अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन
पत्नी, मुलं किंवा स्वतःच्या फायद्यासाठी काहीही घ्यायला नको.
गां वा तुरगमन्यं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते
गाय, घोडा किंवा इतर कोणतेही प्राणी मारले, तरी दोष लागत नाही.
क्रमाद्दशगुणो दोषो रक्षणे च तथा फलम्
दोष दहा पट वाढतो आणि तसंच रक्षण केल्यास फळही तितकंच वाढतं.
एकद्विपञ्चाशदथायुतं च स्यान्निष्कृतिश्चेति वदन्ति संतः
एक, दोन, पन्नास किंवा दहा हजार एवढी प्रायश्चित्ते असू शकतात, असं संत सांगतात.
तेषां च दर्शनविधौ नमने चकार्ये शूश्रूषणे ऽपि चरतां सदृशांश्च तेषाम्
दर्शन, नमस्कार, सेवा आणि वागणुकीच्या ठरलेल्या पद्धतीत, त्यांचे समकक्ष लोकही तसंच करावं.
नृपो हन्याच्च सततं देवार्थे ब्राह्मणार्थके
राजाने नेहमी देवांच्या किंवा ब्राह्मणांच्या कार्यासाठी मारावे.
आपत्स्वात्मार्थके चापि हत्वा मेध्यानि भक्षयेत्
आपत्तीच्या वेळी, स्वतःच्या फायद्यासाठी शुद्ध प्राणी मारून त्यांचे मांस खायला हरकत नाही.
देवार्थे ब्राह्मणार्थे वा पचमानो न लिप्यते
देवांच्या किंवा ब्राह्मणांच्या कार्यासाठी स्वयंपाक केल्याने दोष लागत नाही.
ससर्ज सर्वदेवांश्च तथैवासुरमानुषान्
त्याने सर्व देव, तसेच असुर आणि माणसं निर्माण केली.
यज्ञाश्च तद्विधानानि कृत्वा चैनानुवाच ह
त्या प्रकारच्या यज्ञांची स्थापना करून, त्याने त्यांना तशीच शिकवण दिली.
इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः
जे यज्ञासाठी ठरलेली दानं देतात, ते यज्ञामुळे पोसले जातात आणि त्यांची इच्छा पूर्ण होते.
दरिद्रो नारकश्चैव भवेज्जन्मनि जन्मनि
गरिब आणि नरकात पडलेले लोक जन्मोन्मुख जन्म तसेच जन्म घेतात.
महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः
मोठ्या यज्ञाच्या वेळी, ब्राह्मण शुद्ध प्राणी मारू शकतो.
विहितानि तु कार्याणि प्रतिषिद्धानि वर्जयेत्
जे कृत्य ठरवलेलं आहे ते करावं, आणि जे वर्ज्य आहे ते टाळावं.
ममायमिति देवानां कलहः समजायत
‘हे माझं आहे’ असं म्हणून देवांमध्ये भांडण सुरू झालं.
विभज्यैकैकशः प्रदाद्ब्रह्मा लोकपितामहः
ब्रह्मा, जगाचा पितामह, प्रत्येकाला वेगळं-वेगळं वाटून दिलं.
कुपिताभूत्ततो ब्रह्मा तामुवाच नयान्वितः
तेव्हा ब्रह्मा रागावला आणि तिला शांतपणे बोलू लागला.
प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः
त्याने हात जोडून वारंवार वाकून तिची स्तुती केली आणि कृपा करण्याची विनंती केली.
त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्
हे सर्व शुभ आणि अशुभ कर्म तुझ्यामुळेच निर्माण झाले आहे.
त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ
महायज्ञात मी केलेले यज्ञसुद्धा तुझ्याच कल्पनेतून आले आहेत.
ते सर्वे तावकाः संतुभूतानामपि तृप्तये
हे सर्व तुझंच आहे आणि सर्व प्राण्यांच्या तृप्तीसाठी आहे.
तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्
तुझ्या सांगितलेल्या पद्धतीने त्याने ते महायज्ञ केले.
तत्तद्विभागो वेदेषु प्रोक्तत्वादिह नोदितः
त्यातील वेगवेगळ्या विभागांचा उल्लेख वेदांत आहे, पण इथे सांगितलेला नाही.
आपत्सु ब्राह्मणो वापि भक्षयेद्गुर्वनुज्ञया
आपत्तीच्या वेळी, गुरूची परवानगी घेऊन ब्राह्मणानेही खावे.
उद्बुध्यस्व पशो त्वं हि नाशिवः सञ्छिवो ह्यसि
उठ, प्राणी, तू अशुद्ध नाहीस; प्रत्यक्ष शुभच आहेस.
यतो विश्वाधिको रुद्रस्तेन रुद्रो ऽसि वै पशो
रुद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, म्हणून प्राणी, तूही रुद्रच आहेस.
आत्मार्थं वा परार्थं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते
स्वतःसाठी किंवा दुसऱ्यासाठी केलेल्या वधाने दोष लागत नाही.
मनःसंकल्पसिद्धानां महतां शिववर्चसाम्
ज्यांचे मनोबल सिद्ध झाले आहे आणि ज्यांच्यात शिवाचे तेज आहे,
जपहोमार्चनाद्यैस्तु तेषामिष्टं च सिध्यति
त्यांना जप, होम, पूजा आणि अशा कृत्यांनी हवे ते फळ मिळते.
स्तेयस्य लक्षणं किं वा तन्मे विस्तरतो वद
चोरीचे लक्षण काय आहे? ते मला सविस्तर सांग.