प्रायश्चित्तोपभोगाभ्यां विना नाशो न जायते
प्रायश्चित्त किंवा फळ भोगल्याशिवाय नाश होत नाही.
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद
"हे सर्व मला ऐकायचे आहे; कृपया ते विस्ताराने सांग."
कर्म पञ्चविधं प्राहुर्दुष्कृतं धरणीपतेः
राजाच्या वाईट कर्मांना पाच प्रकार असतात असे सांगितले जाते.
चतुष्पदो ऽण्डजाब्जाश्च तिर्यचो ऽनस्थिकास्तथा
चौपाया, अंड्यातून जन्मणारे, ओलाव्यातून उत्पन्न होणारे आणि हाड नसलेली प्राणीही.
दशपञ्चत्रिरेकार्धमानुपूर्व्यादिदं भवेत्
हे क्रमाने दहा, पाच, तीन, दीड असे असावे.
पितृमातृगुरुस्वामि पुत्राणां चैव निष्कृतिः
वडील, आई, गुरु, स्वामी आणि मुलांसाठीही प्रायश्चित्त असते.
दशब्राह्मणभृत्यर्थमेकं हन्याद्द्विजं नृपः
दहा ब्राह्मण किंवा नोकरांसाठी, राजा एका द्विजाचा वध करू शकतो.
पञ्चब्रह्मविदामर्थे त्रैश्यमेकं तु दण्डयेत्
पाच ब्राह्मण पंडितांसाठी, एका वैश्याला शिक्षा करावी.
तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत्
शंभराच्या किमतीच्या बाबतीत, एक ब्राह्मण असेल तर त्याला शिक्षा करावी.
तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम्
त्याच शंभरासाठी, वैश्याला शिक्षा करावी; आणि दहाच्या अर्ध्या रकमेकरता शूद्राला शिक्षा करावी.
अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन
पत्नी, मुलं किंवा स्वतःच्या फायद्यासाठी काहीही घ्यायला नको.
गां वा तुरगमन्यं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते
गाय, घोडा किंवा इतर कोणतेही प्राणी मारले, तरी दोष लागत नाही.
क्रमाद्दशगुणो दोषो रक्षणे च तथा फलम्
दोष दहा पट वाढतो आणि तसंच रक्षण केल्यास फळही तितकंच वाढतं.
एकद्विपञ्चाशदथायुतं च स्यान्निष्कृतिश्चेति वदन्ति संतः
एक, दोन, पन्नास किंवा दहा हजार एवढी प्रायश्चित्ते असू शकतात, असं संत सांगतात.
तेषां च दर्शनविधौ नमने चकार्ये शूश्रूषणे ऽपि चरतां सदृशांश्च तेषाम्
दर्शन, नमस्कार, सेवा आणि वागणुकीच्या ठरलेल्या पद्धतीत, त्यांचे समकक्ष लोकही तसंच करावं.
नृपो हन्याच्च सततं देवार्थे ब्राह्मणार्थके
राजाने नेहमी देवांच्या किंवा ब्राह्मणांच्या कार्यासाठी मारावे.
आपत्स्वात्मार्थके चापि हत्वा मेध्यानि भक्षयेत्
आपत्तीच्या वेळी, स्वतःच्या फायद्यासाठी शुद्ध प्राणी मारून त्यांचे मांस खायला हरकत नाही.
देवार्थे ब्राह्मणार्थे वा पचमानो न लिप्यते
देवांच्या किंवा ब्राह्मणांच्या कार्यासाठी स्वयंपाक केल्याने दोष लागत नाही.
ससर्ज सर्वदेवांश्च तथैवासुरमानुषान्
त्याने सर्व देव, तसेच असुर आणि माणसं निर्माण केली.
यज्ञाश्च तद्विधानानि कृत्वा चैनानुवाच ह
त्या प्रकारच्या यज्ञांची स्थापना करून, त्याने त्यांना तशीच शिकवण दिली.
इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः
जे यज्ञासाठी ठरलेली दानं देतात, ते यज्ञामुळे पोसले जातात आणि त्यांची इच्छा पूर्ण होते.
दरिद्रो नारकश्चैव भवेज्जन्मनि जन्मनि
गरिब आणि नरकात पडलेले लोक जन्मोन्मुख जन्म तसेच जन्म घेतात.
महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः
मोठ्या यज्ञाच्या वेळी, ब्राह्मण शुद्ध प्राणी मारू शकतो.
विहितानि तु कार्याणि प्रतिषिद्धानि वर्जयेत्
जे कृत्य ठरवलेलं आहे ते करावं, आणि जे वर्ज्य आहे ते टाळावं.
ममायमिति देवानां कलहः समजायत
‘हे माझं आहे’ असं म्हणून देवांमध्ये भांडण सुरू झालं.
विभज्यैकैकशः प्रदाद्ब्रह्मा लोकपितामहः
ब्रह्मा, जगाचा पितामह, प्रत्येकाला वेगळं-वेगळं वाटून दिलं.
कुपिताभूत्ततो ब्रह्मा तामुवाच नयान्वितः
तेव्हा ब्रह्मा रागावला आणि तिला शांतपणे बोलू लागला.
प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः
त्याने हात जोडून वारंवार वाकून तिची स्तुती केली आणि कृपा करण्याची विनंती केली.
त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्
हे सर्व शुभ आणि अशुभ कर्म तुझ्यामुळेच निर्माण झाले आहे.
त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ
महायज्ञात मी केलेले यज्ञसुद्धा तुझ्याच कल्पनेतून आले आहेत.