शुक्रतुल्यं विचारज्ञं दक्षांसेन ससर्ज सः
त्याने दक्षाच्या अंशातून, शुक्रासारखा आणि विवेकवान असा एक निर्माण केला.
धूमिनीनामधेयां च भगिनीं भण्डदानवः
भंड या दैत्याची धूमिनी नावाची बहीण होती.
ब्रह्माण्डं खण्डयामास शौर्यवीर्यसमुच्छ्रितः
शौर्य आणि सामर्थ्य यामुळे तो ब्रह्मांड फोडून टाकला.
पलायनपराः सद्यः स्वे स्वे धाम्नि सदावसन्
जे पळून जाण्याच्या विचारात होते, ते लगेचच आपल्या आपल्या ठिकाणी राहू लागले.
श्वसितुं चापि पटवो नाभवन्नाकिनां गणाः
आकाशातील देवगणांना नीट श्वासही घेता येईना.
केचिद्दिगन्तकोणेषु केचित्कुञ्जेषु भूभृताम्
काही क्षितिजाच्या टोकाला होते, काही पर्वतांच्या गुहांमध्ये होते.
भ्रष्टाधिकारा ऋभवो विचेरुश्छन्नवेषकाः
ऋभू, अधिकार गमावून, वेष बदलून भटकत होते.
मत्वा तृणायितान्सर्वांल्लोकान्भण्डः शशासह
भंडाने सर्व लोकांना तृणासमान समजून त्यांच्यावर राज्य केलं.
तृतीयमुदभूद्रूपं महायागानलान्मुने
महायज्ञाच्या अग्नीतून तिसरं रूप प्रकट झालं, हे मुनी.
पाशाङ्कुशधनुर्वाणपरिष्कृतचतुर्भुजाम्
ती चार हातांनी, पाश, अंकुश, धनुष्य आणि बाणांनी सजलेली होती.
जघान भण्डदैत्येन्द्रं युद्धे युद्धविशारदा
युद्धकलेत पारंगत असलेल्या देवीने युद्धात भंड नावाच्या दैत्यराजाला ठार केले.
कथं बभञ्ज तं संख्ये तत्सर्वं वद विस्तरात्
तिने त्याला युद्धात कसा हरवला, ते सगळं मला सविस्तर सांग.
पुरा दाक्षायणीं त्यक्त्वा पितुर्यज्ञविनाशनम्
पूर्वी दाक्षायणीला सोडून, त्याने आपल्या सासऱ्याच्या यज्ञाचा नाश केला.
उपास्यमानो मुनिभिरद्वन्द्वगुणलक्षणः
तो द्वैतापासून मुक्त असलेल्या गुणांनी युक्त होता आणि ऋषी त्याची भक्ती करीत.
सापि शङ्करमा राध्य चिरकालं मनस्विनी
ती मनाने दृढ असलेली देवी शंकराची दीर्घकाळ भक्ती करत होती.
योगेन स्वां तनुं त्यक्त्वा सुतासीद्धिमभूभृतः
योगाच्या सहाय्याने तिने आपले शरीर सोडले आणि पर्वतराजाची कन्या झाली.
तस्य शुश्रूषणार्थाय स्थापयामास चान्तिके
त्याची सेवा करण्यासाठी तिने त्याच्या जवळ आपली जागा घेतली.
ब्रह्मणोक्ताः समाहूय मदनं चेदमब्रुवन्
ब्रह्मदेवाच्या आज्ञेने त्यांनी मदनाला बोलावून हे शब्द सांगितले.
तपश्चचार सुचिरं मनोवाक्कायकर्मभिः
त्याने मन, वाणी आणि शरीराने खूप काळ तपस्या केली.
वरेण च्छन्दयामास वरदः सर्वदेहिनाम्
सर्वांना वर देणारा वरदाता त्याला वर मागायला सांगितला.
चराचरयुतं चैतत्सृजामि त्वत्प्रसादतः
तुझ्या कृपेने मी हे चराचरांनी भरलेले जग निर्माण करीन.
तदा प्रादुरभूस्त्वं हि जगन्मोहनरूपधृक्
त्या वेळी तू जगाला मोहात पाडणारे रूप धारण करून प्रकट झाला.
विजयत्वमजेयत्वं प्रादा त्प्रमुदितो हरिः
प्रसन्न झालेल्या हरिने तुला विजय आणि अजिंक्यत्व दिले.
साक्षिभूतः स्वजनतो भवान्भजतु निर्वृन्तिम्
आपल्या लोकांमध्ये साक्षीभूत होऊन तू परिपूर्णता प्राप्त कर.
मनसो निर्वृतिं प्राप्य वर्तते ऽद्यापि मन्मथ
मनाची तृप्ती मिळवूनसुद्धा मनमथ आजही अस्तित्वात आहे.
अमोघं बलवीर्यं ते न ते मोघः पराक्रमः
तुझे बळ आणि सामर्थ्य अचूक आहे; तुझा पराक्रम कधीच निष्फळ होत नाही.
ब्रह्मदत्तवरो ऽयं हि तारको नाम दानवः
तारक नावाच्या या दैत्याला ब्रह्मदेवाने वर दिला आहे.
शिवपुत्रादृते ऽन्यत्र न भयं तस्य विद्यते
शिवाच्या पुत्राशिवाय त्याला दुसऱ्या कोणाकडूनही धोका नाही.
स्वकराच्च भवेत्कार्यं भवतो नान्यतः क्वचित्
फळ नेहमी आपल्या कृतीमधूनच मिळते, दुसऱ्या कुठल्याही कारणाने नाही.
हिमाचलतले रम्ये वर्तते मुनिभिर्वृतः
हिमालयाच्या सुंदर डोंगरावर, ऋषींच्या संगतीत तो वास करतो.