यथात्रैव सया दृष्टं सांनिध्यं तत्र कुर्वता
इथे जशी उपस्थिती दिसते, तशीच ती तिथेही असते.
ईश्वरः परमाणुत्वाद्भावग्राह्यो मनीषिणाम्
ईश्वर अणूपेक्षाही सूक्ष्म असल्यामुळे, ज्ञानी लोक आपल्या बुध्दीने त्याला जाणतात.
द्रष्टृत्वमात्मसंबन्धमधिष्टातृत्वमेव च
तोच पाहणारा, आत्म्याशी संबंधित आणि खरा अधिपती आहे.
विभुत्वात्खलु योगाढ्यो ब्रह्मणो ऽनुग्रहे रतः
आपल्या व्यापकतेमुळे तो योगाने समृद्ध असून ब्रह्माच्या कृपेचा आनंद घेतो.
अक्षरं ध्रुवमव्यग्रमष्टमं त्वौपसर्गिकम्
अक्षय, शाश्वत आणि स्थिर असलेली आठवी अवस्था दुय्यम समजली जाते.
मायया कृतमाचष्टे मायी देवो महेश्वरः
मायावी देव महेश्वर मायेने निर्माण केलेले सर्व काही सांगतो.
विस्तरेणानुपूर्व्या च ब्रुवतो मे निबोधत
आता मी तुला सविस्तर आणि योग्य क्रमाने सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐक.
भूलोकाद्ब्रह्मलोको वै योजनैः संप्रकीर्त्यते
भूलोकापासून ब्रह्मलोकापर्यंतचे अंतर योजनांनी मोजले जाते.
ऊर्द्ध्व भागवतो ऽडं तु ब्रह्मलोकात्परं स्मृतम्
ब्रह्मलोकाच्या वर भगवद्वास आहे, तो सर्व लोकांपेक्षा श्रेष्ठ मानला जातो.
नित्या ह्यपरिसंक्षाताः परस्परगुणाश्रयात्
ते नित्य आहेत, एकमेकांच्या गुणांवर आधारलेले असल्याने त्यांचे मोजमाप करणे अशक्य आहे.
येभ्यो ऽधिकर्त्ता संजज्ञे क्षेत्रज्ञो ब्रह्मसंज्ञितः
त्यांच्यापासून क्षेत्रज्ञ, ज्याला ब्रह्म म्हणतात, असा श्रेष्ठ कर्ता उत्पन्न झाला.
अनुत्पाद्यं परं धाम परमाणु परेशयम्
ते परमधाम अजन्म, अणुतुल्य आणि सर्वांचा स्वामी आहे.
प्रादुर्भावस्तिरोभावः स्थितिश्चैवाप्यनुग्रहः
सृष्टी, लय, स्थिती आणि कृपा—
सतेजा एष तमसो यः पुरस्तात्प्रकाशकः
तो तेजस्वी आहे, जो आदिकाळापासून अंधार दूर करणारा आहे.
बृहत्तु सर्वतो वृत्तमीश्वरात्तद्व्यजायते
हे विशाल, सर्वत्र पसरलेले मंडळ प्रभूपासून उत्पन्न होते.
योनिं प्रकृति माचष्टे सा च नारायणात्मिका
तो प्रकृतीला जननी म्हणतो आणि ती नारायणस्वरूप आहे.
सन्निसर्गः सतत्त्वाच्च लोकधातुर्महात्मनः
एकत्र येण्या आणि सत्य तत्त्वापासून त्या महात्म्याच्या विश्वरचना निर्माण होते.
त्योर्मध्ये पुरं दिव्यं मन मयमनामयम्
त्यांच्या मध्ये एक दिव्य नगरी आहे, जी मनाने बनलेली आणि दुःखरहित आहे.
शिवं नाम पुरं तत्र शरणं जन्मभीरुणाम्
तेथे शिव नावाचे नगर आहे, जे जन्मभयाने घाबरलेल्या लोकांसाठी आश्रयस्थान आहे.
अभ्यन्तरं तु विस्तीर्णं महीमण्डलसंस्थितम्
त्या नगरीच्या आत विशाल जागा आहे, जी मोठ्या पृथ्वीच्या वर्तुळावर स्थित आहे.
शात कैंभेन महता प्राकारेणार्कवर्चसा
ती नगरी शातकौंभाच्या भव्य तटबंदीने वेढलेली असून सूर्यसमान तेजाने चमकत आहे.
तपनीयनिभैः शुभ्रैर्गाढं सुकृतवेष्टनम्
ती शुद्ध, सुवर्णासारख्या भिंतींनी घट्ट वेढलेली असून, त्या सोन्यासारख्या उजळ आहेत.
रम्ये पुरवरश्रेष्ठे तस्मिन्वैहायभूमिषु
त्या रम्य, सर्वश्रेष्ठ नगरीच्या आकाशातील भूमीवर—
सर्वकामसमृद्धेषु वनोपवनशोभिषु
सर्व सुखांनी परिपूर्ण, वन-उद्यानांनी शोभलेली—
संध्याभ्रसन्निकाशेषु कैलासप्रतिमेषु च
संध्याकाळच्या मेघांसारखी आणि कैलासासारखी भासणारी—
प्रासादवरपृष्ठेषु तेषु मोदन्ति सुव्रताः
त्या सुंदर राजप्रासादांच्या छतांवर, पुण्यवान लोक आनंदाने वावरतात.
गीतवादित्रघोषाश्च संस्रवाश्च समन्ततः
गाण्याचे, वाद्यांचे आणि मधुर स्वरांचे आवाज सर्वत्र घुमत होते.
एवमादीनि वर्तन्ते तेषां प्रासादमूर्द्धनि
अशा अनेक गोष्टी त्यांच्या राजवाड्यांच्या माथ्यावर दिसत होत्या.
अनौपम्यैर्वरै रत्नैः सर्वतः संविभूषितः
त्या सर्व बाजूंनी अतुलनीय आणि उत्तम रत्नांनी सजवलेल्या होत्या.
बालसुर्यमयैश्चापि सौवर्णैश्चाग्निसप्रभैः
तसेच, कोवळ्या सूर्यासारख्या तेजस्वी आणि सोन्यासारख्या झळाळत्या अलंकारांनी त्या शोभून दिसत होत्या.