प्रणामाञ्जलिजालानि कर्णीरथकृतासना
हत्तीच्या कानावर बसून, तिने दोन्ही हातांनी नमस्कार केला.
तस्याः प्रादेशिकं सैन्यं कुमार्या न हि विद्यते
त्या कुमारिकेचे स्वतःचे असे स्थानिक सैन्य नव्हते.
ततः प्रववृते युद्धमत्युद्धतापराक्रमम्
नंतर अत्यंत तडफदार शौर्याने युद्ध सुरू झाले.
यद्युद्धमतनोत्तत्तु स्पृहणीयं सुरासुरैः
ते युद्ध इतके अद्भुत होते की, देव आणि दैत्य सुद्धा त्याची इच्छा करत होते.
कर्मीरथस्थामालोक्य किरन्तींशरमण्डलम्
हत्तीवर उभी राहून, ती बाणांचा वलय पसरवत आहे, असे पाहिले.
व्यजिज्ञपन्महाराज्ञ्यै भ्रमन्त्यः परिचारिकाः
परिचारिका इकडेतिकडे फिरत, त्या महाराणीला बातमी देत होत्या.
प्रेक्षकत्व मनुप्राप्ते तृष्णीमेव बभूवतुः
जेव्हा ते प्रेक्षक झाले, तेव्हा त्यांना केवळ तहानच लागली.
प्रत्येकभिन्ना ददृशे बिंबमालेव भास्वतः
ती प्रत्येकाला जणू वेगळीच, तेजस्वी गोलाकृती भासत होती.
रक्तोत्पलमिव क्रोधसंरक्तं बिभ्रती मुखम्
रागाने लाल झालेलं तिचं मुख, जणू लाल कमळासारखं दिसत होतं.
साधुवादैर्बहुविधैर्मत्रिणीदण्डनाथयोः
मंत्री आणि दंडनायक यांच्या अनेक प्रकारच्या स्तुतिवचने ऐकू येत होती.
द्वितीयं युद्धदिवसं समस्तमपि सा रणे
दुसऱ्या दिवशी ती रणभूमीत अखंडपणे लढली.
अस्त्रप्रत्यस्त्रमोक्षेण तान्सर्वानपि भिन्दती
शस्त्रांना उत्तरशस्त्र सोडून तिने सगळ्यांना चूर केले.
द्विशत्यक्षौहिणीसैन्यं भस्मसादकरोत्क्षणात्
क्षणातच तिने दोनशे अक्षौहिणींचं सैन्य राखेत मिळवलं.
आकृष्टगुरुधन्वानस्ते ऽपतन्नेकहेलया
जड धनुष्ये ताणलेले ते वीर एका झटक्यात खाली कोसळले.
युगपत्त्रिंशतो बाणानसृजत्सा कुमारिका
त्या कुमारिकेने एकाच वेळी तीस बाण सोडले.
त्रिंशता त्रिंशतो भण्डपुत्राणा साहतं शिरः
तीस बाणांनी तिने भंडाच्या तीस पुत्रांची शिरं उडवली.
अत्यन्तविस्मयाविष्टा वबृषुः पुष्पमभ्रगाः
अत्यंत आश्चर्यचकित होऊन फुलांच्या मेघांनी फुलांची वृष्टी केली.
मन्त्रिणीदण्डनाथाभ्यामालिङ्ग्यत भृशं मुदा
मंत्र्यांनी आणि दंडनायकाने तिला आनंदाने मिठी मारली.
शक्तयस्तुमुलं चक्रुः साधुवादैर्जगत्त्रयम्
शक्तींनी जोरदार साद घालत तिन्ही लोकांत तिचं कौतुक केलं.
तदाश्चर्यं महाराज्ञ्यै निवेदयितुमुद्गताः
ते हे अद्भुत घडलेलं महाराणीला सांगायला निघाले.
पुत्रीभुजावदानानि श्रुत्वा प्रीतिं समाययौ
मुलीच्या शौर्यकथा ऐकून महाराणी आनंदित झाली.
अदृष्टपूर्वैर्देवेषु विस्मयस्य वशं गतम्
देवतांनी कधीही न पाहिलेलं असं पाहून ते आश्चर्यचकित झाले.
विललाप स दैत्येन्द्रो मत्वा जातं कुलक्षयम्
स्वकुळाचा नाश झाल्याचं लक्षात येताच त्या दैत्यराजाने हंबरडा फोडला.
हा मन्नेत्रसुधापूरा हा मत्कुलविवर्धनाः
अरे, माझ्या डोळ्यांचं अमृत! अरे, माझं घर वाढवणारे!
हा समस्तसुरस्त्रीणामन्तर्मोहनमन्मथाः
अरे, सर्व देवस्त्रियांच्या अंतःकरणाला मोहवणारे, मनमोहक पुत्र!
किमिदानीमिमं तातमवमुच्य सुखं गताः
माझ्यासारख्या वडिलांना सोडून ते सुखात कसे गेले?
रिक्तानि मम गेहानि रिक्ता राजसभापि मे
माझी घरं ओकीबोकी झाली, माझी राजसभा देखील ओकीबोकी झाली.
कथमेकपदे दुष्टा वनिता संगरे ऽवधीत्
त्या दुष्ट स्त्रीने एकाच वेळी संग्रामात त्यांना कसे मारले?
इतः परं कुले क्षीणे साहसानि सुखानि च
यापुढे जेव्हा कुळ कमी होतं, तेव्हा धाडसी कृत्यं आणि सुखं दोन्ही संपतात.
नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्
आज तुझ्यामुळे हा नाश झाला; म्हणून मी हरवलो आहे.