ഭൂരിതി വ്യാഹൃതേഃ പൂര്വ ഭൂര്ലോകശ്ച തതോ ഽഭവത്
'ഭൂഃ' എന്ന ഉച്ചാരണത്തിൽ നിന്ന് ഭൂലോകം പിന്നീട് ഉദിച്ചുവന്നു.
തൃതീയം സ്വരിതീത്യുക്തോ ദിവം പ്രാദുര്ബഭൂവ ഹ
മൂന്നാമത്തേത് സ്വർ എന്ന പേരിൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രത്യക്ഷമായി.
തതോ ഭൂഃ പാര്ഥിവോ ലോകോ ഹ്യന്തരിക്ഷം ഭൂവഃ സ്മൃതമ്
അതിനുശേഷം ഭൂലോകം ഭൂമി, ഭൂവഃ ആകാശം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഭൂതസ്യാധിപതിശ്ചാഗ്നിസ്തതോ ഭൂതപതിഃ സ്മൃതഃ
ഭൂലോകത്തിന്റെ അദ്ധിപതി അഗ്നിയാണ്, അതിനാൽ അഗ്നിയെ ഭൂതപതി എന്നും വിളിക്കുന്നു.
ദിവസ്യ സൂര്യോ ഽധിപതിസ്തേന സൂര്യോ ദിവസ്പതിഃ
സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ അദ്ധിപതി സൂര്യനാണ്, അതുകൊണ്ട് സൂര്യനെ ദിവസ്പതി എന്നും വിളിക്കുന്നു.
വിനിവൃത്താധികാരണാം ദേവാനാം തത്ര വൈ ക്ഷയഃ
ദേവന്മാരുടെ അധികാരം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവിടെയാകുന്നു അവരുടെ ക്ഷയം.
താസാം സ്വായംഭുവാദ്യാനാം പ്രജാനാം ജനനാജ്ജനഃ
സ്വായംഭുവൻ മുതലായ സൃഷ്ടികളുടെ ജനനത്തിൽ നിന്ന് ജനലോകം ഉദിക്കുന്നു.
കല്പ ഏതേ യദാ ലോകേ പ്രതിഷ്ഠന്തി തദാ തപഃ
ഈ കല്പങ്ങൾ ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തപോലോകം ഉണ്ടാകും.
തപസാ ഭാവിതാത്മാനസ്തത്ര സംതീതി വാ തപഃ
തപസ്സിലൂടെ ആത്മാവ് ശുദ്ധരായവർ അവിടെ വസിക്കുന്നു, അതിനെയാണ് തപോലോകം എന്നും പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മലോകസ്തതഃ സത്യഃ സപ്തമഃ സ തു ഭാസ്വരഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മലോകം, ഏഴാമത്തേത് സത്യലോകം, അതാണ് പ്രകാശമുള്ളത്.
സര്വഭൂതപിശാചാശ്ച നാഗാശ്ച സഹ മാനുഷൈഃ
എല്ലാ ജീവികളും ഭൂതപ്രേതങ്ങളും പാമ്പുകളും മനുഷ്യരോടൊപ്പം,
മരുതോ മാതരിശ്വാനോ രുദ്രാ ദേവാസ്തഥാശ്വിനൌ
മാരുതന്മാർ, മാതരിശ്വാൻ, രുദ്രന്മാർ, ദേവന്മാർ, അശ്വിനീദേവന്മാർ,
ആദിത്യാ ഋഭവോ വിശ്വേ സാധ്യാശ്ച പിതരസ്തഥാ
ആദിത്യന്മാർ, ഋഭുക്കൾ, വിശ്വദേവന്മാർ, സാദ്ധ്യന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ,
ഏതേ വൈമാനികാ ദേവാസ്താരാഗ്രഹനിവാസിനഃ
ഇവരൊക്കെയും നക്ഷത്രങ്ങളിലും ഗ്രഹങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരാണ്.
