पूर्वेकडे तीन आणि पश्चिमेकडे तीन अशा सात महानद्या प्रवाहित झाल्या. पूर्वेकडे वाहणाऱ्या नद्या म्हणजे नलिनी, ह्लादिनी आणि पावनी; तर सातवी नदी दक्षिण दिशेला भगिरथाच्या मागे प्रवास करत गेली. या सात नद्या हिमाह्व नावाच्या भूमीला आधार देतात आणि पावसाचे वरदान आणतात. या नद्या विविध प्रदेशांना पुरवठा करून, बहुतेक परकीय वस्ती असलेल्या भूमीला जलमय करतात. शिलिंद्र, कुंतल, चीन, बर्बर, यवन आणि आध्रक या विविध जातींच्या प्रदेशांत त्यांचे पाणी पोहोचते. सिंहवंत पर्वताचा तीन भागांत विभाग करून, सीता नदी पश्चिमेकडील समुद्राकडे वळली. भद्र, तुषार, लाम्याक, बाह्लव, पारट आणि खश या प्रदेशांतही तिच्या प्रवाहाची छटा दिसते. दरद, काश्मीर, गांधार, रौरस आणि कुह या प्रदेशांमध्ये तिचा जलप्रवाह पोहोचतो. सैन्धव, रंध्रकरक, चमठ, अभीर आणि रोहक या भूमीही तिच्या पावसाने समृद्ध होतात. गंधर्व, किन्नर, यक्ष, राक्षस, विद्याधर आणि नाग या विविध जीवांचे निवासस्थान तिच्या प्रवाहाने पावले. किरात, पुलिंद, कुरू आणि भारत या जातींच्या प्रदेशांतही तिचे पाणी पोहोचते. सुह्म, उत्तर, वंग आणि ताम्रलिप्त या भूमींचीही ती सिंचन करते. विंध्य पर्वतातून दूर ढकलली गेल्यानंतर, सीता नदी खारट समुद्रात प्रवेश करते. लागून असलेल्या प्रदेशांना, तसेच निशध आणि त्रिगर्त भूमींना ती भिजवते. केकर, औष्टकर्ण आणि पुन्हा किरात या जातींच्या प्रदेशांत तिचा प्रवाह पोहोचतो. समुद्राचा वर्तुळ आणि पूर्वेकडे गेलेल्या प्रदेशांमध्ये तिचा प्रभाव दिसतो. उत्तम मार्ग, पावय प्रदेश आणि इंद्रद्युम्न सरोवरही तिच्या प्रवाहाने समृद्ध झाले. मध्यभागी, सीता नदी जानकी, कूथ आणि प्रवरणा या प्रदेशांत गेली. त्यानंतर नलिनी नदी झपाट्याने पूर्व दिशेला वळली. पूर्वेकडील भूमीस सेवा देत, नलिनी अनेक पर्वतांना भेदून पुढे गेली. वाळूच्या पर्वत आणि वाळवंट पार करून, ती विद्याधरांच्या प्रदेशात पोहोचली. तेथे शेकडो-हजारो नद्या आणि प्रवाह आहेत. वकवौकसा नदीच्या किनारी प्रसिद्ध सुरभी वन आहे, जे यज्ञाने संपन्न, अत्यंत महान आणि अपरिमित शक्ती व पराक्रमाने युक्त आहे. या चार नद्या कुबेराच्या सेविका मानल्या जातात; त्या एकमेकांपेक्षा दुगुणा धर्म, इच्छा आणि संपत्तीने संपन्न आहेत. ज्ञानींच्या सामर्थ्यामुळे येथे ज्योतिष्मती नदीही आहे. निशध पर्वतावर विष्णुपद नावाचे प्रसिद्ध सरोवर आहे. मेरूच्या बाजूने चंद्रप्रभा नावाचा महान सरोवर उत्पन्न झाला आहे. पायोदा सरोवर गडद निळा, तेजस्वी आणि कमळांनी सजलेला आहे. श्वेत प्रदेशातून सरयू नावाची पवित्र नदी वाहते, जी मानसातून उत्पन्न होते. कुरू प्रदेशातील सरोवर प्रसिद्ध आहे, त्यात कमळ, मासे आणि पक्ष्यांची विपुलता आहे. अन्य सरोवरही येथे प्रसिद्ध असून, त्यातही कमळ, मासे आणि पक्ष्यांचा संग आहे. यापासून दोन शांत आणि मधुर नद्या जन्म घेतात. येथे झरे आणि जलस्त्रोत उगम पावतात, आणि श्रेष्ठ नद्या पुढे वाहतात. पूर्वेकडे पसरलेल्या महान पर्वत शिखरे खारट समुद्रात बुडतात. उत्तरेकडे वाढणाऱ्या पर्वत उत्तर टोक गाठून महान समुद्रात विलीन होतात. पश्चिमेकडे पसरलेल्या पर्वतही खारट समुद्रात प्रवेश करतात. हे विशाल पर्वत दक्षिण समुद्राकडेही विस्तारले आहेत. अशा प्रकारे, नद्या, सरोवर, पर्वत आणि विविध प्रदेशांमध्ये प्रवाहित होणारे जल, या भूमीला जीवन, समृद्धी आणि पावित्र्य देतात.