गन्धर्वकिन्नरान्यक्षान्रक्षोविद्याधरोरगान्
गंधर्व, किन्नर, यक्ष, राक्षस, विद्याधर आणि सर्प.
किरातांश्चपुलिन्दांश्च कुरून् सभरतानपि
किरात, पुलिंद, कुरू आणि भरत.
सुह्मोत्तरांश्च वङ्गांश्च ताम्रलिप्तांस्तथैव च
सुह्म, उत्तर, वंग आणि ताम्रलिप्त या प्रदेशांचा समावेश आहे.
ततः प्रतिहता विन्ध्यात्प्रविष्टा लवणोदधिम्
नंतर, विंध्य पर्वताने अडवल्यावर ती खारट समुद्रात शिरली.
प्रावयन्त्युपभागांश्च नैषधांश्च त्रिगर्त कान्
तिने आजूबाजूच्या प्रदेशांना, तसेच नैषध आणि त्रिगर्त या भागांनाही पावसाने भिजवले.
केकरानौष्टकर्णांश्च किरातानपि चैव हि
केकर, औष्ठकर्ण आणि किरात या लोकांनाही तिने व्यापले.
आमण्डलं समुद्रस्य तिरोभूतांश्च पूर्वतः
समुद्राचा परिसर आणि पूर्वेकडे अदृश्य झालेले प्रदेश तिने व्यापले.
सुपथान्पावयं तीह त्विन्द्रद्युम्नसरोपि च
सुप्रसिद्ध मार्ग, पावय प्रदेश आणि इंद्रद्युम्न सरोवरही तिने व्यापले.
मध्यतोजानकिमथो कुथप्रावरणान्ययौ
मधल्या भागात तिने जानकीकडे, मग कुथा आणि प्रावरणा या ठिकाणी प्रवास केला.
ततस्तु नलिनी प्रायात् प्राचीमाशां जवेन तु
नंतर नलिनी वेगाने पूर्व दिशेकडे गेली.
पूर्वन्देशांश्च सेवन्ती भित्त्वा सा बहुधागिरीन्
पूर्वेकडील प्रदेशांना सिंचन करत, तिने अनेक पर्वत भेदून पुढे गेली.
सिकतापर्वतमरुं गत्वा विद्याधरान्ययौ
सिकता पर्वत आणि वाळवंट ओलांडून ती विद्याधरांच्या प्रदेशात पोहोचली.
तासां नद्युपनद्यश्च शतशो ऽथ सहस्रशः
त्यांच्या नद्या आणि उपनद्या शेकड्यांनी, हजारोंनी आहेत.
वक्वौकसायास्तीरे तु वनं सुरभि विश्रुतम्
वक्वौकसा नदीच्या काठी सुप्रसिद्ध सुरभि वन आहे.
यज्ञोपेतश्च सुमहानमितौजाः सुविक्रमः
यज्ञाने युक्त, अत्यंत महान, अमाप तेज आणि पराक्रम असलेले.
कुबेरानुचरा ह्येते चत्वारस्तु समाः स्मृताः
हे चौघेही कुबेराचे सेवक मानले जातात.
परस्परेण द्विगुणा धर्मतः कामतोर्ऽथतः
ते एकमेकांपेक्षा धर्म, काम आणि अर्थ यामध्ये दुप्पट आहेत.
मनस्विनीप्रभवति तस्माज्ज्योतिष्मती च या
म्हणूनच मनस्वींच्या सामर्थ्यामुळे तिथे ज्योतिष्मती नदीही आहे.
सरो विष्णुपदं नाम निषधे पर्वतोत्तमे
नैषध या श्रेष्ठ पर्वतावर विष्णुपद नावाचे सरोवर आहे.
मेरोः पार्श्वात्प्रभवति ह्रदश्चन्द्रप्रभो महान्
मेरूच्या कडेला महान चंद्रप्रभा नावाचे सरोवर उत्पन्न होते.
पयोदं तु सरो नीले सुशुभ्रं पुण्डरीकवत्
पयोध सरोवर गडद निळ्या रंगाचं, तेजस्वी आणि कमळांनी सजलेलं आहे.
श्वेतात्प्रवर्त्तते पुण्यं सरयूर्मानसाद्ध्रुवम्
पांढऱ्या प्रदेशातून पवित्र सरयू नदी वाहते, ती नक्की मानस सरोवरातून उगम पावते.
सरः कुरुषु विख्यातं पद्ममीनद्विजाकुलम्
कुरु प्रदेशातील सरोवर प्रसिद्ध आहे, तिथे कमळं, मासे आणि पक्षी भरपूर आहेत.
अन्ये चाप्यत्र विख्याताः पद्मामीनद्विजाकुलाः
इथे इतरही सरोवरे प्रसिद्ध आहेत, तीही कमळं, मासे आणि पक्ष्यांनी भरलेली आहेत.
तेभ्यः शान्ता य माध्वी च द्वे नद्यौ संबभूवतुः
त्यातून शांत आणि मधुर अशा दोन नद्या उत्पन्न झाल्या.
उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः
इथे झरे आणि पाणी उगम पावतात, आणि श्रेष्ठ नद्या वाहू लागतात.
पूर्वायता महापर्वा निमग्ना लवणाभसि
पूर्वेकडे पसरलेली मोठी डोंगररांगा खारट समुद्रात बुडालेली आहे.
उदग्याता उदीच्यान्ता अवगाढा महोदधिम्
उत्तर दिशेकडे वाढत जाऊन त्या डोंगररांगा उत्तरेकडील टोक गाठून मोठ्या समुद्रात शिरतात.
प्रतीच्यामायतास्ते वै प्रविष्टा लवणोदधिम
पश्चिमेकडे पसरलेल्या त्या डोंगररांगा खारट समुद्रात प्रवेश करतात.
आयतास्ते महाशैलाः समुद्रं दक्षिणं प्रति
ही विशाल डोंगररांगा दक्षिणेकडील समुद्राकडे पसरलेली आहे.