क्रीडामत्तेन चावाच्यैस्तत्र तेन प्रगल्भितम्
खेळकरपणाने आणि न सांगता येणाऱ्या शब्दांनी तो तिथे धाडसी झाला.
तद्वाक्यं मम नैवाभूद्यतस्तत्राधिको गुणः
ते वचन माझे झाले नाही, कारण तिथे अधिक गुण होता.
एकस्य कारणाज्जाते तत्रान्यस्य स्पृहा भवेत्
एखाद्या कारणामुळे दुसऱ्याची इच्छा तिथे निर्माण होऊ शकते.
कृतवान्मन्त्रिणीनाथे तत्त्वंमत्तनया भव
त्याने मंत्र्यांना स्वामी केले आणि तू तत्त्वाची कन्या झालीस.
तथास्त्विति तिरोघत् स च प्रीतो ऽभवन्मुनिः
‘तसेच होवो’ असे म्हणून तो अदृश्य झाला; आणि मुनी आनंदी झाला.
तापिच्छमञ्जरीमेकां ददौ कर्णावतंसतः
त्याने तिला कानात घालण्यासाठी एक तापिच्छ फुलांची मंजिरी दिली.
नाम्ना सिद्धिमती गर्भे लघुश्यामामधारयत्
तिने सिद्धिमती नावाच्या काळ्या वर्णाच्या मुलीला गर्भात धारण केले.
लघुश्यामेति सा प्रोक्त श्यामा यन्मूलकन्दभूः
तिला लघुश्यामा म्हणतात, कारण तिचा मूळकंद श्यामा आहे.
अङ्गशक्तित्वमापन्नाः सेवन्ते प्रियकप्रियाम्
अंगशक्ती मिळाल्यावर ते प्रिय आणि आपल्याला आवडणाऱ्याची सेवा करतात.
कथिताः सप्तकक्षाश्च शाला लोहादिनिर्मिताः
सात आवरणे आणि लोखंड वगैरे धातूंच्या शाळा सांगितल्या आहेत.
तन्नामकीर्तय प्राज्ञ येन मे संशयच्छिदा
हे ज्ञानी, ते नाव सांग जे माझ्या शंका दूर करते.
महाकालः सर्वलोकभक्षकः श्यामविग्रहः
महाकाळ, सर्व लोकांचे भक्षण करणारा, काळ्या स्वरूपाचा.
ब्रह्माण्डचषके पूर्णं पिबन्विश्वरसायनम्
ब्रह्मांडाच्या पेल्यात विश्वरस पिऊन तो भरतो.
सिंहासने समासीनः कल्पान्ते कलनात्मके
कल्पाच्या शेवटी सिंहासनावर बसलेला, गणनेचे मूर्तिमंत रूप.
कालमृत्युप्रमुख्यैश्च किङ्करैरपि सेवितः
काळ आणि मृत्यू यांसारख्या सेवकांनीही त्यांची सेवा केली जाते.
विश्वं कलयतः कृत्स्नं प्रथमे ऽध्वनि वासिनौ
तो पहिल्या मार्गावर राहून संपूर्ण विश्वाचा विचार करतो.
चतुरावरणोपेतं मध्ये बिन्दुमनोहरम्
चार आवरणांनी वेढलेले, मध्यभागी सुंदर बिंदू आहे.
अष्टारपङ्कजं चैवं महाकालस्तु मध्यगः
तेथे आठ पाकळ्यांचे कमळ आहे आणि त्याच्या मध्यभागी महाकाळ वास करतो.
एतास्तिस्रो महादेव्यो महाकालस्य शक्तयः
या तीन महान देव्या म्हणजे महाकाळाच्या शक्ती आहेत.
प्राह्णापराह्णमध्याह्नाः पञ्च कालस्य शक्तयः
प्रातः, अपराह्न, आणि मध्यान्ह हे काळाच्या पाच शक्ती आहेत.
दिनमिश्रा तमिस्रा च ज्योत्स्नी चैव तु पक्षिणी
दिवस, संधिप्रकाश, चांदण्याची उजळणी आणि पक्षिणी हेही आहेत.
राका चानुमतिश्चैव तथैवामावस्यिका पुनः
राका, अनुमती आणि पुन्हा अमावास्यिका ह्याही आहेत.
एता षोडशमात्रस्थाः शक्तयः षोडश स्मृताः
या शक्ती सोळा प्रमाणात स्थिर आहेत आणि त्या सोळा म्हणून ओळखल्या जातात.
मुहुर्ताः कुतपाहोरा शुक्लपक्षस्तथैव च
मुहूर्त, कुतप, होरा आणि शुक्ल पक्ष हेही आहेत.
संवत्सरा च परिवत्सरेडावत्सरापि च
संवत्सर, परिवत्सर, एदावत्सर आणि वत्सर हेही आहेत.
इद्वत्सरा ततश्चेन्दुवत्सरावत्सरे ऽपि च
इदवत्सर, नंतर इन्दुवत्सर आणि अवत्सर हेही आहेत.
एतास्तु शक्तयो नागपत्रांभोरुहसंस्थिताः
या शक्ती नागाच्या कमळाच्या पानांवर स्थिर आहेत.
द्वारपालकतां प्राप्तं कालच क्रस्य भास्वतः
त्या तेजस्वी काळचक्राच्या द्वारपाल झाल्या आहेत.
दधानाः श्यामलाकाराः सर्वाः कालस्य योषितः
सर्व काळाच्या स्त्रिया काळ्या रंगाच्या रूपात आहेत.
निषेवन्ते महाकालं कालचक्रासनस्थितम्
त्या सर्व महाकाळाची सेवा करतात, जो काळचक्राच्या आसनावर बसला आहे.