धृतातपत्रवलये चामराभ्यां च वीजिते
छत्रांच्या वलयात, चामरांनी वाऱ्याने शीतल होत,
निर्जगमतू रणं कर्तुमुभाभ्यां ललिताज्ञया
ललितेच्या आज्ञेने दोघेही रणासाठी बाहेर पडले.
शताक्षौहिणिकां सेनां वर्जयित्वास्त्रभीषणम्
शस्त्रांनी सज्ज अशा शंभर अक्षौहिणींच्या भयानक सैन्याला वगळून,
पुरतः प्राचलद्दण्डनाथा रथनिषेदुषी
सेनेच्या सेनापतीने रथावर बसून पुढे कूच केली.
मुसलं चान्यहस्तेन भ्रामयन्ती मुहुर्मुहुः
दुसऱ्या हातात ती आपले मुसळ वारंवार फिरवत होती.
अस्या अनुप्रचलिता गेयचक्ररथस्थिता
तिच्या मागोमाग गेयचक्ररथावर बसलेलेही पुढे सरकले.
वेणीकृतकचन्यस्तविलसच्चन्द्रपल्लवा
तिच्या वेणीत चंद्राच्या आकाराची सुंदर अलंकारे झळकत होती.
पाणिना पद्मरम्येण मणिकङ्कणचारुणा
कमळासारख्या हातात सुंदर मणी-कंकण घातलेले होते.
जय वर्धस्ववर्धस्वेत्यतिहर्षसमाकुले
अत्यंत आनंदात, 'जय! वाढ! वाढ!' असे त्यांनी मोठ्या उत्साहात आरोळ्या दिल्या.
गेयचक्ररथेन्द्रस्य चक्रनेमिविघट्टनैः
गेयचक्ररथाच्या चाकांच्या कड्या एकमेकांना भिडून मोठा आवाज करत होत्या.
गीतिबन्धेनामरीभिर्बह्वीभिर्गीतवैभवा
अनेक अप्सरांनी गाण्याच्या वेगवेगळ्या लयींनी संगीताची शोभा वाढवली.
कर्षती कल्पविश्लेषनिर्मर्यादाब्धिसंनिभम्
त्यांनी कल्पनेच्या सर्व मर्यादा ओलांडणारा, समुद्रासारखा विशाल आवाज निर्माण केला.
काश्चिद्दाडिमसंकाशाः काश्चिज्जीमूतरोचिषः
काहींचा रंग दाडिमासारखा लाल होता, काहींमध्ये वीजेसारखी चमक होती.
काचाद्रिकाम्बराः काश्चित्पराः श्यामलकोमलाः
काहींनी पर्वतसदृश पारदर्शक वस्त्रे परिधान केली होती, तर काही काळ्या आणि मऊ स्वरूपाच्या होत्या.
विरुद्धैः पञ्चभिर्बाणैर्मिश्रितैः शतकोटिभिः
पाच प्रकारच्या शत्रू बाणांनी, आणि शेकडो कोटी बाणांनी एकत्रितपणे,
असंख्याः शक्तयश्चेलुर्दण्डिन्यास्सैनिके तथा
असंख्य शक्ती दंडिनच्या सैन्यात फिरत होत्या.
यथा भूषणवेषादि यथा प्रभावलक्षणम्
जशी अलंकार, पोशाख आणि तेजस्वी चिन्हे असतात,
यथा दैत्यौघसंहारो यथा सर्वैश्च पूजिता
जसा दैत्यांचा संहार केला, आणि सर्वांनी जशी पूजा केली,
महाराज्ञीवितीर्णं तदाज्ञामुद्राङ्गुलीयकम्
ती महाराणीची आज्ञा, तिच्या मुद्रांकित अंगठीने दिली गेली.
तद्भारभङ्गुरा भूमिर्देलालीलामलंबत
त्या भाराने पृथ्वी हलली आणि खेळात डोलू लागली.
उद्धूतधूलिजंबालीभूतसप्तार्णवीजलम्
सात समुद्रांचे पाणी धूळ उडाल्यासारखे झाले.
आधोरणैर्हस्तिपकाः खड्गैः पद्गाश्च सङ्गताः
खाली झेंडे घेऊन, हत्तींच्या फौजा, तलवारधारी आणि पायदळ एकत्र जमले.
विशुक्रेण समं श्यामा विकृष्टमणिकार्मुका
श्यामा आणि विशुक्रा यांनी रत्नजडीत धनुष्य ताणले.
सम्पदीशाच जग्राह पुरुषेण युयुत्सया
तिने युद्धासाठी उत्सुक असलेल्या पुरुषासह संपत्तीच्या अधिपतीला पकडले.
कुन्तिषेणेन समरं महामाया तदाकरोत्
महामाया कुंतीसेनासोबत युद्धात उतरली.
लघुश्यामा चकारोच्चैः कुशूरेण समं रणम्
लघुश्यामा कुशूरासोबत मोठ्या आवाजात युद्ध करू लागली.
वाग्वादिनी तु जघटे द्रुघणेन समं रणे
वाग्वादिनीने द्रुघणासोबत रणात सामना केला.
महान्तं समरे चक्रुरन्योन्यं क्रोधमूर्छिताः
रागाने भरून त्यांनी एकमेकांना रणात सामर्थ्यवान केले.
वर्धमानां शक्तिचमूं हीयमानां निजां चमूम्
शक्तीची सेना वाढू लागली, पण तिची स्वतःची फौज कमी होत गेली.
शक्तिसैन्ये समस्ते ऽपि तृषास्त्रं प्रमुमोच ह
शक्तीच्या संपूर्ण सैन्यात तिने तहान लावणारे अस्त्र सोडले.