बृहस्पतिश्च तं शुकं शशाप स महाद्युतिः
महातेजस्वी बृहस्पतीने त्या शुकाला शाप दिला.
तुर्वसुश्चात्र दौहित्रो यवीयान्यो यदोरभूत्
इथे यदुचा धाकटा नातू तुरवसु जन्माला आला.
अनुवंश्यामहात्मानस्तेषां पार्थिवसत्तमाः
त्यांच्या वंशातील महात्मा राजे हे पृथ्वीवर श्रेष्ठ होते.
आतिथ्यस्य तु विब्रर्षेः सप्तधा धर्मसंश्रयात्
विब्रर्ष याच्या पाहुणचाराचे सात भाग धर्मावर आधारले होते.
हरवंशयशःस्पर्शः शन्तनोर्वीर्यशब्दनम्
हराच्या वंशाचा कीर्तीचा स्पर्श आणि शांतनूच्या पराक्रमाची ख्याती सांगितली आहे.
अनागतानांसंघानां प्रभूणां चोपवर्णनम्
भविष्यातील बलाढ्य लोकांच्या समूहांचे वर्णन केले आहे.
नैमित्तिकाः प्राकृतिका यथैवात्यन्तिकाः स्मृताः
नैमित्तिक, प्राकृत आणि अंतिम असे प्रकार सांगितले आहेत.
अनादृष्टिर्भास्करस्य घोरः संवर्त्तकानलः
भास्कराचा अदृश्य होणे आणि भयंकर संहाराचा अग्नी सांगितला आहे.
भुवादीनां च लोकानां सप्तानां चोपवर्णनम्
पृथ्वीपासून सुरू होणाऱ्या सात लोकांचे वर्णन केले आहे.
ब्रह्मणोयोजनाग्रेण परिमाणविनिर्णयः
ब्रह्माचा माप योजनांनी ठरवले आहे.
सर्वेषां चैव सत्त्वानां परिणामविनिर्णयः
सर्व सत्त्वांच्या बदलाचा निर्णय सांगितला आहे.
गतिरूर्द्धमधश्चोक्ता धर्माधर्मसमाश्रया
धर्म आणि अधर्म यावर आधारलेली वरच्या-खालच्या वाटा सांगितल्या आहेत.
असंख्यया च दुःखानि ब्रह्मणश्चाप्यनित्यता
असंख्य दुःखे आणि ब्रह्माचीदेखील नश्वरता सांगितली आहे.
दुर्लभत्वं च मोक्षस्य वैराग्याद्दोषदर्शनात्
वैराग्यामुळे दोष दिसल्यावर मोक्ष मिळवणे किती कठीण आहे, हे सांगितले आहे.
नानात्वदर्शनाच्छुद्धस्तवस्तत्र निवर्त्तते
जेव्हा भिन्नतेचं दर्शन संपतं, तेव्हा तुझं शुद्ध स्वरूप तिथे मागे घेतलं जातं.
आनन्दं ब्रह्मणः प्राप्य न बिभेति कुतश्चन
ब्रह्माचा आनंद मिळाल्यावर, कुठल्याही गोष्टीची भीती राहत नाही.
कीर्त्यते जगतश्चत्र सर्गप्रलयविक्रियाः
इथे जगाच्या निर्मिती, प्रलय आणि बदल यांचं वर्णन केलं आहे.
कीर्त्यते ऋषिवर्गस्य सर्गः पापप्रणाशनः
पापांचा नाश करणाऱ्या ऋषींच्या समूहाची निर्मितीही इथे सांगितली आहे.
सौदासास्थिग्रहश्चास्य विश्वामित्रकृतेन तु
सौदासाच्या हाडांचा संग्रह विश्वामित्राने कसा केला, हेही इथे सांगितलं आहे.
संजज्ञे पितृकन्यायां व्यासश्चापि महामुनिः
पितरांच्या कन्येतून महान ऋषी व्यास यांचा जन्म झाला.
पराशरस्य प्रद्वेपो विश्वामित्र ऋषिं प्रति
पराशरांचा विश्वामित्र ऋषीवर असलेला वैर इथे सांगितलं आहे.
देवेन विधिना विप्र विश्वामित्रहितैषिणा
देवाच्या इच्छेने, विश्वामित्राच्या हितासाठी, हे घडलं, हे ब्राह्मणांनो.
एकं वेदं चतुष्पादं चतुर्द्धा पुनरीश्वरः
ईश्वराने एकच वेद, ज्याला चार पाय होते, त्याचे पुन्हा चार भाग केले.
तस्य शिष्यप्रशिष्यैश्च शाखा वेदायुताः कृताः
त्याच्या शिष्यांनी आणि त्यांच्या शिष्यांनी वेदाच्या असंख्य शाखा निर्माण केल्या.
पृष्ट वन्तो विशिष्टास्ते मुनयो धर्मकाङ्क्षिणः
ते विशेष आणि धर्माची इच्छा असलेले ऋषी पुन्हा विचारणा करू लागले.
सुनाभं दिव्यरूपाभं सप्ताङ्गं शुभशंसनम्
सुनाभ, जो दिव्य रूपाचा, सात अंगांचा आणि शुभ स्तुती असलेला आहे—
पृष्ठतो यात नियतास्ततः प्राप्स्यथ पाटितम्
त्याच्या मागे योग्य क्रमाने गेल्यावर, तुम्हाला पठण मिळेल.
पुण्यः स देशो मन्तव्यः प्रत्युवाच तदा प्रभुः
तो देश पवित्र मानावा; त्या वेळी प्रभूंनी उत्तर दिलं.
गङ्गा गर्भ यवाहारा नैमिषेयास्तथैव च
गंगा, गर्भ, यवाहार आणि तसेच नैमिषेय—
ईशिरे चैव सत्रेण मुनयो नैमिषे तदा
त्या वेळी नैमिषातील ऋषींनी विधिप्रमाणे यज्ञ केला.