सुत महर्षींच्या सभेत उपस्थित असलेल्या ऋषीमुनींना जे काही जाणून घ्यायचे होते, त्याची पात्रता त्यांच्यात होती. या जाणिवेने भारावून, त्यांच्या डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहू लागले आणि त्यांनी पुन्हा सुतांना विनवणी केली, “हे महामुनी, या विश्वाच्या उत्पत्तीचा संपूर्ण वृत्तांत आम्हाला कृपया सांगावे.” या प्रकारे आदरपूर्वक विचारणा झाल्यावर, महान आत्मा आणि व्यासमुनींच्या कृपेने संतुष्ट झालेले रोमहरषण, त्या द्विजश्रेष्ठांना म्हणाले, “मी आता तुम्हाला मातरिश्वान् यांनी सांगितलेले पुराण निवेदन करतो. यात सृष्टी आणि प्रलय, वंशावळ, मनूंच्या युगा—यांचे वर्णन आहे. सृष्टीची प्रक्रिया, प्रारंभिक विभाग, आणि विविध आख्यायिका—ही चार विभाग मी संक्षिप्तपणे सांगतो. प्रथम ब्रह्मदेवाने या पुराणाचे श्रवण केले. याची अंगे म्हणजे धर्मशास्त्र, व्रते व आचार—यांचाही समावेश आहे. महान तत्त्वापासून विशिष्ट सृष्टीपर्यंत निर्माणाची प्रेरणा कशी प्रकट होते, ते येथे सांगितले आहे. ब्रह्मांडाचा आवरण, समुद्र, व पाण्याचा तेज—यांचे वर्णन येथे आहे. पंचमहाभूत आणि महान तत्त्व, तसेच अव्यक्ताने व्यापलेली महाशक्ती—यांचा उल्लेख आहे. नद्यांचा आणि पर्वतांचा उगम येथे सांगितला आहे. ब्रह्मवृक्षाचे माहात्म्य आणि ब्रह्मदेवाच्या जन्मकथेचे निवेदन येथे आहे. अव्यक्तातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाच्या स्थितीही येथे वर्णिल्या आहेत. हरि भगवान जलावर कसा विश्रांती घेतो आणि पृथ्वीचे उद्धारण कसे घडते—त्याचे वर्णन आहे. नक्षत्रे, ग्रहांची स्थिती, सिद्धांच्या निवासस्थानांचा विस्तार येथे सांगितला आहे. दिव्य लोकांचे विभाग, सत्यव्रतींची स्थाने—यांचे विवेचन येथे आहे. देव आणि ऋषी यांच्या दोन मार्गांचेही वर्णन येथे आहे. पशु आणि मानवांचा उगम कसा झाला, ते येथे सांगितले आहे. पुन्हा, ब्रह्मदेवाच्या संकल्पातून झालेल्या नऊ सृष्टींचा उल्लेख आहे. ब्रह्मदेवाच्या अंगा-अंगांतून धर्म इत्यादींचा जन्म कसा झाला, हे सांगितले आहे. कल्पांच्या मध्यांतराचा आणि त्यांतील संबंधाचा विवेचन येथे आहे. सत्त्वगुणाच्या प्रधानतेतून आणि देहातून पुरुषाचा उगम कसा घडतो, ते येथे सांगितले आहे. प्रियव्रत आणि उत्तानपाद यांच्या शुभ जन्मांची आणि स्वरूपांची कथा येथे आहे. ऋषि रुचि आणि आकूती यांच्यापासून वरच्या लोकात एक जोडी—पुरुष व स्त्री—जन्मली, याचे वर्णन आहे. दक्षाच्या कन्यांमध्ये, शब्दा पासून सुरू होणाऱ्या संततीचा उल्लेख येथे आहे. अधर्म, हिंसेचे दोष, अंधकार व अशुभतेने चिन्हित कसे असतात, हे येथे सांगितले आहे. ब्रह्मर्षी वसिष्ठ यांच्या वंशावळीचे विवरण येथे आहे. दोन प्रकारच्या पितरांचे आणि स्वधा यज्ञाशी त्यांचा संबंध याचे वर्णन येथे आहे. दक्षाचा शाप, सत्येचे तत्त्व, भृगु व अन्य ऋषींच्या आख्यायिका येथे सांगितल्या आहेत. वैराच्या दोषांची जाणीव करून शत्रुत्वाचे निषेध येथे सांगितले आहे. कर्दम प्रजापतीच्या कन्येच्या शुभ चिन्हांचे वर्णन येथे आहे. विविध द्वीप आणि प्रदेशांमध्ये त्यांच्या स्थानांचे स्वतंत्र विवरण येथे आहे. भूमी, नद्या आणि त्यांच्या विविध विभागांचे वर्णन येथे आहे. जंबूद्वीपाचा विस्तार, त्यातील विभाग आणि समुद्रांचे तपशीलवार वर्णन येथे आहे. नील, श्वेत आणि श्रुंगी—ही सात पर्वते येथे नामानिरुपित केले आहेत. त्यांच्या आंतरिक आधाररचना, उंची आणि रुंदीचेही विवेचन येथे आहे. या प्रकारे, सुतांनी उपस्थित ऋषींना आदरपूर्वक पुराणकथनाची सुरुवात केली.