ते सर्व नरकं यान्ति नियतं तु श्वभोजनम्
हे सर्व लोक नक्कीच नरकात जातात आणि तिथे कुत्र्यांचे अन्न होतात.
कर्माणि ये तु कुर्वन्ति सर्वे निरयवासिनः
अशा वाईट कृत्ये करणारे सगळे नरकात राहतात.
सुदारुणस्तु शीतात्मा तस्याधस्तात्तपः स्मृतः
त्यामध्ये सर्वात भयंकर नरक थंड असतो; त्याच्या खाली तप नावाचा नरक आहे.
भूमेरधस्तात्सप्तैव नरकाः परिकीर्त्तिताः
पृथ्वीच्या खाली सात नरकांचे वर्णन केले आहे.
रौरवः प्रथमस्तेषां महारौरव एव च
त्यातला पहिला नरक रौरव आहे, आणि दुसरा महा-रौरव.
तृतीयः कालसूत्रः स्यान्महाहिर्विविधः स्मृतः
तिसरा नरक काळसूत्र आहे, जो मोठ्या सर्पांनी भरलेला आहे असे सांगितले जाते.
लोहः षष्ठः स्मृतस्तेषामविधेयस्तु सप्तमः
सहावा नरक लोह नावाचा आहे आणि सातवा अवीचि म्हणून ओळखला जातो.
सुदारुणस्तु शीतात्मा त्स्याधस्तात्तपो ऽधमः
सर्वात भयंकर, थंड असलेला नरक त्याखाली आहे, त्याला अधम तप म्हणतात.
अप्रतिष्ठे स्थितिर्नास्ति भ्रमस्तस्मिन्सदा स्मृतः
अवीचि नरकात कुठेही स्थिरता नसते; तिथे नेहमीच भटकंती असते.
तस्मात्सुदारुणो लोहः कर्मणां श्रयणाच्च सः
म्हणून लोह नरक फार भयंकर आहे, कारण तिथे केलेल्या कर्मांमुळे आणि तिथल्या यातनांमुळे.
पीडाबन्धवधासंगादप्रतीकारलक्षणः
तिथे सतत वेदना, बंधन आणि मारहाण असते, आणि सुटकेचा काहीही उपाय नसतो.
दुःखोत्कर्षस्तु सर्वेषु ह्यधर्मस्य निमित्ततः कूटागारप्र माणैश्च शरीरैस्तत्र नारकाः
सर्व नरकांत अधर्मामुळे मोठ्या यातना होतात; आणि त्या लोखंडाच्या घरांत नरकवासीयांची शरीरे मोजली जातात.
दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः
त्यामधील सर्वांत दुःख फारच तीव्र मानलं आहे.
दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः
त्यामधील सर्वांत दुःख फारच तीव्र मानलं आहे.
तत्रानुभूयते दुःखं क्षीणे कर्मणि वै पुनः
तेथे कर्म संपल्यावर पुन्हा दुःख अनुभवावं लागतं.
देवांश्च तारकाश्चैव ह्यूर्द्ध्वं चाधश्च संस्थिताः
देव आणि तारे हे वरती आणि खाली दोन्हीकडे स्थिर आहेत.
उपभोगार्थमुत्पत्तिरौपपत्तिककर्मतः
स्वभावानुसार कर्माप्रमाणे उपभोगासाठी जन्म होतो.
नारकांश्च तथा देवान्सर्वान्पश्यं त्यधेमुखान्
त्यामुळे नरकातील जीव आणि देव, त्यांचे विविध चेहरे पाहिले जातात.
तस्मादूर्द्ध्वमधोभावो लोकालोके न विद्यते
म्हणून वरती किंवा खाली, लोक किंवा अलोक असं काही अस्तित्व नाही.
अथाब्रुवन्पुनर्वायुंब्राह्मणाः सत्रिणस्तदा
तेव्हा त्या वेळी यज्ञ करणाऱ्या ब्राह्मणांनी पुन्हा वायूला विचारलं.
संसारे संसरन्तीह यावन्तः प्राणिनश्च ते
या संसारात जितके प्राणी फिरतात,
ऋषीणां तद्वचः श्रुत्वा मरुतो वाक्यमब्रवीत्
ऋषींचं ते बोलणं ऐकून मरुतांनी आपलं वचन सांगितलं.
चक्षुषा वै प्रसंख्यातुमतो ह्यन्ते न च द्विजाः
डोळ्यांनी मोजणी करता येते, पण शेवटी नाही, हे द्विजांनो.
ब्रह्मणा संज्ञितं यत्तु संख्यया तन्निबोधत
ब्रह्मदेवांनी जे संख्येने ठरवलं आहे, ते आता ऐका.
पार्थिवाः कृमयस्तावत्संसेकाद्येषु संभवः
ओलसर जागेत जितके कीटक उत्पन्न होतात, तितकेच पृथ्वीवरील कीटक आहेत.
औदका जन्तवः सर्वे निश्चयात्तन्निधार्यताम्
पाण्यातील सर्व प्राणीही निश्चितपणे तितकेच आहेत, हे लक्षात ठेवा.
विहङ्गमास्तु विज्ञेया लौकिकास्ते च सर्वशः
सर्व पक्षी, जे जगात आहेत, हेही ओळखा.
पशवस्तत्समा ज्ञेया लौकिकास्तु चतुष्पदाः
त्यांच्याइतकेच जनावरे आणि चार पायांचे प्राणी आहेत.
द्विपदास्तत्सहस्रेण संमिता धार्मिकाः पुनः
धार्मिक द्विपाद प्राणी त्यापेक्षा हजारपट अधिक आहेत.
यः सहस्रतमो भागो धार्मिकाणां भवेद्दिवि
त्या धार्मिक प्राण्यांपैकी हजारावा भाग स्वर्गात असतो.