द्वैपायनाय प्रददौ परं ब्रह्म सनातनम्
द्वैपायनाला त्यांनी परम, सनातन ब्रह्म दिले.
लोकतत्त्वविधानार्थं पञ्चभ्यः परमाद्भुतम्
जगातील सत्य तत्त्वांची स्थापना व्हावी म्हणून त्यांनी त्या पाच जणांना अद्भुत गोष्ट दिली.
जैमिनिञ्च सुमन्तुं च वैशंपायनमेवच
जैमिनी, सुमंतु आणि वैशंपायन यांना.
सूतमद्भुतवृत्तान्तं विनीतं धार्मिकं श्रुचिम्
सूत, ज्यांची कर्तृत्वे अद्भुत आहेत, जे विनम्र, धर्मनिष्ठ आणि शुद्ध वर्तनाचे आहेत.
ऋषिणा च त्वया पृष्टः कृतप्रज्ञः सुधार्मिकः
आणि ऋषी, तुम्ही जे अत्यंत ज्ञानी आणि धर्मशील आहात, त्यांनी तुमच्याकडून विचारणा केली.
भक्त्या परमया युक्तः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
परम भक्तीने युक्त होऊन, प्रदक्षिणा घालून.
सत्रे सवितते यत्र यजमानानृषीञ्शुचीन्
त्या यज्ञात, जिथे सविता होते, यजमान आणि ऋषी शुद्ध होते.
विधानतो यथाशास्त्रं प्रज्ञयातिजगाम ह
विधीप्रमाणे आणि शास्त्रानुसार, मोठ्या बुद्धीने त्यांनी पुढे गेले.
दृष्ट्वा परमसंहृष्टाः प्रीताः सुमनसस्तथा
हे पाहून ते सर्व अत्यंत आनंदित झाले आणि त्यांच्या मनात प्रचंड समाधान भरून राहिले.
अभिवाद्य मुनीन्सर्वान् राजाज्ञामभिगम्य च
सर्व ऋषींना वंदन करून आणि राजाची आज्ञा घेऊन,
सदस्यानुमते रम्ये स्वास्तीर्णे समुपाविशत्
सभेच्या संमतीने सुंदर, व्यवस्थित आसनावर तो बसला.
मुदान्विता यथान्यायं विनयस्थाः समाहिताः
ते सर्व आनंदाने भरलेले, योग्य प्रकारे शांत, नम्र आणि एकाग्र होते.
परमप्रीतिसंयुक्ता इत्यूचुः सूतनन्दनम्
सर्वजण अत्यंत आनंदाने एकत्र येऊन सूतनंदनाला म्हणाले,
पश्याम धीमन्नत्रस्थाः सुब्रतं मुनिसत्तमम्
‘हे बुद्धिमान, आम्हाला येथे श्रेष्ठ आणि सद्गुणी ऋषीला पाहायचे आहे.’
भवांस्तस्य मुनेः सूत व्यासस्यापि महात्मनः
हे सूत, तू त्या ऋषीचा आणि महान आत्मा व्यास यांचा भक्त आहेस.
कृतबुद्धिश्च ते तत्त्वमनुग्राह्यतया प्रभो
हे प्रभो, खरे ज्ञान द्यावे म्हणून तुझा मनोदय ठाम आहे.
पृच्चतां नः सदा प्राज्ञ सर्वमाख्यातुमर्हसि
हे ज्ञानी, आम्ही जेव्हा विचारतो तेव्हा तू आम्हाला सर्व काही सांगण्यास योग्य आहेस.
श्रोतुं धर्मार्थयुक्तां तु एतव्द्यासाच्छ्रुतं त्वया
धर्म आणि अर्थ युक्त असे, व्यासांकडून तू जे ऐकले आहेस ते आम्हाला ऐकायचे आहे.
उवाच परमाप्राक्ज्ञो विनीतोत्तर मुत्तमम्
तो अत्यंत ज्ञानी आणि नम्रपणे उत्तरे देणारा, श्रेष्ठ उपदेश सांगू लागला.
यस्माच्छुशूषणार्थं च तत्सत्यमिति निश्चयः
तुम्ही ऐकण्याची इच्छा धरली आहे, म्हणून हे निश्चित सत्य आहे.
जिज्ञासा यत्र युष्माकं तदाज्ञातुमिहार्हथ
तुम्हाला जे जाणून घ्यायचे आहे, ते येथे शिकण्यास तुम्ही पात्र आहात.
प्रत्यूचुस्ते पुनः सूतं बाष्पपर्याकुलेक्षणम्
पुन्हा त्यांनी सूताला डोळ्यांत अश्रू येऊन विचारले.
तस्मात्त्वं संभवं कृत्स्नं लोकस्येमं विदर्शय
म्हणून, या सृष्टीचा संपूर्ण उत्पत्तीक्रम आम्हाला दाखव.
सत्कृत्य परिपृष्टः स महात्मा रोमहर्षणः
आदराने विचारल्यावर, तो महान आत्मा रोमहरषण,
यो मे द्वैपायनप्रीतः कथां वै द्विजसत्तमाः
जो द्वैपायनाच्या कृपेने संतुष्ट झाला होता, त्याने श्रेष्ठ द्विजांना ही कथा सांगितली.
पुराणं संप्रवक्ष्यामि यदुक्तं मातरिश्वना
आता मी ते पुराण सांगतो, जे मातरिश्वानने सांगितले आहे.
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च
सृष्टी, प्रलय, वंश आणि मन्वंतरांची माहिती येथे सांगितली आहे.
प्रक्रिया प्रथमः पादः कथायां स्यात्परिग्रहः
कथा सांगण्याची पद्धत, पहिला भाग आणि विविध गोष्टींचा संग्रह येथे दिला आहे.
एवं पादास्तु चत्वारः समासात्कींर्तिता मया
अशा प्रकारे हे चार विभाग मी थोडक्यात सांगितले आहेत.
प्रथमं सर्वशास्त्राणां पुराणं ब्रह्मणा श्रुतम्
सर्व शास्त्रांमध्ये पुराण सर्वप्रथम ब्रह्मदेवांनी ऐकले.