സ പഞ്ചധാ ശരീരസ്ഥോ വിദ്യതേ വര്ദ്ധയേത്പുനഃ
അവൻ ശരീരത്തിൽ അഞ്ചു വിധത്തിൽ നിലകൊണ്ട് വീണ്ടും വളരുന്നു.
പ്രാണോ ഽസ്യ പരമാത്മാനം വര്ദ്ധയന്പരിവര്ത്തതേ
അവന്റെ പ്രാണൻ പരമാത്മാവിനെ പോഷിപ്പിച്ച് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
വ്യാനോ വ്യാനീയതേ യേന സമാനഃ സര്വസംധിഷു
അത് കൊണ്ടാണ് വ്യാനൻ വ്യാപിക്കുന്നു, സമാനൻ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ സന്ധികളിലും നിലകൊള്ളുന്നു.
പൃഥിവീ വായുരാകാശമാപോ ജ്യോതിശ്ച പഞ്ചമമ്
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, വെള്ളം, പ്രകാശം — ഇവയാണ് അഞ്ചു ഘടകങ്ങൾ.
പാര്ഥിവം ദേഹമാഹുസ്തു പ്രാണാത്മാനം ച മാരുതമ്
ശരീരം ഭൂസ്വഭാവമുള്ളതാണെന്നും, പ്രാണൻ വായുസ്വഭാവമുള്ളതാണെന്നും പറയുന്നു.
ജ്യോതിശ്ചക്ഷുഷി കോഷ്ഠോ ഽസ്മാത്തേഷാം യന്നാമതഃ സ്മൃതമ്
പ്രകാശം കണ്ണുകളിൽ ഉണ്ട്, ഗുഹ ശരീരത്തിനുള്ളിലാണു്; ഇവയുടെ പേരുകൾ അങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേതാന്പുരുഷഃ സര്വാന്സൃജത്യേകഃ സനാതനഃ
ഇങ്ങനെ ഈ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ഒരേ ശാശ്വതപുരുഷനാണ്.
ഏഷ നഃ സംശയോ ധീമന്നേഷ വൈ വിസ്മയോ മഹാന്
ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ സംശയം, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ഇതു വലിയ അത്ഭുതം തന്നെയാണ്.
ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വിഷ്ണോഃ കര്മാണി ച യഥാക്രമമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ ക്രമമായി കേൾക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വിഷ്ണോരുത്പത്തിമാശ്ചയ കഥയസ്വ മഹാമതേ
മഹാമതിയായവനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഉദ്ഭവം ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
കര്മണാശ്ചര്യഭൂതസ്യ വിഷ്ണോഃ സത്ത്വമിഹോച്യതേ
വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രവർത്തികൾ അത്ഭുതകരമായതിനാൽ, അവന്റെ സാരാംശം ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.
അഹം വഃ കീര്ത്തയിഷ്യാമി പ്രാദുര്ഭാവം മഹാത്മനഃ
ആ മഹാത്മാവിന്റെ അവതാരത്തെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു പറയാം.
ഭൃഗുസ്ത്രീവധദോഷേണ ഭൃഗുശാപേന മാനുഷേ
ഭൃഗുവിന്റെ ശാപത്താൽ, സ്ത്രീഹത്യയുടെ പാപം മൂലം, മനുഷ്യലോകത്ത്—
തസ്യ ദിവ്യാം തനും വിഷ്ണോര്ഗദതോ മേ നിബോധത
അവസരത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവ്യമായ രൂപം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ഭൃഗോഃ ശാപനിമിത്തേന ദേവാസുരകൃതേന ച
ഭൃഗുവിന്റെ ശാപം കൊണ്ടും ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പ്രവർത്തികൾ കൊണ്ടും,
ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമോ വൃത്തം ദേവാസുരം കഥമ്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ എങ്ങനെ കലഹം ഉണ്ടായി എന്നത് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദേവാസുരം യഥാവൃത്തം ബ്രുവതസ്തന്നിബോധത
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള യഥാർത്ഥ സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ബലിനാധിഷ്ഠിതം രാജ്യം പുനര്ലോകത്രയേ ക്രമാത്
ബലിയുടെ ഭരണത്തിൽ രാജ്യം ക്രമേണ മൂന്നു ലോകത്തേക്കും വ്യാപിച്ചു.
യുഗാഖ്യാ ദശ സംപൂര്ണാ ഹ്യാസീദവ്യാഹതം ജഗത്
പത്ത് യുഗങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ലോകം അശാന്തിയില്ലാതെ നിലനിന്നിരുന്നു.
ബദ്ധേ ബലൌ വിവാദോ ഽഥ സംപ്രവൃത്തഃ സുദാരുണഃ
ബലി തടയപ്പെട്ടപ്പോൾ അതി ഭയങ്കരമായ ഒരു കലഹം ആരംഭിച്ചു.
തേഷാം ദ്വീപനിമിത്തം വൈ സംഗ്രാമാ ബഹവോ ഽഭവേന്
ദ്വീപുകൾക്കായി അവരിൽ അനേകം യുദ്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
നാമതസ്തു സമാസേന ശൃണുധ്വം താന്വിവക്ഷതഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ അവയുടെ പേരുകൾ ചുരുക്കത്തിൽ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
തൃതീയഃ സ തു വാരാഹശ്ചതുര്ഥോ ഽമൃതമന്ഥനഃ
മൂന്നാമത്തേത് വാരാഹം, നാലാമത്തേത് അമൃതമഥനം.
ഷഷ്ഠോ ഹ്യാഡീബകസ്തേഷാം സപ്തമസ്ത്രൈപുരഃ സ്മൃതഃ
ആറാമത്തേത് ആഡീബക യുദ്ധം, ഏഴാമത്തേത് ത്രൈപുര യുദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
വാര്ത്രശ്ച ദശമോ ഘോരസ്തതോ ഹാലാഹലഃ സ്മൃതഃ
പത്താമത്തേത് വാര്ത്ര എന്ന ഭയങ്കര യുദ്ധം; അതിനുശേഷം ഹാലാഹലവും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യോ നരസിംഹേന സൂദിതഃ
ഹിരണ്യകശിപു എന്ന അസുരൻ നരസിംഹൻകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഹിരണ്യാക്ഷോ ഹതോ ദ്വന്ദ്വേ പ്രതിവാദേ ച ദൈവതേ
ഹിരണ്യാക്ഷൻ ദേവനോടുള്ള ഏകാന്തയുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ദംഷ്ട്രയാ തു വരാഹേണ സ ദൈത്യസ്തു ദ്വിധാകൃതഃ
വാരാഹാവതാരത്തിന്റെ പല്ലുകൊണ്ട് ആ അസുരൻ രണ്ടായി ചിരിഞ്ഞു.
വിരോചനസ്തു പ്രാഹ്ലാദിര്നിത്യമിന്ദ്രവധോദ്യതഃ
പ്രഹ്ലാദന്റെ മകനായ വിരോചനൻ എപ്പോഴും ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
ഭവാദവധ്യതാം പ്രാപ്യ വിശേഷാസ്ത്രാദിഭിസ്തു യഃ
നിനക്കു നിന്നിൽ നിന്നു ലഭിച്ച പ്രത്യേക ആയുധങ്ങളാലും മറ്റും അവൻ അജയ്യനായി.