സഹസ്രം തു സഹസ്രാണാം കോടീനാം പദ്മമുച്യതേ
പത്ത് കോടിയുടെ ആയിരം ആയിരം തവണ കൂട്ടിയാൽ അതിനെ പദ്മം എന്നു പറയുന്നു.
ഗുണിതാനി സമുദ്രം വൈ പ്രാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ
ഇവയെ ഗുണിച്ചാൽ അതിനെ സംഖ്യാവിദ്യകൾ അറിയുന്നവർ സമുദ്രം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
കോടീസഹസ്രപ്രയുതം മധ്യമിത്യഭിസംജ്ഞിതമ്
കോടികൾ ആയിരം തവണ കൂട്ടിയതിനെ 'മധ്യമായ അളവ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
പരാര്ദ്ധം ദ്വിഗുണം ചാപി പരമാഹുര്മനീഷിണഃ
അത് ഇരട്ടിയാക്കിയതിനെ ജ്ഞാനികൾ 'പരാർദ്ധം' എന്നും, അതാണ് ഏറ്റവും വലിയതെന്നും പറയുന്നു.
വിജ്ഞേയമയുതം തസ്മാന്നിയുതം പ്രയുതം തതഃ
'അയുതം', അതിനുശേഷം 'നിയുതം', പിന്നെ 'പ്രയുതം' എന്നിങ്ങനെ അറിയണം.
ഖര്വം ചൈവ നിഖര്വം ച ശങ്കുഃ പദ്മന്തഥൈവ ച
'ഖർവം', 'നിഖർവം', 'ശങ്കു', 'പദ്മം' എന്നിങ്ങനെയും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏവമഷ്ടാദശൈതാനി സ്ഥാനാനി ഗണനാവിധൌ
ഇങ്ങനെ പതിനെട്ട് അളവുകൾ എണ്ണൽവിധിയിൽ ഉണ്ട്.
കല്പസംഖ്യാപ്രവൃത്തസ്യ പരാര്ദ്ധോ ബ്രഹ്മമഃ സ്മൃതഃ
കല്പങ്ങൾ എണ്ണുന്നവർക്കു 'പരാർദ്ധം' ബ്രഹ്മാവിന്റെ അളവായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
പര ഏവ പരാര്ദ്ധശ്ച സംഖ്യാതഃ സംഖ്യായാ മയാ
'പര'യും 'പരാർദ്ധം' എന്നതും ഞാൻ എണ്ണലിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പരാ ശക്തിഃ പരോ ധര്മഃ പരാവിദ്യാ പരാ ധൃതിഃ
പരമമായ ശക്തി, പരമമായ ധർമ്മം, പരമമായ ജ്ഞാനം, പരമമായ ധൈര്യം — ഇവയൊക്കെയും ഉന്നതമാണ്.
തസ്മാത്പരതരം ഭൂതം ബ്രഹ്മണോ യന്ന വിദ്യതേ
അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമാവസ്ഥയെക്കാൾ മുകളിൽ ഒന്നുമില്ല.
സംഖ്യാതസ്തു പരോ ബ്രഹ്മാ തസ്യാര്ദ്ധസ്യ പരാര്ദ്ധതാ
എണ്ണലിൽ ബ്രഹ്മാവ് അതിലപ്പുറം; അതിന്റെ പാതി 'പരാർദ്ധം' എന്നു പറയുന്നു.
സംഖ്യേയം സംഖ്യയാ ദൃഷ്ടമപരാര്ദ്ധാദ്വിഭാഷ്യതേ
ഈ എണ്ണൽ എണ്ണലിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നു; 'പരാർദ്ധം' കഴിഞ്ഞ് വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ആനന്ത്യം സികതാ ദ്യേഷു ഹൃഷ്ടം ചാന്യം ത്വലക്ഷണമ്
അനന്തത ആകാശത്തിലെ മണൽക്കണങ്ങളെപ്പോലെയാണ്; മറ്റൊന്ന് അടയാളമില്ലാത്തതുമാണ്.
