തഥൈവ ഭരതാഗ്നിം ച കീര്തിമന്തം ച താവുഭൌ
അതു പോലെ, ഭാരതനും അഗ്നിയും, കീർത്തിമാനെന്ന പേരിൽ രണ്ടുപേരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹിരണ്യരോമാ പര്ജന്യോ മാരീച്യാമുദപദ്യത
ഹിരണ്യരോമനും പർജന്യനും മാർീചിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
യജ്ഞേ കീര്ത്തിമതശ്ചാപി ധേനുകാ വീതകല്മഷൌ
യജ്ഞത്തിൽ കീര്ത്തിമാൻതും ധേനുകയും പാപരഹിതരായി പങ്കെടുത്തു.
തയോഃ പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച അതീതാ വൈ സഹസ്രശഃ
അവരുടെ മക്കളും മക്കളുടെ മക്കളും ആയിരക്കണക്കിന് കാലം കഴിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു.
കന്യാം ചൈവ ശ്രുതിം നാമ മാതാ ശങ്ഖപദസ്യ സാ
ശ്രുതി എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു മകൾ അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു; അവൾ ശംഖപദന്റെ മാതാവാണ്.
സത്യനേത്രശ്ച ഹവ്യശ്ച ആപോ മൂര്ത്തിഃ ശനൈശ്ചരഃ
സത്യനേത്രനും ഹവ്യനും, ആപ എന്ന രൂപവും, ശനൈശ്ചരനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
യാമദേവൈസ്സഹാതീതാഃ പഞ്ചാത്രേയാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
യമദേവന്മാരോടൊപ്പം അഞ്ചു ആത്രേയന്മാരും പ്രസിദ്ധരായി പറയപ്പെടുന്നു.
സ്വായംഭുവേ ഽന്തരേ ഽതീതാഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും പേർ കഴിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു.
പൂര്വജന്മനി സോ ഽഗസ്ത്യഃ സ്മൃതഃ സ്വായംഭുവേ ഽന്തരേ
മുൻ ജന്മത്തിൽ അഗസ്ത്യൻ സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്വമാ യവീയസീ തേഷാം സദ്വതീ നാമ വിശ്രുതാ
അവരിൽ, അവന്റെ ഇളയ ഭാര്യ സദ്വതിയായി പ്രശസ്തയായിരുന്നു.
പൌലസ്ത്യസ്യ ച ബ്രഹ്മര്ഷേഃ പ്രീതിപുത്രസ്യ ധീമതഃ
പൗലസ്ത്യൻ എന്ന ബ്രഹ്മർഷി, പ്രീതിയുടെ വിവേകമുള്ള മകനായിരുന്നു.
പൌലസ്ത്യാ ഇതി വിഖ്യാതാഃ സ്മൃതാഃ സ്വായംഭുവേ ഽന്തരേ
അവർ പൗലസ്ത്യർ എന്ന പേരിൽ സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
ത്രേതാഗ്നിവര്ചസഃ സര്വേ യേഷാം കീര്ത്തിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ
അവർക്കെല്ലാം ത്രേതാഗ്നിയുടെ പ്രകാശം പോലെയുള്ള മഹത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരുടെ കീർത്തി സ്ഥിരമായിരിക്കുന്നു.
ഋഷിഃ കനകപീഠശ്ച ശുഭാ കന്യാ ച പീവരീ
കനകപീഠൻ എന്ന ഋഷിയും, ശുഭയായ പീവരിയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുത്രം ശങ്ഖപദം നാമ കന്യാം കാമ്യാം തഥൈവ ച
ശംഖപദൻ എന്നൊരു മകനും, കാമ്യ എന്നൊരു മകളും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ദക്ഷിണസ്യാം ദിശി രതഃ കാമ്യാ ദത്താ പ്രിയവ്രതേ
തെക്കേ ദിശയിൽ ആസ്വദിച്ച കാമ്യയെ പ്രിയവ്രതന് നൽകി.
