पावसाळ्यात आणि शरद ऋतूमध्ये, सूर्य आपल्या चार प्रवाहांनी पृथ्वीवर अमृतवर्षा करतो. या काळात इंद्र, धाता, भाग, पुषा, मित्र, वरुण आणि यम हे देवता सूर्याच्या विविध रूपांत प्रकट होतात. माघ महिन्यात वरुण, फाल्गुनात पुषा, ज्येष्ठात इंद्र, आषाढात सविता सूर्य, अश्वयुजमध्ये पर्जन्य, आणि कार्तिकात त्वष्टा सूर्यस्वरूपाने प्रकट होतो. वरुणाच्या सूर्यकार्यात पाच हजार किरण असतात; धाताजवळ आठ हजार, शतक्रतु (इंद्र)कडे नऊ हजार किरण आहेत. सित्तराज सात किरणांनी तेजस्वी असतो, तर त्वष्टाही आठ किरणांनी प्रकाशमान होतो. विष्णू सहा हजार किरणांनी पृथ्वीवर तेज पसरवतो. पावसाळ्यात सूर्याचा रंग शुभ्र असतो, तर शरद ऋतूत तो फिकट दिसतो. ऋतूनुसार सूर्याचे हे रंग आणि रूप असे वर्णन केले गेले आहे. सूर्य अमरांमध्येही त्रैण अमृत प्रदान करत नाही; ऋतूनुसार ते जल, शीत आणि उष्णतेच्या प्रवाहात विभागले जाते. तारका, ग्रह आणि चंद्र यांचे बीज आणि गर्भ सूर्यच आहे. तारकांचा अधिपती सोम (चंद्र) आहे, तर ग्रहांचा राजा सूर्य आहे. अग्नी म्हणजे सूर्य आणि जल म्हणजे चंद्र असे मानले जाते. स्कंद हा देवांचा सेनापती असून, मंगळ ग्रहाचाही तो उल्लेख आहे. रुद्र म्हणजे वैवस्वत, जो स्वतः यम, प्रजांचा अधिपती आहे. गुरु आणि शुक्र हे दोन महान ग्रह, देव-दानवांचे आचार्य, दोघेही तेजस्वी आहेत. हे सर्व त्रैलोक्य सूर्यापासून उत्पन्न झाले आहेत, यात शंका नाही. रुद्र, उपेंद्र, इंद्र, चंद्र, श्रेष्ठ ब्राह्मण, आणि स्वर्गातील देव, तसेच सर्व जगांचा अधिपती, परमात्मा, हा महान देव, सर्व प्राण्यांचा जनक आहे. त्याच्यापासून सर्व गोष्टी उत्पन्न होतात आणि त्याच्यातच सर्व काही विलीन होते. हे ब्राह्मणहो, जाणावे की सूर्य हा तेजस्वी ग्रह जगाचा ज्ञाता आहे. क्षण, मुहूर्त, दिवस, रात्र, पक्ष—हे सर्व सूर्याशिवाय मोजता येणार नाहीत. ऋतूंच्या भेदांशिवाय फुलं, मूळं, किंवा फळं कशी येतील? स्वर्गात आणि पृथ्वीवर प्राण्यांची क्रिया देखील सूर्याशिवाय थांबेल. सूर्यच काळ आहे, तोच अग्नी आहे, तोच प्रजापती आहे, ज्याची बाराही रूपं आहेत. तो तेजाचा समूह आहे, अंधकाराचा नाश करणारा, आणि सर्व लोकांचा सामान्य अधिपती आहे. तो सर्व बाजूंनी, वर, खाली, पूर्णपणे तापवतो आणि तितक्याच प्रमाणात अंधकाराचा नाश करतो. सूर्य आपल्या किरणांनी सर्व दिशांना जगाला प्रकाशित करतो. या किरणांमध्ये सात प्रमुख किरण आहेत, जे ग्रहांना मार्गदर्शक आहेत. त्यापैकी एक म्हणजे विश्वश्रवा, जो श्रीमंत आणि पुण्यवानांमध्ये श्रेष्ठ आहे. सुषुम्णा हा सूर्यकिरण आहे, जो चंद्र क्षीण होत असताना त्याला पोषण देतो. हरिकेश हा पुढे असतो, तो तारकांचा जनक म्हणून ओळखला जातो. मागील बाजूला असलेला विश्वश्रवा, ज्ञानी लोकांच्या मते शुक्राचा मूळ आहे. सहावा किरण म्हणजे अर्वावसु, जो गुरुचा मूळ आहे. अशा प्रकारे सूर्याच्या सामर्थ्यामुळे ग्रह, नक्षत्रे आणि तारे अस्तित्वात आहेत.