ഏവം ജ്ഞാനപ്രതിഷ്ഠത്വാത്സര്വം ബ്രഹ്മാനുപശ്യതി
ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ എല്ലാം ബ്രഹ്മാവാണെന്ന് കാണുന്നു.
ബാഷ്പപര്യാകുലാക്ഷാസ്തു പ്രഹര്ഷാദ്ഗദ്ഗദസ്വരാഃ
ആനന്ദത്തിൽ കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ, സന്തോഷത്തിൽ വാക്ക് തളർന്നു.
ബ്രഹ്മലോകസ്തു ഭഗവന്യാവന്മാത്രാന്തരേ പ്രഭോ
പ്രഭോ, ബ്രഹ്മലോകം ഒരു നിമിഷത്തിന്റെ അളവിനുള്ളിലാണ്, ഭഗവൻ.
ക്രോശസ്യ ച പരീമാണം ശ്രോതുമീച്ഛാമ തത്ത്വതഃ
ക്രോശത്തിന്റെ അളവ് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഉവാച മധുരം വാക്യം യഥാദൃഷ്ടം യഥാക്രമമ്
അവൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ, കണ്ടതുപോലും ക്രമത്തിൽ പറഞ്ഞുവന്നു.
അവ്യക്താദ്വ്യക്തഭാഗോ വൈ മഹാന്സ്ഥൂലോ വിഭാഷ്യതേ
അപ്രത്യക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷമായ ഭാഗം മഹത്തായതും ഭൗതികവുമായതും എന്ന് പറയുന്നു.
ദശഭാഗാധികം ചാപി ഭൂതാദിപരിമാണകമ്
ഭൂതാദികളുടെ അളവ് പത്ത് ഭാഗം കൂടുതലാണ്.
യദഭേദ്യതമം ലോകേ വിജ്ഞേയം പരമാണുവത്
ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുതും വേർപെടുത്താൻ കഴിയാത്തതും, പരമാണുവിനോടു സമാനമായതുമാണ്.
പ്രഥമം തത്പ്രമാണാനാം പരമാണും പ്രചക്ഷതേ
അവയുടെ അളവുകളിൽ ആദ്യം പറയുന്നത് പരമാണുവാണ്.
ത്രസരേണുഃ സമാഖ്യാതസ്തത്പദ്മരജ ഉച്യതേ
ത്രസരേണു എന്നത്, താമരപ്പൂവിന്റെ പൊടിയാണെന്ന് പറയുന്നു.
തേ ഽപ്യഷ്ടൌ സമവായസ്ഥാ ബാലാഗ്രം തത്സ്മൃതം ബുധൈഃ
ഇവയിൽ എട്ട് ചേർന്നാൽ, അതാണ് മുടിയുടുത്ത് എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ ഓർമ്മിക്കുന്നു.
യൂകാഷ്ടകം യവപ്രാഹുരങ്ഗുലം തു യവാഷ്ടകമ്
എട്ട് പുഴുക്കൾ ചേർന്നാൽ ഒരു യവം, എട്ട് യവങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു വിരൽവീതി എന്നാണ് പറയുന്നത്.
രത്നിശ്ചാഗുലിപര്വാണി വിജ്ഞേയോ ഹ്യേകവിംശതിഃ
രത്നി എന്നത് ഇരുപത്തൊന്ന് വിരൽമുട്ടുകളാണ്.
കിഷ്കുര്ദ്വിരത്നിര്വിജ്ഞേയോ ദ്വിചത്വാരിംശദങ്ഗുലഃ
കിഷ്കുരു എന്നത് രണ്ട് രത്നിയും, അർബ്ബത്തിരണ്ട് വിരൽവീതിയും ആണ്.
ഏതദ്ഗവ്യൂതിസംഖ്യായാമാദാനം ധനുഷഃ സ്മൃതമ്
ഈ ഗവ്യൂതി അളവിൽ, ധനുസ് എന്ന അളവ് സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ധനുഷാം ത്രിശതം നല്വമാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ
അളവറിയുന്നവർ പറയുന്നു, മൂവായിരം ധനുസ് ചേർന്നാൽ ഒരു നളമാണ്.