യജ്ഞേ ചാഹൂയ തൌ പ്രോക്തൌ ത്യജന്താമസുരാ ദ്വിജൌ
യജ്ഞത്തില് അവരെ വിളിച്ചു, ആ രണ്ട് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് അസുരന്മാരെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഏവം തത്യജതുസ്തൌ തു ഷണ്ഡാമകാരൈ തദാ സുരാന്
അങ്ങനെ, അന്ന് ആ ശണ്ഡരൂപത്തിലുള്ള ഇരുവരും ദേവന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ദേവാസുരാന്പരാഭാവ്യ ശണ്ഡാമര്കാവുപാഗമന്
ദേവന്മാര് അസുരന്മാരെ ജയിച്ചശേഷം, ശണ്ഡരൂപത്തിലുള്ള ആ ജോഡിയിലേയ്ക്ക് സമീപിച്ചു.
ബാധ്യമാനാസ്തദാ ദേവൈര്വിവിശുസ്തേ രസാതലമ്
അന്ന് ദേവന്മാര് അവരെ ബലമായി തള്ളിയതോടെ, അവര് പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു.
തതഃ പ്രഭൃതി ശാപേന ഭൃഗുനൈമിത്തികേന ച
അന്ന് മുതലാണ് ശാപവും ഭൃഗുവിന്റെ ഇടപെടലും ഉണ്ടായത്.
കര്തും ധര്മവ്യവസ്ഥാന മധര്മസ്യ പ്രണാശനമ്
ധര്മ്മം സ്ഥാപിക്കുകയും അധര്മ്മം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നു.
മനുഷ്യവധ്യാംസ്താന്സര്വാന്ബ്രഹ്മാ വ്യാഹരത പ്രഭുഃ
ബ്രഹ്മാവ് അവരെല്ലാം മനുഷ്യര്ക്ക് കൊല്ലാവുന്നവരായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
യജ്ഞം പ്രവര്ത്തയാമാസ വൈന്യോ വൈവസ്വതേ ഽന്തരേ
വൈന്യനും വൈവസ്വതനും ഇടയ്ക്ക് യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.
ചതുര്ഥ്യാം തു യുഗാഖ്യായാമാപന്നേഷു സുരേഷ്വഥ
നാല്പതിയുഗം എന്ന കാലഘട്ടത്തില് ദേവന്മാര് വീണുപോയപ്പോള്,
ദ്വിതീയോ നരസിംഹോ ഽഭൂദ്രൌദ്രഃ സുതപുരസ്സരഃ
രൗദ്രസ്വഭാവമുള്ള, പുത്രനോടൊപ്പം വന്ന രണ്ടാം അവതാരം നരസിംഹനായിരുന്നു.
ദ്വിജോ ഭൂത്വാ ശുഭേ കാലേ ബലിം വൈരോചനം ജഗൌ
ശുഭമായ സമയത്ത് ബ്രാഹ്മണനായി, അദ്ദേഹം വിരോചനപുത്രനായ ബലിയെ സമീപിച്ചു.
ദാതുമര്ഹസി മേ രാജന്വിക്രമാംസ്ത്രീനിതി പ്രഭുഃ
പ്രഭു പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ എനിക്ക് മൂന്നു കാൽവയ്പ്പ് ഭൂമി കൊടുക്കണം.'
വാമനം തം ച വിജ്ഞായ തതോ ഽദാന്മുദിതഃ സ്വയമ്
അവനെ വാമനനെന്നു തിരിച്ചറിയുകയും, സന്തോഷത്തോടെ ബലി അതു തന്നു.
ത്രിഭിഃ ക്രമൈര്വിശ്വമിദം ജഗദാക്രാമത പ്രഭുഃ
മൂന്നു കാൽവയ്പ്പിലൂടെ, പ്രഭു ഈ മുഴുവൻ ലോകവും കടന്നു.