ശുക്രാദ്യാശ്ചക്ഷുഷാന്താശ്ച യേ വ്യതീതാ ഭുവം ശ്രിതാഃ
ശുക്രൻ മുതൽ കാഴ്ചയുടെ അതിരുവരെ, ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്ന മരിച്ചവരും,
ഇത്യേതേ ക്രമശഃ പ്രോക്താ ബ്രഹ്മവ്യാഹാരസംഭവാഃ
ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉച്ചാരണത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരാണിവർ എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
താന്സര്വാന്സപ്തസൂര്യാസ്തേ അര്ചിഭിര്നിര്ദഹന്തി വൈ
ഇവരെല്ലാവരെയും ഏഴു സൂര്യന്മാരുടെ കിരണങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
ഭൃഗുഃ പുലസ്ത്യഃ പുലഹഃ ക്രതുരിത്യേവമാദയഃ
ഭൃഗു, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു ഇവരെയും അങ്ങനെ തുടർന്നവരെയും,
നിഃസത്ത്വാ നിര്മമാശ്ചൈവ തത്ര തേ ഹ്യൂര്ദ്വരേതസഃ
അവിടെ അവർക്ക് ആത്മാവോ സ്വത്തോ ഇല്ലാതെ, എല്ലാ ആസക്തികളും വിട്ടവരാണ്.
മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാം സാവര്ണാനാം തതഃ സ്മൃതാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാ മാന്വന്തരങ്ങളിലും സാവർണമനുക്കളെ ഓർക്കുന്നു.
യോഗം തപശ്ച സത്ത്വം ച സമാധായ തദാത്മനി
യോഗവും തപസ്സും ശുദ്ധിയും മനസ്സിൽ സ്ഥാപിച്ചവരാണ് അവർ.
സത്യസ്തു സപ്തമോ ലോകോ ഹ്യപുനര്മാര്ഗഗാമിനാമ്
സത്യലോകം ഏഴാമത്തെ ലോകമാണ്; മടങ്ങിവരാത്തവർക്കുള്ളതാണത്.
പര്യാസപരിമാണേന ഭൂര്ലോകഃ സമഭിസ്മൃതഃ
ഭൂലോകം അതിന്റെ വിസ്തൃതിയിലും അളവിലും ഇങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സൂര്യധ്രുവാന്തരം യച്ച സ്വര്ഗലോകോ ദിവഃ സ്മൃതഃ
സൂര്യനും ധ്രുവതാരത്തിനുമിടയിലുള്ള പ്രദേശം സ്വർഗ്ഗലോകം, ആകാശം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
വ്യാഖ്യാതാഃ സപ്തലോകാസ്തു തേഷാം വക്ഷ്യാമി സിദ്ധയഃ
ഏഴു ലോകങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു; ഇനി അവയുടെ സിദ്ധികളെ ഞാൻ പറയും.
ഭുവി സ്വര്ഗേ ച യേ സര്വേ സോമപാ ആജ്യപാശ്ച തേ
ഭൂമിയിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലും സോമവും നെയ്യും പാനമാക്കുന്നവർ,
വിജ്ഞേയാ മാനസീ തേഷാം സിദ്ധിര്വൈ പഞ്ചലക്ഷണാ
അവരുടെ സിദ്ധികൾ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്നതും അഞ്ചു ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതുമാണ്.
ഏതേ ദേവാ യജന്തേ വൈ യജ്ഞൈഃ സര്വൈഃ പരസ്പരമ്
ഈ ദേവന്മാർ പരസ്പരം എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളാലും ആരാധിക്കുന്നു.
പ്രഥമാനന്തരോദ്ദിഷ്ടാ അന്തരാഃ സാംപ്രതൈഃ പുനഃ
ആദ്യമായി പറഞ്ഞ ഇടയ്ക്കുള്ള ജീവികൾ ഇപ്പോൾ വീണ്ടും വിശദീകരിക്കുന്നു.
വിനിവൃത്താധികാരാണാം സിദ്ധസ്തേഷാം തു മാനസീ
അവർക്കു ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ അവസാനിച്ചവർക്കു സിദ്ധി മനസ്സിലൂടെയാണ് ലഭിക്കുന്നത്.