इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः
जे यज्ञासाठी ठरलेली दानं देतात, ते यज्ञामुळे पोसले जातात आणि त्यांची इच्छा पूर्ण होते.
दरिद्रो नारकश्चैव भवेज्जन्मनि जन्मनि
गरिब आणि नरकात पडलेले लोक जन्मोन्मुख जन्म तसेच जन्म घेतात.
महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः
मोठ्या यज्ञाच्या वेळी, ब्राह्मण शुद्ध प्राणी मारू शकतो.
विहितानि तु कार्याणि प्रतिषिद्धानि वर्जयेत्
जे कृत्य ठरवलेलं आहे ते करावं, आणि जे वर्ज्य आहे ते टाळावं.
ममायमिति देवानां कलहः समजायत
‘हे माझं आहे’ असं म्हणून देवांमध्ये भांडण सुरू झालं.
विभज्यैकैकशः प्रदाद्ब्रह्मा लोकपितामहः
ब्रह्मा, जगाचा पितामह, प्रत्येकाला वेगळं-वेगळं वाटून दिलं.
कुपिताभूत्ततो ब्रह्मा तामुवाच नयान्वितः
तेव्हा ब्रह्मा रागावला आणि तिला शांतपणे बोलू लागला.
प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः
त्याने हात जोडून वारंवार वाकून तिची स्तुती केली आणि कृपा करण्याची विनंती केली.
त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्
हे सर्व शुभ आणि अशुभ कर्म तुझ्यामुळेच निर्माण झाले आहे.
त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ
महायज्ञात मी केलेले यज्ञसुद्धा तुझ्याच कल्पनेतून आले आहेत.
ते सर्वे तावकाः संतुभूतानामपि तृप्तये
हे सर्व तुझंच आहे आणि सर्व प्राण्यांच्या तृप्तीसाठी आहे.
तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्
तुझ्या सांगितलेल्या पद्धतीने त्याने ते महायज्ञ केले.
तत्तद्विभागो वेदेषु प्रोक्तत्वादिह नोदितः
त्यातील वेगवेगळ्या विभागांचा उल्लेख वेदांत आहे, पण इथे सांगितलेला नाही.
आपत्सु ब्राह्मणो वापि भक्षयेद्गुर्वनुज्ञया
आपत्तीच्या वेळी, गुरूची परवानगी घेऊन ब्राह्मणानेही खावे.
उद्बुध्यस्व पशो त्वं हि नाशिवः सञ्छिवो ह्यसि
उठ, प्राणी, तू अशुद्ध नाहीस; प्रत्यक्ष शुभच आहेस.
यतो विश्वाधिको रुद्रस्तेन रुद्रो ऽसि वै पशो
रुद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, म्हणून प्राणी, तूही रुद्रच आहेस.
आत्मार्थं वा परार्थं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते
स्वतःसाठी किंवा दुसऱ्यासाठी केलेल्या वधाने दोष लागत नाही.
मनःसंकल्पसिद्धानां महतां शिववर्चसाम्
ज्यांचे मनोबल सिद्ध झाले आहे आणि ज्यांच्यात शिवाचे तेज आहे,
जपहोमार्चनाद्यैस्तु तेषामिष्टं च सिध्यति
त्यांना जप, होम, पूजा आणि अशा कृत्यांनी हवे ते फळ मिळते.
स्तेयस्य लक्षणं किं वा तन्मे विस्तरतो वद
चोरीचे लक्षण काय आहे? ते मला सविस्तर सांग.
एतस्मादधिकं पापं विश्वस्ते शरणं गते
जो कोणीतरी शरण आलेल्या व्यक्तीचा विश्वासघात करतो, त्याचे पाप याहून मोठे असते.
ब्रह्महत्याधिकं पापं तस्मान्नास्त्यस्य निष्कृतिः
हे पाप ब्रह्महत्या पेक्षाही मोठे आहे; म्हणून त्याची काहीही प्रायश्चित्ती नाही.
तद्द्रव्यस्तेयदोषस्य प्रायश्चित्तं न विद्यते
अशा वस्तू चोरण्याच्या दोषाचे काहीही प्रायश्चित्त नाही.
विश्वस्ते वाप्यविश्वस्ते न दरिद्रधनं हरेत्
विश्वास ठेवला असो वा नसो, गरीबाचे धन कधीही घ्यू नये.
यो हन्यादविचारेण सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
जो कुणाच्याही विचार न करता मारतो, त्याला अश्वमेध यज्ञाचं फळ मिळतं.
स्तेयादधःक्रमेणैव दशोत्तरगुणं त्वघम्
चोरीसाठी, गुन्ह्याच्या तीव्रतेनुसार, पाप दहा पट वाढतं.
दशोत्तरगुणैः पापैर्लिप्यते धनहारकः
जे धन चोरतात, त्यांना दहा पट पाप लागून राहतं.
रहस्यातिरहस्यं च सर्वपापप्रणाशनम्
हे एक गुपित आहे, फार गुपित, आणि सर्व पापांचा नाश करणारं आहे.
सर्वे नीरोगिणो दान्ताः सुखिनो दययाञ्चिताः
सर्वजण निरोगी, संयमी, सुखी आणि दयाळू असतात.
स्तोकास्तोकक्रमेणैव बहुद्रव्यमपाहरत्
थोडं थोडं करत, वारंवार, जो खूप धन नेतो,