പ്രകാശയന്ദിശഃ സര്വാഃ പ്രദിശശ്ച മഹായശാഃ
മഹത്വമുള്ളവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളും ഇടക്കാല ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
ആസുരീം ശ്രിയമാഹൃത്യ ത്രീംല്ലോകാംശ്ച ജനാര്ദ്ദനഃ
ജനാർദ്ദനൻ അസുരസമ്പത്തും മൂന്ന് ലോകങ്ങളും കൈവശമാക്കി.
നമുചിഃ ശംബരശ്ചൈവ പ്രഹ്രാദശ്ചൈവ വിഷ്ണുനാ
നമുചിയും ശംബരനും പ്രഹ്ലാദനും വിഷ്ണു വധിച്ചു.
മഹാഭൂതാനി ഭൂതാത്മാ സവിശേഷാണി മാധവഃ
മാധവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവ്, മഹാഭൂതങ്ങളായി അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങളോടുകൂടി രൂപം കൊണ്ടു.
തസ്യ ഗാത്രേ ജഗത്സര്വമാത്മാനമനുപശ്യതി
അവന്റെ ശരീരത്തിൽ മുഴുവൻ ലോകവും താനെന്നു ഒരാൾ കാണുന്നു.
തദ്വൈ രൂപമുപേന്ദ്രസ്യ ദേവാദാനവമാനവാഃ
ഉപേന്ദ്രന്റെ ആ രൂപം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും കാണുന്നു.
ബലിഃ സിതോ മഹാപാശൈഃ സബന്ധുഃ സസുത്ദൃദ്ഗണഃ
ബലി, ശക്തമായ കയറുകളിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, ബന്ധുക്കളോടും വിശ്വസ്തരായ അനുയായികളോടും കൂടെ ഇരുന്നു.
തതഃ സര്വാമരൈശ്വര്യം ദത്ത്വേന്ദ്രായ മഹാത്മനേ
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ അധികാരവും മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രനു നൽകി.
ഏതാസ്തിസ്രഃ സമൃതാസ്തസ്യ ദിവ്യാഃ സംഭൂതയഃ ശുഭാഃ
ഇവ മൂന്നും അവന്റെ ദിവ്യമായ ശുഭമായ അവതാരങ്ങൾ ആയി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രേതായുഗേ തു ദശമേ ദത്താത്രേയോ ബഭൂവ ഹ
തൃതായുഗത്തിന്റെ പത്താം ഭാഗത്ത് ദത്താത്രേയൻ ജനിച്ചു.
പഞ്ചമഃ പഞ്ചദശ്യാം തു ത്രേതായാം സംബഭൂവ ഹ
അഞ്ചാംതും പതിനഞ്ചാംതും തൃതായുഗങ്ങളിൽ അവൻ അവതരിച്ചുവെന്ന് പറയുന്നു.
ഏകോനവിംശയാം ത്രേതായാം സര്വക്ഷത്രാന്തകൃദ്വിഭുഃ
പത്തൊമ്പതാം തൃതായുഗത്തിൽ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയരെയും സംഹരിച്ച ഭഗവാൻ അവതരിച്ചു.
ചതുര്വിംശേ യുഗേ രാമോ വസിഷ്ഠേന പുരോധസാ
നാല്പത്തിയൊന്നാം യുഗത്തിൽ, വസിഷ്ഠൻ പുരോഹിതനായ രാമൻ അവതരിച്ചു.
അഷ്ടമോ ദ്വാപരേ വിഷ്ണുരഷ്ടാവിംശേ പരാശരാത്
എട്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തിലും ഇരുപത്തിയെട്ടാംതിലും, പരാശരനിൽ നിന്നുമാണ് വിഷ്ണു അവതരിച്ചത്.
തഥൈവ നവമേ വിഷ്ണുരദിത്യാഃ കശ്യപാത്മജഃ
അതു പോലെ ഒൻപതാംതിലും, കശ്യപനും അതിതിയും ജനിച്ച വിഷ്ണു അവതരിച്ചു.
അപ്രമേയോ നിയോഗശ്ച യതകാമവരോ വശീ
അവൻ അളക്കാനാകാത്തവൻ, ആജ്ഞാപകൻ, ഇഷ്ടവർഗങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ളവൻ.