भूमीच्या विभागांप्रमाणेच काळाचेही विभाजन होते, असे सांगितले जाते. प्लक्षद्वीप आणि त्याच्या शेजारी असलेल्या शाकद्वीपापासून सुरू होणाऱ्या या द्वीपसमूहांमध्ये राहणारे लोक अतिशय देखणे, सुंदर वस्त्र परिधान करणारे, रोगरहित आणि बलवान आहेत. त्या प्रदेशातील सर्व झाडांवर दैवी औषधी आणि फळे लागतात, आणि सर्व वनस्पती औषधी गुणांनी युक्त आहेत. त्या प्रदेशाच्या मध्यभागी जांबू वृक्ष आहे, जो तेथे मोठ्या भक्तिभावाने पूजला जातो. शाल्मलद्वीप हा प्लक्षद्वीपाइतकाच विस्तार आणि रुंदी असलेला आहे. आता मी तुला या शाल्मलद्वीपाविषयी थोडक्यात आणि क्रमाने सांगतो. शाल्मलद्वीपाभोवती असलेला समुद्र ऊसाच्या रसासारख्या गोड पाण्याने परिपूर्ण आहे. या द्वीपावरही सात पर्वत आहेत, जे रत्नांच्या उत्पत्तीचे स्रोत मानले जातात. यातील पहिला पर्वत म्हणजे कुमुद, जो सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आहे. दुसरा पर्वत उत्तम नावाने प्रसिद्ध आहे. तिसऱ्या पर्वताचे नाव बलाहक आहे. चौथा पर्वत म्हणजे द्रोण, जिथे महान औषधी वनस्पती आढळतात. पाचवा पर्वत कंक नावाने ओळखला जातो, जो अत्यंत महत्त्वाचा आहे. सहावा पर्वत आहे महिष, जो ढगासारखा दिसतो. सातवा पर्वत ककुद्मान या नावाने ओळखला जातो. पितामह प्रजापतीपासून या पर्वतांची उत्पत्ती झाली, आणि योग्य पद्धतीने त्यांच्या संततीसाठी विभागणी करण्यात आली. मी तुला या पर्वतांच्या प्रदेशांची माहिती देतो, जे अत्यंत मंगल आहेत. बलाहक पर्वताचा प्रदेश जिमूत नावाने ओळखला जातो, द्रोण पर्वत हिरवा आहे आणि ककुदला सुप्रदा असे नाव आहे. हे सातही पर्वत सात विभागांमध्ये विभागले गेले आहेत. या प्रदेशांमध्ये ज्योती, शांती, तुष्टा, चंद्र, शुक्र, विमोचनी अशी नावे असलेली अनेक उपक्षेत्रे आहेत, आणि त्यांच्याजवळ असंख्य इतर क्षेत्रेही आहेत. शाल्मलद्वीपाची ही व्यवस्था मी तुला सांगितली. शाल्मली नावाचा विशाल खोड असलेला वृक्ष या द्वीपाचे वैशिष्ट्य आहे. विस्ताराने शाल्मलद्वीप प्लक्षद्वीपाइतकाच असला, तरी तो सर्व बाजूंनी तसाच नाही. आता ऐक, मी तुला पुढील माहिती सांगतो. सुरोदक या समुद्राने चारही बाजूंनी कुशद्वीप वेढलेला आहे. त्या कुशद्वीपातही सात पर्वत आहेत, त्यांची नावे ऐक. त्या द्वीपातील पहिला पर्वत, दुसरा हेमा पर्वत, चौथा पुष्पवान आणि पाचवा कुशेशय आहे. त्या प्रदेशातील पाण्याला मंदा असे नाव आहे, आणि पर्वतांमध्ये मंदार हा प्रमुख असून दारणापासून सुरू होतो. त्यातील पहिले क्षेत्र उद्भिद, दुसरे वेणुमंडल, पाचवे क्षेत्र धृतिमत, आणि सहावे प्रभाकर नावाने ओळखले जाते. या प्रदेशांमध्ये देव, गंधर्व, विविध लोक आणि जगाचे अधिपती वास करतात. या द्वीपात चोर किंवा परदेशी लोक सापडत नाहीत. येथे सात नद्या आहेत, या सर्व पवित्र, पापरहित आणि मंगलकारक आहेत. याशिवाय, शेकडो-हजारो इतर नद्याही आहेत, ज्या अपरिचित आणि अगणित आहेत. कुशद्वीपाच्या बाहेर तूपाच्या समुद्राने त्याला वेढले आहे. अशा प्रकारे मी तुला कुशद्वीपाची संपूर्ण व्यवस्था सांगितली.