ज्ञानी लोकांना माहित आहे की पोटातील अग्नी, ज्यात मृत्यूचा वास आहे, तो अग्नीचा पुत्र म्हणून ओळखला जातो. भयंकर संवार्तक हा अग्नीचा पुत्र मान्युमत या नावाने स्मरण केला जातो. समुद्रात राहणाऱ्या व्यक्तीचा पुत्र, राक्षसांसह, असाच समजावा. त्याचा पुत्र हा मांसभक्षक अग्नी आहे, जो मृत व्यक्तींचे भक्षण करतो. त्यानंतर, शुद्ध आणि सूर्यसदृश अग्नीला गंधर्व आयुर या नावाने संबोधतात. आयुस या नावाने, तो धन्य अग्नी पुढे नेला जातो. पाकयज्ञांमध्ये, मुख्य अग्नीला सहस म्हणतात. विविधी हा देखील अद्भुत अग्नीचा पुत्र मानला जातो. विविधीचा पुत्र अर्क आहे; हे सर्व अग्नीचे पुत्र आहेत. सुरभि, वसुरन्नादा, आणि प्रविष्ट—जो रुकमराṭ आहे—यांना अशाच प्रकारे ओळखले जाते. या अग्नींना यज्ञात पुढे नेले जाते, असे घोषित केले गेले आहे. पूर्वीच्या स्वायंभुव मन्वंतरात हे अग्नी त्यांचे अधिष्ठाता देव होते. जगात, स्थानांचे अधिष्ठाता देव पूर्वी यज्ञातील वाहक होते. त्या पूर्वीच्या मन्वंतरात, जे अग्नी आणि त्यांचे शुद्ध यज्ञ होते, ते अस्तित्वात होते. या स्थानांचे आणि त्यांच्या अधिष्ठाता देवांचे वर्णन मी केले आहे. सर्व मन्वंतरात, जातवेदाचा गुण एकसारखाच असतो. सर्व प्रजापती तेजस्वी मानले जातात. प्रत्येक मन्वंतरात, त्यांच्या नाव, रूप, आणि कार्यानुसार हे अग्नी असतात. भविष्यात, अजून जन्म न घेतलेल्या अग्नी आणि देव एकत्र अस्तित्वात येतील. पितरांची परंपरा पुन्हा तपशीलवार आणि क्रमाने सांगितली जाईल. त्याच्या अंगापासून मानव, असुर, आणि देव जन्मले. त्यांचा स्वभाव पूर्वी सांगितला होता; आता पुन्हा संक्षिप्तपणे ऐका. जे स्वतःला पितर मानतात, ते त्याच्या बाजूपासून उत्पन्न झाले. ऋतू, पितर, आणि देव—हे वेदातील शिकवण आहे. हे सर्व पूर्वीच्या स्वायंभुव मन्वंतरात आणि शुभ काळात जन्मले. त्यांच्यात काही गृहस्थ होते, जे यज्ञ करत नव्हते. त्यांच्यात जे यज्ञ करणारे होते, ते पितर होते, जे सोम पित होते. ऋतू, पितर, आणि देव यांनी या शास्त्रात निश्चितता प्राप्त केली आहे. नभस आणि नभस्य, जीव, अपुदातदृता पासून उत्पन्न झाले. सहा आणि सहस्य, भयंकर, हे देखील अपुदातदृता पासून उत्पन्न झाले. वेळेच्या सहा विभागांमध्ये, म्हणजेच महिन्यांमध्ये, हे स्थिर आहेत. ऋतू हे ब्रह्माचे पुत्र मानले जातात, आणि ते स्वतःची ओळख राखतात. स्थानांव्यतिरिक्त, स्थानांचे अधिष्ठाता समजावे. वर्षे देखील स्थान आहेत, आणि त्यांच्यावर अधिकार असणाऱ्यांची आहेत. आता मी तुम्हाला त्यांचा खरा स्वभाव आणि सार सांगणार आहे; लक्ष देऊन ऐका. क्षण, कला, कष्टा, मुहूर्त, दिवस, आणि रात्री—तसेच तीन ऋतू, विषुव, आणि दोन अयन—दक्षिण आणि उत्तर—ऋतू हे क्षणाचे संतान आहेत; असे सहा ऋतू आहेत. आणि या ऋतूंपासून, सर्व स्थिर आणि चल जीव जन्म घेतात. जेव्हा हे एकत्र येतात, तेव्हा ते प्रजापतीच्या जीवांची उत्पत्ती करतात.