तस्माद्वै सर्वथा रुद्रस्तद्विद्वद्भिरभीज्यते
म्हणून ज्ञानी लोकांनी रुद्राची नेहमी अशाच प्रकारे पूजा करावी.
भावनः सर्वभूतानां सर्वात्मा नीललोहितः
तो सर्व जीवांचा उत्पत्ती करणारा, सर्वांचा आत्मा आणि निळा-तांबडा असा आहे.
प्रजापतिमुखैर्देवैः सम्यगिष्टफलार्थिभिः
प्रजापतीसह देवता, जे यज्ञाचे योग्य फळ मिळवू इच्छितात,
इज्यते भगवान् यस्मात्तस्मार्त्र्यंबक उच्यते
ते भगवानाची पूजा करतात; म्हणून त्याला त्र्यंबक म्हणतात.
त्र्यंबका नामतः प्रेम्णा योनयस्ता वनस्पतेः
प्रेमाने त्र्यंबक नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या कुशाच्या मूळांना
त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालः स वै स्मृतः
तो त्रिसाधन, तीन भागांचा पुरोडाश आणि त्रिकपाल म्हणून ओळखला जातो.
इत्येतत्पञ्चवर्षं हि युगं प्रोक्तं मनीषिभिः
अशा प्रकारे, हे पाच वर्षांचे कालखंड ज्ञानी लोकांनी युग म्हणून सांगितले आहे.
सैकः षट्को विजज्ञे ऽथ मध्वादिऋतुसंज्ञकः
मग मध वगैरे ऋतूंच्या नावाने ओळखला जाणारा सहा ऋतूंचा एक समूह निर्माण झाला.
नदीवेग इवासक्तः कालो धावति संहरन्
नदीच्या प्रवाहासारखा काळ सर्व गोष्टी गोळा करत पुढे धावतो.
बहुत्वात्परिसंख्यातुं पुत्र पौत्रमनन्तकम्
त्यांची संख्या खूप मोठी असल्याने, पुत्र आणि नातवंडे मोजता येत नाहीत.
कीर्त्तयन्पुण्यकीर्त्तीनां महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
पुण्यवानांची कीर्ती गायल्याने मोठे यश मिळते.
तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः
सर्वजण सारख्या अभिमानाने, वेगवेगळ्या नावाने आणि रूपाने जन्म घेतात.
ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः
ऋषी आणि मनू हे सुद्धा सर्व एकसारख्या हेतूने असतात.
विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत
आता त्यांच्या कीर्तीचे माप सविस्तर आणि योग्य क्रमाने ऐका.
यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना
ज्यांनी ही संपूर्ण पृथ्वी, सात द्वीपांसह आणि नगरांसह, मिळवली.
स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा
स्वायंभुव मन्वंतरात पूर्वी आणि पहिल्या त्रेतायुगातही.
प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता
सत्त्वगुण आणि तप यांच्या योगाने त्या लोकांनी प्रजांची स्थापना केली.
कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः
ती पुण्यवती कन्या प्रजापती कर्दमाची मुलगी झाली.
तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश
त्यांच्यापासून दहा पराक्रमी भाऊ जन्मले, जे प्रजापतीसारखे होते.
ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च
ज्योतिष्मान्, द्युतिमान्, हव्यम्, सवन आणि साभ्र हे देखील.
द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत
त्या द्वीपांवर धर्माने राज्य केले जाते आणि त्या द्वीपांच्या सीमा ऐका.
प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः
त्या ठिकाणी मेधातिथीला प्लक्षद्वीपाचा स्वामी बनविण्यात आले.
ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्प्रभुः
प्रभूने ज्योतिष्मान् याला कुशद्वीपाचा राजा नेमला.
शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः
प्रियव्रताने हव्यम् याला शाकद्वीपाचा स्वामी केले.
पुष्करे सवनस्याथ महावीतः सुतो ऽभवत्
पुष्करावर सवनाचा पुत्र महावीत जन्माला आला.
महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः
त्या महात्म्याच्या नावावरून त्या प्रदेशाला महावीत असे म्हणतात.
हव्यो व्यजनयत्पुत्राञ् शाकद्वीपेश्वराञ् प्रभुः
हव्यम् या शाकद्वीपाच्या स्वामीने पुत्र जन्मास घातले.
कुसुमोत्तरमोदाकौ सप्तमं च महाद्रुगम्
कुसुमोत्तर, मोदक आणि सातवा महाद्रुग.
कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्
कुमाराचा दुसरा कुमार नावाने ओळखला जातो.
मणीवस्य चतुर्थं तु मणीवकमिहोच्यते
मणीवाचा चौथा पुत्र मणीवक म्हणून येथे ओळखला जातो.