स्वच्छन्दगतयः सिद्धाः सिद्धैश्चन्यैर्विबोधिताः
ते इच्छेनुसार फिरतात, सिद्ध झालेले असून इतर सिद्धांनी जागृत केलेले आहेत.
एभिः सह महात्मा वै देवदेवो महेश्वरः
या सर्वांसोबत महान आत्मा, देवताधिपती महेश्वर वास करतो.
नाहं तेषां तु रुद्राणां भवस्य च महात्मनः
मी त्या रुद्रांमध्ये नाही, ना त्या महान आत्मा भवामध्ये आहे.
मातारिश्वाब्रवीत्पुण्यमित्येतामीश्वराच्छ्रुताम्
मातारीश्वान म्हणाला: 'हे पुण्य आहे,' असे सांगितले, जे त्याने ईश्वराकडून ऐकले होते.
श्रुत्वेमां परमां पुण्यां कथां त्रैयंबकीन्ततः
ही परम पवित्र त्रिनेत्रधारीची कथा ऐकून,
संभाजयित्वा चाप्येनं वायुमूचुर्महाबलम्
त्याला योग्य सन्मान देऊन, त्यांनी त्या महाबल वायुला विचारले.
ईश्वरस्योत्तमं पुण्यमष्टमं त्वौपसार्गिकम्
ईश्वराचे हे आठवे, अत्यंत पवित्र आणि विघ्नांशी संबंधित असे कृत्य,
योगधर्मसमृद्धं वै परमं परमात्मनः
धर्मयोगाने समृद्ध, ते परब्रह्माचे श्रेष्ठ कृत्य आहे.
स्वेन माहात्म्ययोगेन सहस्रस्यामितौजसः
स्वतःच्या महान शक्तीच्या योगाने, ज्याची ऊर्जा हजारो पटीने अमर्याद आहे,
ब्राह्मी लक्ष्म्या स्वयं जुष्टा या साप्रतिमशालिनी
त्याच्याजवळ ब्राह्मी आणि लक्ष्मी स्वतः, जी अतुलनीय तेजाने शोभते, सदैव वास करते.
विभूतिर्भ्राजते ऽत्यर्थं देवदेवस्य वेश्मनि
देवताधिराजाच्या निवासस्थानी त्याचे वैभव अत्यंत तेजाने झळकत असते.
तत्सर्वं निखिलेनेदं वक्त्रादमृतनिस्रवः
हे सर्व काही त्याच्या मुखातून अमृतासारखे पूर्णपणे वहात असते.
प्रश्नं देववरप्राण यथावद्वक्तुमर्हसि
देवतांमध्ये श्रेष्ठ आणि पुण्यवानांचा जीवनस्वरूप, तू हा प्रश्न योग्य रीतीने सांग.
यन्मया चैव वक्तव्यं तद्वदिष्यामि सुव्रताः
आणि मला जे काही सांगायचे आहे, ते मी तुम्हा सर्व सदाचार्यांना सांगीन.
वैश्वानरा भूतगण व्याघ्रास्चैवानुगामिनः
वैश्वानर, भूतांचा समूह आणि त्यांच्यामागे जाणारे वाघ—
किमावस्था भवन्त्येते तन्नो ब्रूहि यथार्थवत्
हे सर्व कोणत्या स्थितीत आहेत? ते आम्हाला खरीखुरीपणे सांग.
यत्र पूर्वं गतास्ते तु कुमारा ब्रह्मणः सुताः
ते ब्रह्मदेवाचे कुमार पुत्र पूर्वी कुठे गेले होते?
वोढुश्च कपिलस्तेषामासुरिश्च महायशाः
त्यांचा प्रमुख कपिल होता आणि त्यांच्यात असुरी मोठ्या कीर्तीचा होता.
ततः काले व्यतिक्रान्ते कल्पानां पर्यये गते
नंतर काळ लोटून, कल्पांचा फेर बदलून,
अनेकरुद्रकोट्यस्तु या प्रसन्ना महेश्वरीम्
अनेक कोटी रुद्रांमध्ये, जी महेश्वरी कृपावंत आहे—
प्रविश्य सर्वभूतानि ज्ञानयुक्तेन तेजसा
ती ज्ञानयुक्त तेजाने सर्व भूतांत प्रवेश करते,
तत्र यान्ति महात्मानः परमाणुं महेश्वरम्
तेथे महान आत्मे अत्यंत सूक्ष्म अशा महेश्वराला प्राप्त होतात.
ततः पश्यन्त्यपर्वाणं परं ब्रह्माणामेव च
तेव्हा ते परम, अविनाशी आणि ब्रह्माचा सार असा तत्व ओळखतात.
यत्तत्सहस्रं सिंहानामादित्यानां तथैव च
जे हजार सिंहांसारखे आणि तितकेच हजार सूर्यांसारखे तेजस्वी आहे.
आवेश्यात्मनि तान्सर्वान् संख्यायोग्यभवांस्तथा
तो सर्वांना स्वतःमध्ये सामावून घेतो आणि त्यांना मोजता येईल असे करतो.
विष्णुना सह संयुक्तः करोति विकरोति च
तो विष्णूंसोबत एकरूप होऊन सर्व कृती करतो आणि रूप बदलतो.
स एष ओतः प्रोतश्च बहिरन्तश्च निश्चयात्
तो नक्कीच बाहेर आणि आत सर्वत्र विणलेला आणि गुंफलेला आहे.
ततस्ते ऋषयः सर्वे दिवाकरसमप्रभाः
मग ते सर्व ऋषी सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होतात.
कर्मणा मनसा वाचा विशुद्धेनान्तरात्मना
कृतीने, मनाने, वाणीने आणि शुद्ध अंतःकरणाने.
व्रतोपवासनिरताः सर्वभूतदयापराः
व्रत आणि उपवासात मग्न, सर्व प्राण्यांवर दया करणारे.