मारिची आणि कश्यप यांच्या पासून देव आणि श्रेष्ठ ऋषी जन्मले. भृगू आणि अंगिरस यांच्या आठ समूहांना देव म्हणून स्मरण केले जाते. साध्य, वसु, विश्वे आणि धर्माचे पुत्र हे तीन समूह आहेत. या वैवस्वत कालखंडात, हे सर्व इच्छा उत्पत्तीचे मानले जातात. त्यामुळे सध्या मारिचीची सृष्टी शुभ मानली जाते. जे गेले, जे येणारे आहेत आणि जे सध्या आहेत—भूत, भविष्य आणि वर्तमानाचे अधिपती, हजार डोळ्यांचा पुरंदर—सर्वांनी विविध गुणांनी युक्त शेकडो यज्ञ केले आहेत. ते धर्म वगैरे कारणांमुळे टिकून राहतात आणि प्रबल आहेत. भूत, भविष्य आणि वर्तमानाचे अधिपती शक्तिशाली आहेत; द्विजांनी त्यांना त्रिलोकांच्या स्वरूपात स्मरण केले आहे. भविष्य म्हणजे स्वर्ग, आणि मी आता त्याच्या प्राप्तीचे साधन सांगतो. प्रथम ‘भूः’ हा अक्षर उच्चारला गेला, आणि त्यामुळे भू लोकाची उत्पत्ती झाली. अस्तित्व आणि अनुभूतीमुळे हे भू लोक म्हणून ओळखले गेले. त्यानंतर ब्रह्माने ‘भुवः’ हा शब्द उच्चारला. ‘भवन’ (होणे) या अर्थाने भुवर्लोक असे नाव पडले. जेव्हा दुसऱ्या लोकाची उत्पत्ती झाली, ब्रह्माने पुन्हा तो शब्द उच्चारला. जे येणारे आहे त्यासाठी ‘भव्य’ हा शब्द भविष्य दर्शवतो. ‘भूः’ म्हणजे पृथ्वी, ‘भुवः’ म्हणजे वायुमंडळ. या तीन उच्चारांमुळे तीन लोक आणि तीन व्याहृती अस्तित्वात आल्या. भूत, वर्तमान आणि भविष्याच्या लोकांमुळे—देवांमध्ये श्रेष्ठ इंद्र, गुणधारी, तसेच यज्ञ, गंधर्व, राक्षस, पिशाच्च आणि मानव—देवांमध्ये इंद्र, शिक्षक, अधिपती, राजे आणि पूर्वज हेच आहेत. त्यामुळे देवांमध्ये इंद्रांचे सामान्य स्वरूप असे वर्णन केले आहे. गाधिज, बुद्धिमान कौशिक, विश्वामित्र महान तपस्वी, बृहस्पतीचा पुत्र भरद्वाज, स्वायंभुव, पुण्यात्मा अत्री, ब्रह्मकोश, वत्सर आणि कश्यप—हे सात सत्पुरुषांनी मानले आहेत. इक्ष्वाकू, नृग, धृष्ट, शर्याती, करूष, पृषध्र, पांशु—हे नववे म्हणून स्मरण केले गेले आहेत. अशा प्रकारे हे सर्व वर्णन केले गेले आहे, आणि हे सातवे आहेत. आता मी अधिक विस्ताराने आणि क्रमाने सांगावे का? आता तिसऱ्या विभागाची सविस्तर आणि प्रस्तावनेसह सुरुवात करा. हे ब्राह्मणांनो, मी विभागाचा सारांश सांगतो, ऐका. द्विजांनो, सृष्टी सविस्तर आणि क्रमाने ऐका. महान देव, ऋषी, आणि दानवांच्या समूहांसह, मानव, प्राणी, पक्षी आणि स्थावरांच्या सृष्टीसह, मी वैवस्वत सृष्टी सांगतो—विवस्वताला नमस्कार करून. पूर्वीच्या स्वायंभुव मन्वंतरात सात महान ऋषी होते.