സാമസ്വഥാപരാഹ്ണേ തു രുദ്രഃ സംവിശതി ക്രമാത്
ഉച്ചയ്ക്ക് സാമവേദം ജപിക്കുമ്പോൾ, രുദ്രൻ ക്രമമായി അവിടെ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ന രുദ്രമ്പ്രതി മേഹേത സര്വാവസ്ഥം കഥം ചന
രുദ്രനോടു എപ്പോഴും എങ്ങനെയും എതിര്ക്കരുത്.
തതോ ഽപ്രവീത്പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം നീലലോഹിതമ്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും ആ നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള ദേവനോട് പറഞ്ഞു.
ഏതസ്യാപോ ദ്വിതീയാ തേ തനുര്നാമ്നാ ഭവത്വിതി
ഇതിൽ, വെള്ളം നിന്റെ രണ്ടാമത്തെ രൂപമായിരിക്കട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞു.
വിവേശ തത്തദാ യസ്തു തസ്മാദാപോ ഭവഃ സ്മൃതഃ
അവൻ അപ്പോൾ അതിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതുകൊണ്ട് അവനെ 'വെള്ളത്തിന്റെ ഭവൻ' എന്ന് ഓർക്കുന്നു.
ഭവനാദ്രാവനാച്ചൈവ ഭൂതാനാമുച്യതേ ഭവഃ
ഉണ്ടാക്കുന്നതിനാലും നനയ്ക്കുന്നതിനാലും ജീവികൾക്കിടയിൽ അവനെ ഭവൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ന നിഷ്ഠീവേന്നാവഗാഹേന്നൈവ ഗച്ഛേച്ച മൈഥുനമ്
വെള്ളത്തിൽ തുപ്പരുത്, കുളിക്കരുത്, ലൈംഗിക ബന്ധം പുലർത്തരുത്.
മൈധ്യാമേധ്യാസ്ത്വപാമേതാസ്തനവോ മുനിഭിഃ സ്മൃതാഃ
ശുദ്ധവും അശുദ്ധവുമായ വെള്ളത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരങ്ങളായി മുനികൾ ഓർക്കുന്നു.
അപാം യോനിഃ സമുദ്രസ്തു തസ്മാത്തം കാമയന്തി താഃ
വെള്ളത്തിന്റെ ജനനസ്ഥാനം സമുദ്രമാണ്; അതുകൊണ്ട് അവൾക്കൾ അവനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്മാദപോ ന രുന്ധീത സമുദ്രം കാമയന്തി താഃ
അതിനാൽ വെള്ളം തടയരുത്; അവൾക്കൾ സമുദ്രത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതോ ഽബ്രവീത്പുനര്ബ്രഹ്മാ കുമാരം നീലലോഹിതമ്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും നീലലോഹിതനെന്ന ബാലനോടു സംസാരിച്ചു.
തസ്യ ഭൂമിസ്തൃതീയസ്യ തനുര്നാമ്നാ ഭവത്ത്വിയമ്
നിന്റെ മൂന്നാമത്തെ രൂപം ഭൂമി തന്നെയാണ്; അതാണ് ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
വിവേശ തത്തദാ ഭൂമിം യസ്മാത്സാ ശര്വ ഉച്യതേ
അവൻ അപ്പോൾ ആ ഭൂമിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ശർവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ന ച്ഛായായാം തഥാ മാര്ഗേ സ്വച്ഛായായാം ന മേഹയേത്
ഛായയിൽ, വഴിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം നിഴലിൽ ഒരിക്കലും ശൗചം നടത്തരുത്.
ഏവം യോ വര്തതേ ഭൂമൌ ശര്വസ്തം ന ഹിനസ്തി വൈ
ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നവനെ ശർവൻ ഒരിക്കലും ദോഷം ചെയ്യില്ല.
ഈശാനേതി ചതുര്ഥ തേ നാമ പ്രോക്തം മയേഹ യത്
നിന്റെ നാലാമത്തെ പേര് ഈിടത്ത് ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഈശാനൻ ആണു.
ഇത്യുക്തേ യച്ഛരീരസ്ഥം പഞ്ചധാ പ്രാണസംജ്ഞിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ പ്രാണൻ എന്ന പേരിൽ അഞ്ചായി വിഭജിച്ചു.
തസ്മാന്നൈനം പരിവദേത്പ്രവാന്തം വായുമീശ്വരമ്
അതുകൊണ്ട്, പ്രാണൻ എന്ന ഈ കാറ്റിനെ, സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈശ്വരനെ, അപമാനിക്കരുത്.
ഏവം യുക്തം മഹേശാനോ നൈവ ദേവോ ഹിനസ്തി തമ്
ഇങ്ങനെ അനുസരിച്ച് പെരുമാറുന്നവനെ മഹേശ്വരൻ ദോഷം ചെയ്യില്ല.
നാമ യദ്വൈ പശുപതിരിത്യുക്തം പഞ്ചമം മയാ
ഞാൻ പറഞ്ഞ അഞ്ചാമത്തെ പേര് പശുപതി എന്നതാണു.
ഇത്യുക്തേ യച്ഛരീരസ്ഥം തേജസ്തസ്യോഷ്ണസംജ്ഞിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഉഷ്ണം എന്ന പേരിൽ അഗ്നി ഉദിച്ചുവന്നു.
യസ്മാദഗ്നിഃ പശുശ്ചാസീദ്യസ്മാത്പാതി പശൂംശ്ച സഃ
അഗ്നി പശുവായി മാറിയതുകൊണ്ടും, അവൻ പശുക്കളെ കാത്തതുകൊണ്ടും,
തസ്മാദമേദ്യം ന ദഹേന്ന ച പാദൌ പ്രതാപയേത്
അതിനാൽ പൂജയ്ക്ക് യോഗ്യമല്ലാത്തതെന്തും കത്തിക്കരുത്; കാലുകൾ ചൂടാക്കുകയും ചെയ്യരുത്.
നൈനം പശുപതിര്ദേവ ഏവം യുക്തം ഹിനസ്തി വൈ
ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നവനെ ദൈവമായ പശുപതി ദോഷം ചെയ്യില്ല.
ഷഷ്ടം നാമ മയാ പ്രോക്തം തവ ഭീമേതി യത്പ്രഭോ
ഞാൻ പറഞ്ഞ ആറാമത്തെ പേര് ഭീമൻ ആണു, പ്രഭോ.
ഇത്യുക്തേ സുഷിരം തസ്യ ശരീരസ്ഥമഭൂച്ച യത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഒരു പൊക്കിള് ഉണ്ടായി.
യദാകാശേ സ്മൃതോ ദേവസ്തസ്മാന്നാ സംവൃതഃ ക്വചിത്
ദൈവം ആകാശത്തിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടാണ്, അവൻ എവിടെയും ഒരിക്കലും അടഞ്ഞുപോകാറില്ല.
മൈഥുനം വാപി ന ചരേദുച്ഛിഷ്ടാനി ച നോത്ക്ഷിപേത്
മൈഥുനം ചെയ്യരുത്; ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ എവിടെയും എറിഞ്ഞിടരുത്.
തതോ ഽബ്രവീത്പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം സബലം പ്രഭുമ്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ആ ദൈവത്തോടും അവന്റെ വലിയ ശക്തിയോടും ചേർന്ന് സംസാരിച്ചു.
തസ്യ നാമ്നസ്തനുസ്തുഭ്യം ദ്വിജോ ഭവതി ദീക്ഷിതഃ
ആ നാമത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായി ദ്വിജൻ ദീക്ഷയേറ്റാൽ മാറുന്നു.