विशुक्रमुक्ततर्षास्त्रव्याकुलाः शक्तयो ऽवन्
विशुक्राने सोडलेल्या तहान अस्त्रामुळे शक्तींची अवस्था बिकट झाली.
रूक्षयन्कर्णकुहरमङ्गदौर्वल्यमाहवन्
त्यांना कोरडेपणा, कानाच्या आत कमजोरी, आणि रणात थकवा जाणवू लागला.
आविर्बभूव शक्तीनामतितीव्रस्तृषाज्वरः
शक्तींना अतिशय तीव्र तहान लागली.
मन्त्रिणी सह पोत्रिण्या भृशं चिन्तामवाप ह
मंत्रीणीनं रथवानाच्या बायकोसह फार काळजीत पडली.
सखि पोत्रिणि दुष्टस्य तर्षास्त्रमिदमागतम्
सखी, रथवानाच्या बायको, या दुष्टाला तहानेचा त्रास झाला आहे.
शक्तीनां मण्डलेनात्र समरे समुपेक्षितम्
या युद्धात शक्तींच्या वर्तुळाकडे दुर्लक्ष झालं आहे.
विशुष्कतालुमूलत्वा द्वक्तुमप्यालि न क्षमाः
त्यांच्या घशाला इतकी कोरड पडली की, बोलायलाही जमत नव्हतं.
कृता चापकृतिर्दैत्यैरुपायः प्रविचिन्त्यताम्
दैत्यांनी चुकीचं केलं आहे; आता काही उपाय शोधायला हवा.
एकापि शक्तिर्नैवास्ति या तर्षेण न पीडिता
एकही अशी शक्ति नाही जी तहानेने त्रस्त नाही.
रन्ध्रप्रहारिणो हन्त बाणैर्निघ्नन्ति दानवाः
हाय, दानव फटीतून बाण मारून मारत आहेत.
त्वदीयरथपर्वस्थो यो ऽस्ति शीतमहार्णवः
तुझ्या रथाच्या अक्षावर असलेला तो थंड महासागर—
नाल्पैः पानीयपानाद्यैरेतासां तर्षसंक्षयः
थोडं पाणी पिऊन या सगळ्यांची तहान भागणार नाही.
सर्वतर्षप्रशमनं महाबलविवर्धनम्
एक असं आहे जे सर्वांची तहान भागवतं आणि मोठी ताकद वाढवतं.
आजुहाव सुधासिंधुमाज्ञां चक्रेश्वरी रणे
युद्धात राणीने आज्ञा देऊन अमृताचा समुद्र बोलावला.
स मदालसरक्ताक्षो हेमाभः स्रग्विभूषितः
तो मदमस्त, रक्तबंबाळ डोळ्यांचा, सोन्यासारखा उजळ आणि हारांनी सजलेला दिसला.
प्रणम्य दण्डनाथां तां तदाज्ञापरिपारकः
तीला, दंडनायिकेला वंदन करून त्याने तिची आज्ञा पाळली.
क्वचित्तापिच्छवच्छ्यामं क्वचिच्च धवलद्युतिम्
कुठे तो मोराच्या पिसासारखा काळा, तर कुठे शुभ्र तेजस्वी दिसत होता.
ववर्ष सिंधुराजो ऽयं वायुना बहुलीकृतः
हा नद्यांचा राजा, वाऱ्यामुळे वाढून, पाऊस पडू लागला.
निषिच्यमानो मध्ये ऽब्धिः शक्तिसैन्ये पपात ह
मधोमध ओतलं जात असताना, समुद्र शक्तींच्या सैन्यावर पडला.
दुर्बलः प्रबलश्च स्यात्तद्ववर्ष सुरांबुधिः
असं करत अमृताचा समुद्र पाऊस पडू लागला आणि दुर्बलांना बळकट केलं.
प्रपिबन्त्यः पिपासार्तैर्मुखैः शक्तय उत्थिताः
त्या शक्ती तहानले कासावलेल्या तोंडांनी पाणी प्यायला उठल्या.
तथा सैन्यस्य परितो महाप्राकारमण्डलम्
त्याचप्रमाणे सैन्याच्या आजूबाजूला मोठ्या तटबंदीचा वर्तुळ होता.
चकार विस्मयकरी कदंबवनवासिनी
कदंबवनात राहणाऱ्या तिने एक अद्भुत कृत्य केलं.
अथ ताः शक्तयो भूरि पिबन्ति स्म रणान्तरे
मग रणांगणात त्या शक्तींनी भरपूर आणि मनसोक्त प्यायलं.
यस्या यस्या मनःप्रीती रुचिः स्वादो यथायथा
ज्याला जशी आवड, रुची आणि आनंद वाटला, तशी तिने प्यायलं.
संततं मध्यधाराभिः प्रववर्ष सुरांबुधिः
त्या मदाच्या समुद्रातून सतत धारांनी मद वाहू लागली.
हैताली लाङ्गलेया च तालजातास्तथा सुराः
हैताली, लांगलेया आणि ताडफळांपासून बनवलेल्या अशा विविध मद्या होत्या.
सुस्वादुसौरभाद्याश्च शुभगन्धसुखप्रदाः
काही अतिशय स्वादिष्ट, सुगंधी आणि आनंद देणाऱ्या होत्या.
कटुकाश्च कषायाश्च मधुरास्तिक्ततास्पृशः
काही तिखट, तुरट, गोड आणि किंचित कडवट होत्या.
ईषदम्लाश्च कट्वम्ला मधुराम्लास्तथा पराः
काही किंचित आंबट, काही तिखट-आंबट, तर काही गोड-आंबट चवीच्या होत्या.