പ്രതിസര്ഗേ തു ഭൂതാനാം പ്രാകൃതഃ കരണക്ഷയഃ
പുനഃസൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, ജീവികളുടെ സ്വാഭാവികേന്ദ്രിയങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.
തതഃ സംഹൃത്യ താന്ബ്രഹ്മാ ദേവാംസ്ത്രൈലോക്യവാസിനഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ്, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരെ പിൻവലിക്കുന്നു.
സുഷുപ്സുര്ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ പ്രജാഃ സംഹരതേ തദാ
വിശ്രമിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ സകല ജീവികളെയും ലയിപ്പിക്കുന്നു.
തത്രാത്മസ്ഥാഃ പ്രജാഃ കര്തും പ്രപേദേ സ പ്രജാപതിഃ
അവിടെ, സകല ജീവികളും തനിക്കുള്ളിൽ സ്ഥാപിച്ച് സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രജാപതി തീരുമാനിച്ചു.
തയാ യാന്യല്പസാരാണി സത്ത്വാനി വൃഥിവീതലേ
അതിനാൽ ഭൂമിയിലെ അത്യൽപമായ സാരമുള്ള ജീവികൾ—
സപ്തരശ്മിരഥോ ഭൂത്വാ ഉദത്തിഷ്ഠദ്വിഭാവസുഃ
ഏഴു കിരണങ്ങളുള്ള രഥമായി പ്രകാശവാൻ ഉയർന്നു.
ഹരീതാരശ്മയസ്തസ്യദീപ്യമാനാസ്തു സപ്തതിഃ
അവന്റെ പച്ച നിറമുള്ള എഴുപത് കിരണങ്ങൾ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ഭൌമം കാഷ്ഠേന്ധനം തേജോ ഭൃശമദ്ഭിസ്തു ദീപ്യതേ
ഭൂമിയിലെ ഇന്ധനം, വെള്ളത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ശക്തമായി കത്തുന്നു.
നാവൃഷ്ട്യാ തപതേ സൂര്യ്യോ നാവൃഷ്ട്യാ പരിഷിച്യതേ
മഴയില്ലാതെ സൂര്യൻ കത്തിക്കുന്നു; മഴയില്ലാതെയും അവൻ നനയുന്നു.
തസ്മാദപഃ പിബന്യോ വൈ ദീപ്യതേ രവിരംബരേ
അതിനാൽ, വെള്ളം കുടിച്ച് സൂര്യൻ ആകാശത്ത് ദഹനം ചെയ്യുന്നു.
തേനാഹാരേണ സംദീപ്താഃ സൂര്യാഃ സപ്ത ഭവന്ത്യുത
ആ ആഹാരത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ഏഴു സൂര്യന്മാർ കത്തുന്നു.
ചതുര്ലോകമിമം സര്വം ദഹന്തി ശിഖിനസ്തദാ
അപ്പോൾ അഗ്നിപരമായവർ ഈ നാലു ലോകവും ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
ദീപ്യന്തേ ഭാസ്കരാഃ സപ്ത യുഗാന്താഗ്നിപ്രതാപിനഃ
യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിയുടെ ശക്തിയാൽ ഏഴു പ്രകാശവാന്മാർ കത്തുന്നു.
സ്വം സമാവൃത്യ തിഷ്ഠന്തി നിര്ദഹന്തോ വസുംധരാമ്
അവർ സ്വയം ചുറ്റി നില്ക്കുന്നു, ഭൂമിയെ ദഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
സാദ്രിനദ്യര്ണവാ പൃഥ്വീ നിസ്നേഹാ സമപദ്യത
പർവ്വതങ്ങളും നദികളും സമുദ്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഭൂമി മുഴുവൻ ഉണങ്ങിയതായി മാറി.
അധശ്ചോര്ധ്വം ച തിര്യക് ച സംരൂദ്ധാ സൂര്യരശ്മിഭിഃ
താഴെയും മുകളിലും അറ്റത്തേക്കും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ എല്ലാം തടഞ്ഞു.
ഏകത്വമുപയാതാനാമേകജ്വാലാ ഭവത്യുത
ഒന്നായി ചേർന്നവയിൽ നിന്ന് ഒറ്റ ജ്വാല ഉയർന്നു.
ചതുര്ലോകമിദം സര്വം നിര്ദഹത്യാശു തേജസാ
അത് തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ ഈ നാലു ലോകങ്ങളെയും വേഗത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
നിര്വൃക്ഷാ നിസ്തൃണാ ഭൂമിഃ കൂര്മപൃഷ്ഠസമാ ഭവേത്
ഭൂമി വൃക്ഷങ്ങളുമില്ലാതെ പുല്ലുമില്ലാതെ ആമയുടെ പുറംപോലെ സമമായി മാറി.
സര്വമേവ തദര്ചിര്ഭിഃ പൂര്ണം ജാജ്വല്യതേ ഘനഃ
അവ ജ്വാലകളാൽ നിറഞ്ഞതുകൊണ്ട് എല്ലാം ഒരു കട്ടിയുള്ള തീപോലെ കത്തുന്നു.
തതസ്താനി പ്രലീയന്തേ ഭൂമിത്വമുപയാന്തി ച
അതിനുശേഷം അവ എല്ലാം ലയിച്ച് വീണ്ടും ഭൂമിയായി മാറുന്നു.
സര്വം തദ്ഭസ്മസാച്ചക്രേ സര്വാത്മാ പാവകസ്തു സഃ
സർവ്വാത്മാവായ ആ അഗ്നി എല്ലാം ചാരമാക്കി മാറ്റി.
പിബത്യപഃ സമിദ്ധോ ഽഗ്നിഃ പൃഥിവീമാശ്രിതോ ജ്വലന്
ഭൂമിയിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന അഗ്നി ജ്വലിച്ച് വെള്ളം കുടിച്ചു.
ലോകാന്സംഹരതേ ദീപ്തോ ഘോരഃ സംവര്ത്തകോ ഽനലഃ
ആ ഭയങ്കരമായ സംവർത്തകാഗ്നി ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ചു.
നിര്ദഹ്യാന്തേ തു പാതാലം വായുലോകമഥാദഹത്
എല്ലാം ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം അഗ്നി പാതാളത്തെയും പിന്നെ വായുവിന്റെ ലോകത്തെയും കത്തിച്ചു.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി പ്രയുതാന്യര്ബുദാനി ച
ആയിരക്കണക്കിന്, പതിനായിരക്കണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ,
ഗന്ധര്വാംശ്ച പിശാചാംശ്ച സമഹോരഗരാക്ഷസാന്
ഗന്ധർവന്മാരെയും പിശാചുകളെയും മഹാനാഗന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും,
ഭൂര്ലോകം ച ഭുവര്ല്ലോകം സ്വര്ലോകം ച മഹസ്തഥാ
ഭൂലോകം, ഭൂവർലോകം, സ്വർഗ്ഗലോകം, മഹർലോകം എന്നിവയും,
വ്യാപ്തേഷു തേഷു ലോകേഷു തിര്യഗൂര്ദ്ധ്വമഥാഗ്നിനാ
അവ ലോകങ്ങൾ അഗ്നിയാൽ അറ്റത്തേക്കും മുകളിലേക്കും പടർന്നപ്പോൾ,
അയോഗുഡനിഭം സര്വം തദാ ഹ്യേവം പ്രകാശതേ
അപ്പോൾ എല്ലാം ഇരുമ്പ് കട്ടിപോലെ തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെട്ടു.