्रदश्चन्द्रप्रभो महान्
मेरूच्या कडेला महान चंद्रप्रभा नावाचे सरोवर उत्पन्न होते.
पयोदं तु सरो नीले सुशुभ्रं पुण्डरीकवत्
पयोध सरोवर गडद निळ्या रंगाचं, तेजस्वी आणि कमळांनी सजलेलं आहे.
श्वेतात्प्रवर्त्तते पुण्यं सरयूर्मानसाद्ध्रुवम्
पांढऱ्या प्रदेशातून पवित्र सरयू नदी वाहते, ती नक्की मानस सरोवरातून उगम पावते.
सरः कुरुषु विख्यातं पद्ममीनद्विजाकुलम्
कुरु प्रदेशातील सरोवर प्रसिद्ध आहे, तिथे कमळं, मासे आणि पक्षी भरपूर आहेत.
अन्ये चाप्यत्र विख्याताः पद्मामीनद्विजाकुलाः
इथे इतरही सरोवरे प्रसिद्ध आहेत, तीही कमळं, मासे आणि पक्ष्यांनी भरलेली आहेत.
तेभ्यः शान्ता य माध्वी च द्वे नद्यौ संबभूवतुः
त्यातून शांत आणि मधुर अशा दोन नद्या उत्पन्न झाल्या.
उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः
इथे झरे आणि पाणी उगम पावतात, आणि श्रेष्ठ नद्या वाहू लागतात.
पूर्वायता महापर्वा निमग्ना लवणाभसि
पूर्वेकडे पसरलेली मोठी डोंगररांगा खारट समुद्रात बुडालेली आहे.
उदग्याता उदीच्यान्ता अवगाढा महोदधिम्
उत्तर दिशेकडे वाढत जाऊन त्या डोंगररांगा उत्तरेकडील टोक गाठून मोठ्या समुद्रात शिरतात.
प्रतीच्यामायतास्ते वै प्रविष्टा लवणोदधिम
पश्चिमेकडे पसरलेल्या त्या डोंगररांगा खारट समुद्रात प्रवेश करतात.
आयतास्ते महाशैलाः समुद्रं दक्षिणं प्रति
ही विशाल डोंगररांगा दक्षिणेकडील समुद्राकडे पसरलेली आहे.
तत्र संवर्त्तको नाम सो ऽग्निः पिबति तज्जलम्
तेथे 'संवर्तक' नावाचा अग्नी त्या पाण्याचा संहार करतो.
द्वादशैते प्रविष्टा हि पर्वता लवणोदधिम्
ही बारा पर्वतशिखरे खारट समुद्रात प्रवेश केलेली आहेत.
यदेतद्दृश्यते चन्द्रे श्वेते कृष्णशशाकृति
चंद्रावर जे दिसतं, पांढऱ्या रंगावर काळ्या सशाच्या आकारासारखं,
इहोदितस्य दृश्यन्ते यथान्ये ऽन्यत्र चोदिते
ते इथे चंद्र उगवताना दिसतं, जसं इतरत्रही उगवताना दिसतं.
आरोग्यायुः प्रमाणानां धर्मतः कामतोर्ऽथतः
आरोग्य, आयुष्य आणि प्रमाणे धर्म, काम आणि अर्थ यावर ठरतात.
इत्येषा धारयन्तीदं पृथ्वी विश्वं जगत्स्थितम्
अशी ही पृथ्वी संपूर्ण विश्व आणि सर्व जगातील जीव धारणा करते.
शृणुतेमं यथातत्त्वं ब्रुवतो मे द्विजोत्तमाः
हे द्विजश्रेष्ठहो, मी जसं आहे तसं सत्य सांगतो, ते नीट ऐका.
विस्तराद्द्विगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः
त्याचा परिघ सर्व बाजूंनी दुप्पट मोठा आहे.
तत्र पुण्या जनपदाश्चिरान्न म्रियते जनः
तेथे पुण्यवान प्रदेश आहेत आणि तिथले लोक खूप काळ जगतात, सहजपणे मरत नाहीत.
तत्रापि पर्वताः पुण्याः सप्तैव मणिभूषणाः
तेथेही सात पवित्र पर्वत आहेत, जे रत्नांनी सजलेले आहेत.