स्वायंभुव मनुंच्या सृष्टीमध्ये एकूण तेहेतीस मनोमय पुत्र उत्पन्न झाले. या पुत्रांमध्ये विभासा, क्रतु, प्रयाति, विश्रुत आणि द्युति, तसेच असम, उग्रदृष्टि, सुनय आणि शुचिश्रवा, तुरीय, इंद्रयुक, युक्त आणि ग्रावजित, जरा, विभु, विभाव, ऋचीक आणि दुर्दिहा यांचा समावेश होता. हे सर्व स्वायंभुव मनुंच्या पुत्रांपैकी सोमपान करणारे म्हणजेच सोमरस प्राशन करणारे होते. या सर्वांमध्ये इंद्र हा सर्वांचा अधिपती होता आणि तोच प्रथम सर्व सुखांचा उपभोग घेणारा होता. त्या काळात सुपर्ण, यक्ष, गंधर्व, पिशाच, नाग आणि राक्षस या असंख्य जीवांची उत्पत्ती झाली आणि ते सर्व स्वायंभुवच्या काळात अस्तित्वात आले. या सर्वांची सविस्तर माहिती येथे सांगितली जात नाही, कारण ते विषयांतर ठरू शकते. जे काही या पूर्वी घडले, ते आताच्या वैवस्वत मन्वंतरात दिसून येत नाही. त्या काळात असलेल्या नागमुनींची नावे ऐक. अत्री आणि वसिष्ठ, तसेच स्वायंभुव युगातील सप्तर्षी—ज्योतिष्मान, द्युतिमान, हव्य, सवन आणि सत्र—हे सर्व वेगवान, महात्मे आणि त्या आदिकाळातील राजे होते. त्यांच्यासोबत पिशाच, मानव, सुपर्ण आणि अप्सरांचा समुदायही होता. या सर्वांच्या नावांची संख्या इतकी मोठी आहे की वंशावळीमध्ये त्यांची गणना करणे अशक्यप्राय आहे. काळाच्या लांबच लांब प्रवाहात, अनेक संक्रांती, वर्षे आणि युगे उलटून गेली आहेत. या सर्वांचा मूळ, प्रारंभ, खरा स्वभाव आणि त्यांचे तत्त्व काय आहे? त्यांचे नाव, त्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे खरे तत्त्व काय आहे? हे सत्य सांग. सूर्य हा सर्वांचा आदिमूल मानला जातो. तोच क्षणांचे मापन करणारा, संख्येची गणना करणारा आणि सर्वांचा नेत्र आहे. वर्ष हेच त्याचे खरे स्वरूप असून, त्याचे नावही काळाच्या विभागांमधून बनले आहे. आता काळाच्या अवस्थेचे पाचविभाग समजून घे. वर्ष हे पहिले, परिवत्सर दुसरे, आणि या सर्वांमध्ये पाचवे म्हणजे वत्सर, ज्याला युग म्हणतात. क्रतु नावाचा यज्ञाग्नि हेच वर्ष मानले जाते. शुक्ल आणि कृष्ण पक्षांची गती, पाण्याच्या सारातून बनलेला पक्षी, आणि जो सात-सात रूपांनी संपूर्ण लोकांना व्यापतो—या सर्वांचा उल्लेख येथे आहे. अहंकारातून ब्रह्मदेवांनी प्रचंड तेजस्वी रुद्राची उत्पत्ती केली. आता मी त्याचे खरे स्वरूप सांगतो, जसे की ते स्तुतीत वर्णन केले जाते—हे लक्षपूर्वक ऐक. तोच ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेदांचा मूळ, पंचमहाभूतांचा अधिपती आणि सर्वश्रेष्ठ अधिपती आहे. ऋषी त्याला वर्ष आणि सूर्य असे घोषित करतात. तोच ग्रह, नक्षत्र, उष्णता-शीतलता, पाऊस, आयुष्य आणि सर्व कर्म यांचा अधिपती आहे. तो मनोमय, शांतस्वभाव, ब्रह्माचा पुत्र आणि प्रजांचा स्वामी आहे. तो आदित्य, सविता, भानू आणि प्राणदायक आहे, ज्याचा ब्रह्मदेवांनी सन्मान केला आहे. तो नक्षत्रांचा स्वामी, दुसरा परिवत्सर म्हणून ओळखला जातो. तोच सर्व प्राण्यांचा पालनकर्ता, कल्याण आणि सुरक्षा देणारा प्रभू आहे. तोच तिथी, पर्वसंयोग, पौर्णिमा आणि अमावस्यांचा अधिपती आहे. म्हणूनच, सोम हा पूर्वज म्हणून स्मरणात ठेवला जातो, कारण तोच वर्षरूपी आहे. आपल्या कर्मांद्वारे तो सर्व सृष्टीतील प्राण्यांच्या सर्व क्रियांची प्रारंभता करतो.