समानकालकरणक्रियाः संपादयन्नपि
तो समान काळ निर्माण करणाऱ्या कृती पूर्ण करतो.
वर्त्तते चोपकारैर्यस्तनुभिः सप्तसप्तभिः
तो आपल्या सात प्रकारच्या देहांच्या उपकारक कार्यांनी वावरतो.
योनिरग्नेरपां भूमे रवेश्चन्द्रमसश्चयः
तो अग्नी, पाणी, पृथ्वी, सूर्य आणि चंद्र यांचा मूळ आहे.
अहोरात्रकरस्तस्मात्स वायुरनुवत्सरः
तो दिवस-रात्र निर्माण करणारा आहे; म्हणून वायूला अनु-वात्सर म्हणतात.
पितरः सर्वलोकानां लोकात्मानः प्रकीर्त्तिताः
सर्व लोकांचे पितर हे लोकांचे आत्मा म्हणून ओळखले जातात.
ऋषिर्विप्रा महादेवो भूतात्मा प्रपितामहः
तो ऋषी, विप्र, महादेव, सर्व भूतांचा आत्मा आणि प्रपितामह आहे.
आत्मावेशेन भूतानामङ्गप्रत्यङ्गसंभवः
तो सर्व प्राण्यांमध्ये प्रवेश करून त्यांच्या अंग-प्रत्यंगांचा मूळ होतो.
सूर्य्यश्च चन्द्रमाश्चाग्निर्वायू रुद्रस्तथैव च
सूर्य, चंद्र, अग्नी, वायू आणि रुद्र हे सर्व तोच आहे.
रुद्रः प्रविष्टो भगवाञ्जगत्यस्मिन्स्वतेजसा
भगवान् रुद्र आपल्या तेजाने या जगात प्रवेशले.
ततस्तस्य तु वीर्येण लोकानुग्रहकारकम्
मग त्यांच्या सामर्थ्याने सर्व लोकांचे कल्याण घडवले.
तस्माद्वै सर्वथा रुद्रस्तद्विद्वद्भिरभीज्यते
म्हणून ज्ञानी लोकांनी रुद्राची नेहमी अशाच प्रकारे पूजा करावी.
भावनः सर्वभूतानां सर्वात्मा नीललोहितः
तो सर्व जीवांचा उत्पत्ती करणारा, सर्वांचा आत्मा आणि निळा-तांबडा असा आहे.
प्रजापतिमुखैर्देवैः सम्यगिष्टफलार्थिभिः
प्रजापतीसह देवता, जे यज्ञाचे योग्य फळ मिळवू इच्छितात,
इज्यते भगवान् यस्मात्तस्मार्त्र्यंबक उच्यते
ते भगवानाची पूजा करतात; म्हणून त्याला त्र्यंबक म्हणतात.
त्र्यंबका नामतः प्रेम्णा योनयस्ता वनस्पतेः
प्रेमाने त्र्यंबक नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या कुशाच्या मूळांना
त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालः स वै स्मृतः
तो त्रिसाधन, तीन भागांचा पुरोडाश आणि त्रिकपाल म्हणून ओळखला जातो.
इत्येतत्पञ्चवर्षं हि युगं प्रोक्तं मनीषिभिः
अशा प्रकारे, हे पाच वर्षांचे कालखंड ज्ञानी लोकांनी युग म्हणून सांगितले आहे.
सैकः षट्को विजज्ञे ऽथ मध्वादिऋतुसंज्ञकः
मग मध वगैरे ऋतूंच्या नावाने ओळखला जाणारा सहा ऋतूंचा एक समूह निर्माण झाला.
नदीवेग इवासक्तः कालो धावति संहरन्
नदीच्या प्रवाहासारखा काळ सर्व गोष्टी गोळा करत पुढे धावतो.
बहुत्वात्परिसंख्यातुं पुत्र पौत्रमनन्तकम्
त्यांची संख्या खूप मोठी असल्याने, पुत्र आणि नातवंडे मोजता येत नाहीत.
कीर्त्तयन्पुण्यकीर्त्तीनां महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
पुण्यवानांची कीर्ती गायल्याने मोठे यश मिळते.
तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः
सर्वजण सारख्या अभिमानाने, वेगवेगळ्या नावाने आणि रूपाने जन्म घेतात.
ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः
ऋषी आणि मनू हे सुद्धा सर्व एकसारख्या हेतूने असतात.
विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत
आता त्यांच्या कीर्तीचे माप सविस्तर आणि योग्य क्रमाने ऐका.
यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना
ज्यांनी ही संपूर्ण पृथ्वी, सात द्वीपांसह आणि नगरांसह, मिळवली.
स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा
स्वायंभुव मन्वंतरात पूर्वी आणि पहिल्या त्रेतायुगातही.
प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता
सत्त्वगुण आणि तप यांच्या योगाने त्या लोकांनी प्रजांची स्थापना केली.
कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः
ती पुण्यवती कन्या प्रजापती कर्दमाची मुलगी झाली.
तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश
त्यांच्यापासून दहा पराक्रमी भाऊ जन्मले, जे प्रजापतीसारखे होते.
ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च
ज्योतिष्मान्, द्युतिमान्, हव्यम्, सवन आणि साभ्र हे देखील.