रजा विरजसः पुत्रः शतजिद्रजसस्तथा
विरजसाचा मुलगा राजा, आणि राजाचा मुलगा शतजित झाला.
विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः
विश्वज्योतीसह या सर्वांनी या लोकांची वाढ केली.
तेषां वंशप्रसूतैस्तु भुक्तेयं भारती पुरा
त्यांच्या वंशात जन्मलेल्या लोकांनी पूर्वी ही भारतभूमी उपभोगली.
ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः
ते गेलेले राजे आणि त्यांच्या काळातील सर्वजण हे त्याच वंशाचे होते.
एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्
अशा प्रकारे या सृष्टीची निर्मिती झाली, ज्यांनी हे जग भरून टाकलं.
तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते
त्यांची ही सृष्टी सांगितली आहे, जी युगांसह बदलत राहते.
पप्रच्छ नियतं सूतं पृथिव्युद धिविस्तरम्
त्याने सूत ऋषींना पृथ्वीचा संपूर्ण विस्तार विचारला.
कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः
त्या प्रदेशांमध्ये किती विभाग आहेत आणि कोणत्या नद्यांची आठवण केली जाते?
एतत्प्रबूहि नः सर्वं विस्तरेण यथार्थतः
कृपया आम्हाला हे सर्व तपशीलवार आणि जसे आहे तसे सांगावे.
हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्
मग मी तुम्हाला पृथ्वीचे विस्तार स्पष्टपणे सांगतो.
द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च
सात मुख्य द्वीपांच्या आत हजारो द्वीपांचे विभाग आहेत.
सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह
मी सात द्वीपांचे वर्णन करीन, तसेच चंद्र, सूर्य आणि ग्रहांसह.
अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्
खरंच, जी गोष्टी समजून येत नाहीत, त्या केवळ तर्काने सिद्ध करता येत नाहीत.
नववर्षं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्
मी जांबूद्वीपातील नऊ प्रदेश अचूकपणे सांगतो.
शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः
ते सर्व बाजूंनी एक लाख योजन विस्तारले आहे.
सिद्धचारणसंकीणः पर्वतैरुपशोभितः
तेथे सिद्ध आणि चारणांनी गर्दी केलेली असून, सुंदर पर्वतांनी शोभलेले आहे.
पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतस्ततः
सर्व बाजूंनी पर्वतांमधून उगम पावलेल्या नद्यांनी वेढलेले आहे.
नवभिश्चावृतः सर्वो भुवनैर्भूतभावनैः
संपूर्ण प्रदेश नऊ जगांनी, म्हणजेच जीवांचे निवासस्थानांनी, वेढलेला आहे.
जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः
जांबूद्वीपाचा विस्तार सर्व बाजूंनी सारखाच आहे.
अवगाढा ह्युभयतः मसुद्रौ पूर्वपश्चिमौ
पूर्व आणि पश्चिम या दोन्ही बाजूंनी मसुद्र समुद्राने वेढलेले आहे.
सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्
सर्व ऋतूंमध्ये निसध हा महान पर्वत सुखद आहे.
द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि
त्याच्या शिखरावर तो बत्तीस हजार योजन विस्तारलेला आहे.
नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः
त्याच्या बाजूंना वेगवेगळे रंग असून, प्रजापतीचे गुण त्यात आहेत.
पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्
त्याचा पूर्वेकडील भाग पांढरा असून, तिथे ब्राह्मण वास करतो.
तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्
त्याच्या क्शत्रिय स्वरूपाची उत्पत्ती मेरूवरून विविध कारणांनी झाली आहे.
भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः
पश्चिमेकडे तो भृंगाच्या पंखांसारखा आच्छादलेला आहे.
वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः
स्वतःच्य स्वरूपाने, रंगाने आणि आकाराने ते गोल आहे असे सांगितले आहे.
मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्
त्याचा रंग मोराच्या पिसासारखा असून, तो सोन्यासारखा आणि शिखरांनी युक्त आहे.
तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते
त्यांच्या आतला व्यास नऊ हजार आहे असे म्हटले जाते.
नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्
त्याची सर्व बाजूंनी लांबी नऊ हजार आहे.