एकदा त्या परमेश्वराने, सोमयाग करणाऱ्या, दीक्षा घेतलेल्या ब्राह्मणामध्ये प्रवेश केला. म्हणूनच, अशा ब्राह्मणाबद्दल कोणीही अपमान किंवा अनुचित गोष्टी बोलू नयेत. त्या देवतेला समर्पित असलेल्या द्विजांना तो कधीही हानी करत नाही. मी तुम्हाला सांगितलेले आठवे नाव म्हणजे 'महादेव'. हे उच्चारल्यावर त्या प्रभूचे मन दृढ निश्चयाकडे वळले. म्हणूनच महादेव हा प्रत्यक्ष चंद्र आहे, असे समजले जाते. महादेवाला 'सोम' म्हणून स्मरण केले जाते; त्याचे स्वरूप म्हणजे औषधी वनस्पतींचा समूह आहे. जो व्यक्ती महादेवाला अशा प्रकारे प्रभू म्हणून ओळखतो, त्याला महादेव कधीही हानी करत नाही. एका रात्री सूर्य आणि चंद्र एकत्र येतात. रुद्र आपल्या विविध रूपांनी आणि नावांनी या सर्व विश्वात व्यापून आहे. सूर्याच्या प्रकाशामुळे प्राणी आपल्या डोळ्यांनी पाहू शकतात. त्याच्या इच्छेनेच अन्न आणि पाणी खाल्ले व प्याले जाते. त्याच्या स्थिर ऊर्जेने तो सर्व प्राण्यांना पोसतो. जीवनश्वासाची क्रिया जी प्राण्यांच्या शरीरात आहे, ती त्याच्यामुळे आहे. प्राणी जे काही खातात किंवा पितात, त्याचे पचन त्यांच्या पोटात तोच करतो. शरीरातील सर्व विवर आणि अंतर, तसेच वैतण्य दीक्षा घेणारे, ब्रह्मज्ञानाचे प्रचारक, यांची स्थिती त्याच्यामुळे आहे. प्राण्यांमध्ये निश्चयाचा स्रोत म्हणून जे काही स्थापन झाले आहे, ते त्याच्यामुळे आहे. हे जे सतत नवीन, पुन्हा पुन्हा उत्पन्न होणारे आहे, त्याचे स्वरूप अमर आहे; महादेवाला चंद्र, निर्मळ, अशुद्धतेपासून मुक्त म्हणून स्मरण केले जाते. त्याची पत्नी सुवर्चला आहे, आणि त्याचा पुत्र शनैश्चर आहे. तिची पत्नी धात्री म्हणून ओळखली जाते, आणि तिचा पुत्र उशना आहे. तिची पत्नी विकेशी आहे, आणि तिचा पुत्र अंगारक म्हणून स्मरण केला जातो. तिची पत्नी शिवा आहे, आणि तिचा पुत्र मनोजव आहे. पशुपतीचे रूप द्विजांनी अग्नी म्हणून स्मरण केले आहे. सहाव्या रूपाचे भयानक स्वरूप 'आकाश' म्हणून ओळखले जाते. सातवे, श्रेष्ठ रूप, दीक्षा घेतलेल्या ब्राह्मणाचे आहे. आठवे, महान रूप, चंद्र म्हणून स्मरण केले जाते. अशा प्रकारे त्याची ही रूपे आणि नावे सांगितली गेली आहेत. सूर्य, पृथ्वी, वायू, अग्नी, आकाश आणि दीक्षा घेतलेल्या व्यक्तींमध्ये, जो कोणी त्या देवाला त्याच्या रूपांनी आणि नावांनी ओळखतो, त्याला हे गुप्त, भीमाच्या महिम्याचे वर्णन मी केले आहे. हे भृगुवंशीयांनो, महादेवाच्या कथा ऐका. येथे सर्व प्राण्यांना शुभ आणि अशुभ फल देणारे दोन आहेत. तिच्यापासून सर्व जगांची उत्पत्ती करणारी, मोठी भगिनी, देवी श्री जन्मली. तिच्यापासून नारायणाचे दोन पुत्र, बाळ आणि उन्माद, जन्मले. तिच्या मनातून उत्पन्न झालेले इतर पुत्र आकाशात विहार करू लागले. मेरू युगात, विधातृ आणि धातृ यांच्या पत्नी स्मरणात आहेत. प्राण आणि मृकंड हे ब्रह्माचे दोन शाश्वत भांडार आहेत. त्याचा पुत्र, वेदशिरस, त्याच्या पत्नी धूम्रा पासून जन्मला. अशा प्रकारे या श्लोकांमध्ये सांगितलेली महादेवाची रूपे, त्यांची नावे, आणि त्यांच्या वंशाची कथा, श्रद्धेने ऐकावी आणि स्मरण करावी.