ദശ കന്യാദ്വയം ചൈവ യൈഃ ക്ഷത്രം സമ്പ്രവര്ത്തിതമ്
പത്ത് പെൺമക്കളും രണ്ട് പെൺമക്കളും, ഇവരാൽ രാജവംശം ആരംഭിച്ചു.
യശോധരാ വിജജ്ഞേ വൈ കാമദേവം സുമധ്യാമാ
യശോധരാ സുന്ദരമായ കാമദേവനെ പ്രസവിച്ചു.
തേഷാം ന ഭാര്യാ പുത്രോ വാ സര്വേ തേ ഉര്ദ്ധരേതസഃ
അവർക്കൊന്നും ഭാര്യയോ മകനോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; എല്ലാവരും ഉർദ്ധ്വരേതസ്സ് ആയിരുന്നു.
അരുണസ്യാഗ്രതോ യാന്തി പരിവാര്യ ദിവാകരമ്
അവരൊക്കെ അരുണന്റെ മുന്നിൽ ചെന്നു, സൂര്യനെ ചുറ്റി നില്ക്കുന്നു.
സ്വസാരൌ തദ്യവീയസ്യൌ പുണ്യാ സത്യവതീ ചതേ
അവന്റെ രണ്ട് ഇളയ സഹോദരിമാർ സത്യവതി എന്ന ധർമ്മശീലയും ചതേയും ആയിരുന്നു.
ഊര്ജായാം തു വസിഷ്ഠസ്യ വാസിഷ്ഠാഃ സപ്ത ജജ്ഞിരേ
ഊർജയിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠന് വാസിഷ്ഠർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഏഴ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ജനനീ സാ ദ്യുതിമതഃ പ്രാണസ്യ മഹിഷീ പ്രിയാഃ
അവൾ ദ്യുതിമാൻ എന്ന പുത്രന്റെയും പ്രാണൻ്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മഹിഷിയുടെയും അമ്മയായി.
രക്ഷോ ഗര്ത്തോര്ദ്ധബാ ഹുശ്ച സവനഃ പവനശ്ച യഃ
അവളിൽ നിന്ന് രക്ഷ, ഗർത്ത, ഊർദ്ധ്വബാഹു, സവനൻ, പവനൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു.
രത്നോ വരാങ്ഗ്യജനയന്മാര്കണ്ഡേയീ യശസ്വിനീ
മാർകണ്ഡേയി എന്ന പ്രശസ്തയായ രത്നയ്ക്ക് വരാംഗി എന്ന പുത്രി ജനിച്ചു.
ഗോത്രാണി നാമഭിസ്തേഷാം വാസിഷ്ഠാനാം മഹാത്മനാമ്
ആ മഹാത്മാക്കളായ വാസിഷ്ഠരുടെ ഗോത്രങ്ങൾ അവരുടെ പേരുകൾകൊണ്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇത്യേഷ ഋഷിസര്ഗസ്തു സാനുബന്ധഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ ഋഷിമാരുടെയും അവരുടെ സന്തതികളുടെയും സൃഷ്ടി വിശദമായി വിവരിച്ചു.
ബ്രഹ്മണോ മാനസഃ പുത്രസ്തസ്മാത്സ്വാഹാ വ്യജായത
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുത്രനിൽ നിന്ന് സ്വാഹാ ജനിച്ചു.
നിര്മഥ്യഃ പവമാനസ്തു വൈദ്യുതഃ പാവകഃ സ്മൃതഃ
നിർമഥ്യൻ, പവമാനൻ, വൈദ്യുതൻ എന്നിവരെ അഗ്നിയുടെ രൂപങ്ങൾ എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
നിര്മഥ്യഃ പവമാനസ്തു ശുചിഃ സൌരസ്തു യഃ സ്മൃതഃ
നിർമഥ്യൻ, പവമാനൻ, ശുചി, സൗരൻ എന്നിവരും അഗ്നിയുടെ രൂപങ്ങൾ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.