कुशद्वीप हा मागील द्वीपाच्या दुप्पट रुंदीचा आहे, असे सांगितले जाते. या विस्तीर्ण भूमीत क्रैञ्च नावाचा मुख्य पर्वत आहे. त्याच्या पलीकडे अंधकार नावाचा पर्वत आहे, तर दिवावृण पर्वत त्याच्या पुढे आहे. द्विविद पर्वताच्या पलीकडे पुंडरीक नावाचा महान पर्वत आहे. हे सर्व क्रैञ्चद्वीपातील सात रत्नजडित पर्वत आहेत. प्रत्येक पर्वत मागील पर्वताच्या दुप्पट रुंदीचा असून, हे पर्वत भूमीला अधिक आनंददायी बनवतात. क्रैञ्चची भूमी अत्यंत कुशल आहे, आणि वामनाची भूमी मनाला अतिशय प्रिय वाटते. उष्ण पर्वताच्या पलीकडे पीवरक पर्वत आहे, आणि पीवराच्या पुढे अंधकारक पर्वत आहे. ऋषींच्या भूमीच्या पलीकडे डुंदुभिस्वन नावाचा प्रदेश आहे. येथेही सात प्रसिद्ध आणि पवित्र नद्या आहेत, ज्या सर्व दिशांना प्रसिद्ध आहेत. ख्याति आणि पुंडरीक, तसेच सातगुंती गंगा, या नद्यांचा उल्लेख केला जातो. या सर्व नद्या विशाल आणि जलसमृद्ध आहेत. हा तेजस्वी प्रदेश सर्व बाजूंनी वेढलेला असून, तो क्रौंचद्वीपाएवढ्या विस्ताराचा आहे. या नैसर्गिक द्वीपांमध्ये योग्य क्रमाने, सर्व जीवांची उत्पत्ती आणि लय होते, असे सांगितले जाते. आता मी तुला सत्य आणि अचूक माहिती सांगतो. या द्वीपाभोवती दहीसारख्या पांढऱ्या जलाने भरलेला महासागर आहे. येथे दुष्काळ, वार्धक्य आणि रोग यांचा उद्गम कुठून होतो, हे जाणून घे. तसेच, या भूमीतील रत्नखाणी आणि नद्यांची नावे ऐक. पूर्वेकडे उदय नावाचा सुवर्णमय पर्वत आहे. त्याच्या पलीकडे सुमहान नावाचा महान पर्वत आहे, ज्यातून अनेक प्रवाह वाहतात. याच पर्वतावरून पावसाळ्यात इथल्या जीवांसाठी पाऊस पडतो. आकाशातील रेवती ही नक्षत्र आहे, आणि ब्रह्मदेवाने तिथे नियम स्थापले. त्यामुळे पूर्वीचे जीव काळ्या वर्णाचे झाले. पुढे अंबिकेय नावाचा किल्ल्याप्रमाणे मोठा पर्वत आहे. त्याच्या पुढे केशरी नावाचा कमळांनी सुशोभित पर्वत आहे, ज्यातून प्राण्यांचा स्वामी वारा उत्पन्न होतो. दुसरा प्रवाह सुकुमार नावाने ओळखला जातो. त्याच्या शुभ्र पावसाला कुसुमोत्तर म्हणतात. या द्वीपाचा विस्तार, लांबी आणि रुंदीही सांगितली आहे. शाक नावाचा एक उंच पर्वत आहे, ज्याचे रहिवासी अत्यंत पूजनीय मानले जातात. येथेही महान पुण्यदायी नद्या आणि गंगेच्या सात रूपांचा उल्लेख आहे—इक्षु, वेणुका, गभस्ति, आणि सातवी सप्तमी. या नद्या हजारोंच्या संख्येने आहेत, ज्या इंद्राच्या कृपेने पाऊस पाडतात. या सर्व पवित्र नद्यांची गणना करणे शक्य आहे. हा द्वीप शाल्मली वृक्षासारखा विस्तीर्ण असून, चक्राकार रचनेत आहे. तो विविध खनिजांनी समृद्ध आहे आणि रत्न व प्रवाळांनी सुशोभित आहे. सर्व बाजूंनी फुलांनी आणि फळांनी बहरलेली झाडे आहेत, त्यामुळे हा प्रदेश धन-धान्याने समृद्ध आहे. शाकद्वीपाचा विस्तार सर्व बाजूंनी समान आहे. या सात प्रदेशांमध्ये सर्व वर्ण आणि आश्रमातील लोक वस्ती करतात. तेथे लोक धर्माला अखंडपणे पाळतात, म्हणून ते अत्यंत सुखी आहेत.