या दिव्य ग्रंथात ब्रह्मर्षि वसिष्ठ यांच्या वंशपरंपरेची सुस्पष्ट गणना प्रथम सांगितली आहे. त्यानंतर पितरांची दोन प्रकारे केलेली विभागणी आणि स्वधा या तर्पणाशी संबंधित विधींचे विवरण होते. दक्षाचा शाप, सत्येची सत्यता, तसेच भृगु व इतर ऋषींच्या कथा यथाक्रमाने सांगितल्या आहेत. शत्रुत्वाचे दोष ओळखून, त्याच्या निषेधाचे महत्त्व येथे स्पष्ट केले आहे. कर्दम प्रजापती यांच्या कन्येचे शुभ लक्षणे वर्णन केली आहेत. विविध द्वीपांमध्ये व प्रदेशांमध्ये त्यांचे स्थान व कार्य यांचे स्वतंत्रपणे विवरण घडते. पुढे, भूमी, नद्या आणि त्यांच्या विविध विभागांची सविस्तर माहिती दिली आहे. जंबूद्वीपाच्या विस्ताराचे, त्यातील प्रदेशांचे आणि महासागरांचे तपशीलवार वर्णन केले आहे. नील, श्वेत, व श्रृंगी या सात पर्वतांची नावे सांगितली आहेत आणि त्यांच्या अंतर्भागातील दुर्ग, उंची व रुंदी यांचेही वर्णन आहे. भारतभूमी आणि तिच्या नद्या, पर्वत, तसेच संपूर्ण जंबूद्वीप व इतर द्वीप, जे सात समुद्रांनी वेढलेले आहेत, यांचे विवेचन आले आहे. ही संपूर्ण पृथ्वी, तिचे सात विभाग आणि विविध लोक, हे सर्व मूळ प्रकृतीचे केवळ अंशमात्र रूप आहेत, असे सांगितले आहे. सूर्य, चंद्र व पृथ्वी यांचे पूर्णत्वाने वर्णन आले आहे. महेंद्र पर्वतापासून सुरू होणाऱ्या शुभ व पवित्र पर्वतांचे, तसेच मेरू शिखराचे वर्णन आहे. नागांच्या व तारकांच्या मार्गांचे विशेष तपशील दिले आहेत. लोकालोक पर्वतांची सीमा, संध्या काळ, दिवसाचा विषुव यांचेही स्पष्टीकरण आहे. पितरांचे दक्षिणायन व देवांचे उत्तरायण मार्ग, विष्णूचे निवासस्थान, जिथे धर्मादी देव वास करतात, यांचे वर्णन आले आहे. जीवांना त्यांच्या संचित शक्तीनुसार मिळणारे पुण्यदायक व अपुण्यदायक परिणाम सांगितले आहेत. भगवान विष्णूंचे स्वरूप, ज्यांच्यामुळे स्वर्ग लोक व्यापले व संकुचित होतात, तसेच गंधर्व, अप्सरा, प्रमुख, नाग व राक्षस यांच्यासह विविध लोकांचे वर्णन आले आहे. चंद्रामुळे होणारा शुक्ल व कृष्ण पक्ष, म्हणजे चंद्राची वाढ व घट, हे सांगितले आहे. शिशुमाराचे रूप, ज्याच्या शेपटीला ध्रुव स्थित आहे, हे वर्णन केले आहे. पुण्यकर्माने देव लोकात वास करणाऱ्या देवतांचे निवासस्थान, किरणांचे विभाग व त्यांची नावे, तसेच त्यांच्या पवित्र कर्मांचे वर्णन आहे. मूळ प्रकृतीचे विशाल स्वरूप, उपस्थापित केलेल्या रूपात, सांगितले आहे. पितरांच्या दोन प्रकारांचे आणि मृतांचे महत्त्व, तसेच स्वर्गलोक प्राप्त केलेल्यांचे व अधःपतन झालेल्यांचे विवेचन आहे. युगांची मोजणी व त्यांचे विस्तार, विशेषतः कृतयुगाचे वर्णन आले आहे. वर्णाश्रमधर्माची निश्चित व्यवस्था स्पष्ट केली आहे. ध्वनीचे स्वरूप, जे प्रधनापासून उत्पन्न होते, पण मनु स्वयंभुव यांना सोडून, हे सांगितले आहे. द्वापर व कलियुगाचे संक्षिप्त वर्णन येथे आहे. प्रत्येक मन्वंतराची वैशिष्ट्ये, तसेच मन्वंतरांतर्गत संक्रमणाच्या विशेष गोष्टी सांगितल्या आहेत. ऋषींच्या मार्गांचे आणि कालज्ञानाच्या प्रवाहाचे वर्णन आले आहे. त्रेतायुगात सार्वभौम सम्राटांची चिन्हे व जन्म यांचे विवेचन आहे. अंगुलीने मोजणी व जीवांचे हास्य यांचाही उल्लेख आहे. शब्दाची सात प्रकारची रूपे आणि ऋषींच्या वंशपरंपरेचे पठण यांचेही वर्णन या ग्रंथात आले आहे. या प्रकारे, या दिव्य कथेत सृष्टीच्या आरंभापासून विविध लोक, पर्वत, द्वीप, युग, धर्म, आणि ऋषींच्या परंपरांचा सुसंगत आणि पवित्र इतिहास मांडला आहे.