शैलारण्यापगामुख्यान्सर्वाञ्जनपदानपि
त्यांनी मुख्य पर्वत, अरण्ये, नद्या आणि सर्व जनपद पाहिले.
शिश्नोदरपरान्दृष्ट्वा चिन्तयामास तान्प्रति
जे इंद्रियसुख आणि खाण्यापिण्यात मग्न आहेत, त्यांना पाहून त्यांनी त्यांच्याविषयी विचार केला.
प्राप्तमासीन्महापुण्यं काञ्चीनगरमुत्तमम्
ते महान पुण्य मिळवणाऱ्या, श्रेष्ठ कांची नगरीत पोहोचले.
कामाक्षीं करिदोषध्नीमपूजयदथात्मवान्
तेथे आत्मसंयमी व्यक्तीने हत्तीच्या दोषांचा नाश करणाऱ्या कामाक्षीची पूजा केली.
चिरकालेन तपसा तोषितो ऽभूज्जनार्दनः
दीर्घ काळ तप केल्यावर जनार्दन त्यांच्यावर प्रसन्न झाले.
शङ्खचक्राक्षवलयपुस्तकोज्ज्वलबाहुकाम्
शंख, चक्र, कमळ, कंकण आणि पुस्तक हातात घेऊन त्यांच्या भुजा तेजस्वी दिसत होत्या.
प्रादुर्बभूव पुरतो मुनेरमिततेजसा
अमाप्य तेजाचा तो महात्मा ऋषीच्या समोर प्रकट झाला.
विनयावनतो भूत्वा सन्तुष्टाव जगत्पतिम्
नम्रपणे आणि आदराने त्याने जगत्पतीचे स्तवन केले.
वरं वरय भद्रं ते भविता भूसुरोत्तमः
शुभे, तू वर माग; श्रेष्ठ ब्राह्मण तुझ्या घरात जन्मेल.
यदि तुष्टो ऽसि भगवन्निमे पामरजन्तवः
भगवन्, जर तुम्ही प्रसन्न असाल तर माझ्या या सर्व सामान्य लोकांवर कृपा करा.
इति पृष्टो द्विजेनाथ देवदेवो जनार्दनः
द्विजाने असे विचारल्यावर देवांचा देव जनार्दन म्हणाला—
अयमेव कृतः प्रश्नो ब्रह्मणा तु ततः परम्
हा हाच प्रश्न यापूर्वी ब्रह्मदेवाने विचारला होता, आणि मग—
कृतो दुर्वाससा पश्चाद्भवता तु ततः परम्
नंतर दुर्वासांनी आणि मग तुझ्याद्वारेही तो विचारला गेला.
ममोपदेशो लोकेषु प्रथितो ऽस्तु वरो मम
माझा उपदेश या जगात प्रसिद्ध होवो; हीच माझी इच्छा आहे.
सृष्टिस्थितिलयानां तु सर्वेषामपि कारकः
संपूर्ण सृष्टी, स्थिती आणि लय यांचा तोच कारण आहे.
त्रिमूर्तिस्त्रिगुणातीतो गुणहीनो गुणाश्रयः
ती त्रिमूर्ती, तीन गुणांपलीकडे, गुणरहित असूनही गुणांचा आधार आहे.
एवं भूतस्य मे ब्रह्मंस्त्रिजगद्रूपधारिणः
हे ब्रह्मन्, मीच त्रिजगतीचे रूप धारण करणारा आहे.
मम प्रधानं यद्रूपं सर्वलोकगुणात्मकम्
माझे प्रधान रूप म्हणजे सर्व लोकांचे आणि त्यांच्या गुणांचे सार आहे.
एवमेव तयोर्ज्ञात्वा मुच्यते ते उभे किमु
अशा प्रकारे दोन्ही जाणल्यावर मुक्ती मिळते; मग तुला आणखी काय हवे?
त्यागैर्दुष्कर्मनाशान्ते मुक्तिराश्वेव लभ्यते
त्यागाने, जेव्हा वाईट कर्मे नाहीशी होतात, तेव्हा मुक्ती निश्चित मिळते.
अन्यत्सर्वजगद्रूपं कर्मभोगपराक्रमम्
दुसरे रूप म्हणजे सर्व जगाचे, कर्म, भोग आणि सामर्थ्याचे क्षेत्र.
दुस्तरस्तु तयोस्त्यागः सकलैरपि तापस
पण या दोन्हींचा त्याग सर्व तपस्व्यांनाही कठीण आहे.
अनपायं च सुगमं सदसत्कर्मगोचरम्
तरी एक असा मार्ग आहे जो कधीही नष्ट होत नाही आणि चांगल्या-वाईट कर्मांनीही सहज मिळतो.
आत्मैक्येनैव यज्ज्ञानं सर्वसिद्धिग्रदायकम्
स्वतःशी एकरूप होण्याचे ज्ञान सर्व सिद्धी देणारे आहे.
यद्रूपध्यानमात्रेण दुष्कृतं सुकृतायते
त्या रूपाचा केवळ ध्यान केल्याने पाप पुण्यात बदलते.
न ते संसारिणो नूनं मुक्ता एव न संशयः
अशा लोकांना संसाराचा बंधन लागत नाही—ते नक्कीच मुक्त होतात.
ईश्वरः सर्वसिद्धानामर्द्धनारीश्वरो ऽभवत्
सर्व सिद्धींचा स्वामी अर्धनारीश्वर झाला.
तस्मादशेषलोकानां त्रिपुराराधनं विना
म्हणून त्रिपुरेची पूजा केल्याशिवाय कोणतेही लोक पूर्ण होत नाहीत.
तन्मनास्तद्गतप्राणस्तद्याजी तद्गतेहकः
ज्याचे मन, प्राण, यज्ञ आणि देह सर्व त्या एकात एकरूप झाले आहेत—
एतद्रहस्यमाख्यातं सर्वेषां हितकाम्यया
हे रहस्य सर्वांच्या हितासाठी सांगितले आहे.