ഏവം യോ വേത്തി തം ദേവം തനുഭിര്നാമഭിശ്ച ഹ
ആ ദേവനെ അവന്റെ രൂപങ്ങളുടെയും പേരുകളുടെയും വഴി ആരറിയുന്നുവോ,
ഇത്യേതദ്വോ മയാ പ്രോക്തം ഗുഹ്യം ഭീമാസ്യ യദ്യശഃ
ഭീമാസ്യന്റെ മഹത്വമായ ഈ രഹസ്യം ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി വിശദീകരിച്ചു.
മഹാദേവസ്യ ദേവസ്യ ഭൃഗോസ്തു ശൃണുത പ്രജാഃ
ഭൃഗുവിന്റെ സന്തതികളേ, മഹാദേവനായി അറിയപ്പെടുന്ന ദേവന്റെ കഥ കേൾക്കൂ.
ശുഭാശുഭപ്രദാതാരൌ സര്വപ്രാണഭൃതാമിഹ
ഇവിടെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ശുഭവും അശുഭവും നൽകുന്ന രണ്ടുപേരുണ്ട്.
തയാര്ജ്യേഷ്ഠാ തു ഭഗിനീ ദേവീ ശ്രീര്ലോകഭാവിനീ
അവളിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഏറ്റവും മൂത്ത സഹോദരി ദേവിയായ ശ്രീ, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവളായിരുന്നു.
നാരായണാത്മജൌ തസ്യാം ബലോന്മാദൌവ്യജായതാമ്
അവളിൽ നിന്ന് നാരായണന്റെ രണ്ടു മക്കളായ ബാലനും ഉന്മാദനും ജനിച്ചു.
തസ്യാന്യേ മാനസാഃ പുത്രാ ആസന് വ്യോമവിചാരിണഃ
അവളുടെ മറ്റു മക്കൾ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.
മേരുകല്പേ സ്മൃതേ ഭാര്യേ വിധാതുര്ധാതുരേവ ച
മേരു കാലഘട്ടത്തിൽ, വിധാതാവിന്റെയും ധാതാവിന്റെയും ഭാര്യമാർ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രാണശ്ചൈവ മൃകണ്ഡശ്ച ബ്രഹ്മകോശൌ സനാതനൌ
പ്രാണനും മൃകണ്ടനും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാശ്വതമായ ഭണ്ഡാരങ്ങൾ ആയിരുന്നു.
സുതോ വേദശിരാസ്തസ്യ ധൂമ്രപത്ന്യാമജായത
അവന്റെ ഭാര്യയായ ധൂമ്രയിൽ നിന്ന് വേദശിരസ് എന്ന മകൻ ജനിച്ചു.
മാര്കണ്ഡേയാഃ സമാഖ്യാതാ ഋഷയോ വേദപാരഗാഃ
മാർകണ്ടേയന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഋഷിമാർ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരായിരുന്നു.
ഉന്നതശ്ചദ്യുതിമതഃ സ്വനവാതശ്ച താവുഭൌ
ഉന്നതനും ദ്യുതിമാനും, സ്വനവാതനും ഇവരിരുവരും കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ്വായംഭുവേന്തരേ ഽതീതാ മരീചേഃ ശൃണുത പ്രജാഃ
സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ, മറീചിയുടെ സന്തതിയെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
പ്രജാപതേഃ പൂര്ണമാസം കന്യാശ്ചേമാ നിബോധത
പ്രജാപതി പൂർണമാസന്റെ പുത്രിമാരെക്കുറിച്ചും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
പൂര്ണമാസഃ സരസ്വത്യാം പുത്രൌ ദ്വാവുദപാദയത്
പൂർണമാസൻ സരസ്വതിയിൽ നിന്ന് രണ്ടു മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു.
വിരജസ്യാത്മജോ വിദ്വാന് സുധാമാ നാമ വിശ്രുതഃ
വിരജയുടെ മകനായ ജ്ഞാനി സുധാമാ എന്ന പേര് പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ലോകപാലഃ സ ധര്മാത്മാ ഗൌരീപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അവൻ ലോകപാലനും, ധർമ്മാത്മാവും, ഗൗരിയുടെ ശക്തനായ മകനുമായിരുന്നു.
പര്വശഃ പര്വശായാം തു ജനയാ മാസ വൈ സുതൌ
പർവശൻ, പർവശയോടൊപ്പം, മാസ എന്ന പേരിൽ രണ്ടു മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു.
തയോര്ഗോത്രകരൌ പുത്രൌ ജാതൌ സംന്യാസനിശ്ചിതൌ
അവരുടെ രണ്ടു മക്കൾ ഗോത്രസ്ഥാപകരായി, സന്യാസത്തിനായി നിർണ്ണയിച്ചവരായി ജനിച്ചു.
പുത്രോ കന്യാശ്ചതസ്രശ്ച പുണ്യാസ്താ ലോകവിശ്രുതാഃ
ഒരു മകനും നാലു പുണ്യവതിയായ പുത്രിമാരും ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായി ജനിച്ചു.
തഥൈവ ഭരതാഗ്നിം ച കീര്തിമന്തം ച താവുഭൌ
അതു പോലെ, ഭാരതനും അഗ്നിയും, കീർത്തിമാനെന്ന പേരിൽ രണ്ടുപേരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹിരണ്യരോമാ പര്ജന്യോ മാരീച്യാമുദപദ്യത
ഹിരണ്യരോമനും പർജന്യനും മാർീചിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
യജ്ഞേ കീര്ത്തിമതശ്ചാപി ധേനുകാ വീതകല്മഷൌ
യജ്ഞത്തിൽ കീര്ത്തിമാൻതും ധേനുകയും പാപരഹിതരായി പങ്കെടുത്തു.
തയോഃ പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച അതീതാ വൈ സഹസ്രശഃ
അവരുടെ മക്കളും മക്കളുടെ മക്കളും ആയിരക്കണക്കിന് കാലം കഴിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു.
കന്യാം ചൈവ ശ്രുതിം നാമ മാതാ ശങ്ഖപദസ്യ സാ
ശ്രുതി എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു മകൾ അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു; അവൾ ശംഖപദന്റെ മാതാവാണ്.
സത്യനേത്രശ്ച ഹവ്യശ്ച ആപോ മൂര്ത്തിഃ ശനൈശ്ചരഃ
സത്യനേത്രനും ഹവ്യനും, ആപ എന്ന രൂപവും, ശനൈശ്ചരനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
യാമദേവൈസ്സഹാതീതാഃ പഞ്ചാത്രേയാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
യമദേവന്മാരോടൊപ്പം അഞ്ചു ആത്രേയന്മാരും പ്രസിദ്ധരായി പറയപ്പെടുന്നു.
സ്വായംഭുവേ ഽന്തരേ ഽതീതാഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും പേർ കഴിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു.
പൂര്വജന്മനി സോ ഽഗസ്ത്യഃ സ്മൃതഃ സ്വായംഭുവേ ഽന്തരേ
മുൻ ജന്മത്തിൽ അഗസ്ത്യൻ സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്വമാ യവീയസീ തേഷാം സദ്വതീ നാമ വിശ്രുതാ
അവരിൽ, അവന്റെ ഇളയ ഭാര്യ സദ്വതിയായി പ്രശസ്തയായിരുന്നു.