संक्षोभिण्याख्यामुद्रां तु कथयाम्यधुना श्रुणु
आता मी संक्षोभिणी नावाची मुद्रा सांगतो, ऐका.
तर्जन्यो दण्डवत्कृत्वा मध्यमोपर्यनामिके
तर्जनी बोट काठीसारखी सरळ ठेवावी, मध्यम आणि अनामिकेच्या वरती.
क्रियते विन्ध्यदर्पारे मुद्रा विद्राविणी तथा
हीच मुद्रा विंध्यदर्पारी आणि विद्राविणी म्हणून ओळखली जाते.
इयमाकर्षिणी मुद्रा त्रैलोक्याकर्षणे क्षमा
ही आकर्षिणी मुद्रा आहे, जिला तीनही लोकांना आकर्षित करण्याची क्षमता आहे.
परिवर्तक्रमेणैव मध्यमे तदधोगते
पर्यायाने मधल्या बोटाला खाली वाकवतात.
अनामिके तु सरले तद्बहिस्तर्जनीद्वयम्
अनामिका सरळ ठेवतात आणि दोन्ही तर्जनी बाहेरच्या बाजूला ठेवतात.
मुद्रैषोन्मादिनी नाम्ना ख्याता वातापितापन
ही मुद्रा 'उन्मादिनी' या नावाने ओळखली जाते, जी वायू आणि पित्ताचे दोष दूर करते.
तर्जन्यावपि तेनैव क्रमेण विनियोजयेत्
त्याच क्रमाने तर्जनी बोटेदेखील लावावीत.
इयं महाङ्कुशा मुद्रा सर्वकार्यार्थसाधिका
ही महाअंकुश मुद्रा सर्व कार्यसिद्धीसाठी उपयुक्त आहे.
तर्जनीभ्यां समाक्रान्ते सर्वोर्ध्वमपि मध्यमे
दोन्ही तर्जनी एकत्र दाबून मधल्या बोटाला वर उचलतात.
एतद्विज्ञानमात्रेण योगिनीनां प्रियो भवेत्
हे ज्ञान फक्त समजून घेतल्यानेच योगिनींना प्रिय होतो.
तर्जन्यङ्गुष्ठयुगलं युगपद्योजयेत्ततः
नंतर तर्जनी आणि अंगठा दोन्ही एकत्र जोडावेत.
बीजमुद्रेयमाचिरात्सर्वसिद्धप्रवर्तिनी
ही बीज मुद्रा सर्व सिद्धी लवकर प्राप्त करून देते.
अनामिकामध्यगते तथैव हि कनिष्टिके
अनामिका मधोमध ठेवतात आणि त्याचप्रमाणे कनिष्ठिकाही ठेवतात.
एषा तु प्रथमा मुद्रा योनिमुद्रेति संज्ञिता
ही पहिली मुद्रा 'योनि मुद्रा' म्हणून ओळखली जाते.
पूजाकाले प्रयोक्तव्या यथानुक्रमयोगतः
पूजेच्या वेळी योग्य क्रमाने ही मुद्रा करावी.
श्रीदेवीदर्शने दीक्षा यादृशी तां निवेदय
श्रीदेवीचे दर्शन मिळवण्यासाठी जी दीक्षा सांगितली आहे, ती सांग.
क्षाल्यन्ते च तथा पुसां दीक्षामाचक्ष्महे ऽत्र ताम्
तेही त्याच प्रकारे शुद्ध होतात; येथे मी ती दीक्षा समजावून सांगतो.
गुरुः स्पृशेच्छिष्यतनुं स्पर्शदीक्षेयमीरिता
गुरूंनी शिष्याच्या शरीराला स्पर्श करावा; हिला स्पर्शदीक्षा म्हणतात.
सम्यक्पश्येद्गुरुः शिष्यं दृग्दीक्षा सेयमुच्यते
गुरूंनी शिष्याकडे नीट पाहावे; हिला दृष्टिदीक्षा म्हणतात.
सद्यः सञ्जायते ज्ञानं सा दीक्षा शाम्भवी मता
त्या क्षणीच ज्ञान उत्पन्न होते; ही दीक्षा शांभवी मानली जाते.
तत्प्रसादेन शिष्यो ऽपि तद्रूपः सम्प्रकाशते
गुरूंच्या कृपेने शिष्यालाही तोच स्वरूप प्रकट होतो.
तूष्णीं संकल्पयेच्छिष्यं सा दीक्षा मानसी मता
गुरूंनी शांतपणे मनात शिष्याचा विचार करावा; हीच मानसिक दीक्षा समजली जाते.
आदौ कुर्यात्क्रियादीक्षां तत्प्रकारः प्रवक्ष्यते
सर्वप्रथम विधीपूर्वक दीक्षा द्यावी; तिची पद्धत पुढे सांगितली जाईल.
जिह्वास्यमलशुद्धिं च कृत्वा स्नात्वा यथाविधि
जिभ व तोंड स्वच्छ करून, योग्य रीतीने स्नान करावे,
एकान्ते निवसञ्छ्रीमान्मौनी च नियताशनः
एकांतात राहून, मौन पाळून, आणि आहार मर्यादित ठेवून, सौभाग्यसंपन्न असावा.
देवीसूक्तेन संयुक्तं विद्यान्यासं समातृकम्
देवीसूक्त व मातृमंत्रांसह मंत्रसंस्थापन करावी.
आवाहना सने पाद्यमर्ध्यमाचमनं तथा
आवाहन, पाद्य, अर्घ्य आणि आचमन या विधीने पूजन करावे.
धूपदीपौ च नैवेद्यं ताम्बूलं च प्रदक्षिणा
धूप, दीप, नैवेद्य, तांबूल आणि प्रदक्षिणा करावी.
अथ पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्यया
नंतर सहस्राक्षरी मंत्राने पुष्पांजली अर्पण करावी.