തം രുദന്തം കുമാരം തു മാരോദീരിതി സോ ഽബ്രവീത്
കരയുന്ന ബാലനോട് അവൻ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, നീ കരയരുത്.'
ത്വം മഹാദേവനാമാസി ഇത്യുക്തോ വിരരാമ ഹ
'നിനക്ക് മഹാദേവൻ എന്ന പേരാണ്,' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ ശാന്തനായി.
പ്രോവാച നാമ്നാമേതേഷാം സ്ഥാനാനി പ്രദിശേതി ഹ
അവൻ പറഞ്ഞു: ഇവയുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ പേരുപറഞ്ഞ് കാണിക്കണം.
സൂര്യോ ജലം മഹീ വായുര്വ ഹ്നിരാകാശമേവ ച
സൂര്യൻ, വെള്ളം, ഭൂമി, വായു, അഗ്നി, ആകാശം — ഇവയൊക്കെയാണ്.
തേഷു പൂജ്യശ്ച വന്ദ്യശ്ച നമസ്കാര്യശ്ച യത്നതഃ
ഇവയിൽ ഓരോന്നിനെയും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കാനും ആദരിക്കാനും വിനയത്തോടെ നമസ്കരിക്കാനും വേണം.
യദുക്തം തേ മയാ പൂര്വം നാമ രുദ്രേതി വൈ വിഭോ
നിനക്ക് ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞത്, 'രുദ്രൻ' എന്ന പേരാണ്, മഹാബലശാലിയായവനേ.
ഇത്യുക്തേ തസ്യ യത്തേജശ്ചക്ഷുസ്ത്വാസീത്പ്രകാശകമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ തേജസ് കണ്ണായി പ്രകാശിച്ചു.
ഉദ്യതമസ്തം യന്തം ച വര്ജയേദ്ദര്ശനേരവിമ്
സൂര്യൻ ഉദയിക്കുമ്പോഴും അസ്തമിക്കുമ്പോഴും നോക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.
തസ്മാത്മൂര്യം ന വീക്ഷേത ആയുഷ്കാമഃ ശുചിഃ സദാ
ആയുര്ദീർഘ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും എപ്പോഴും ശുദ്ധനായവനും സൂര്യനെ നേരിട്ട് നോക്കരുത്.
ഉഭേ സംധ്യേ ഹ്യുപാസീനാ ഗൃണന്തഃ സാമഋഗ്യജുഃ
രണ്ടു സന്ധ്യകളിലും ഇരുന്ന് സാമം, ഋക്, യജുർ വേദങ്ങൾ ജപിക്കണം.
സാമസ്വഥാപരാഹ്ണേ തു രുദ്രഃ സംവിശതി ക്രമാത്
ഉച്ചയ്ക്ക് സാമവേദം ജപിക്കുമ്പോൾ, രുദ്രൻ ക്രമമായി അവിടെ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ന രുദ്രമ്പ്രതി മേഹേത സര്വാവസ്ഥം കഥം ചന
രുദ്രനോടു എപ്പോഴും എങ്ങനെയും എതിര്ക്കരുത്.
തതോ ഽപ്രവീത്പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം നീലലോഹിതമ്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും ആ നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള ദേവനോട് പറഞ്ഞു.
ഏതസ്യാപോ ദ്വിതീയാ തേ തനുര്നാമ്നാ ഭവത്വിതി
ഇതിൽ, വെള്ളം നിന്റെ രണ്ടാമത്തെ രൂപമായിരിക്കട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞു.
വിവേശ തത്തദാ യസ്തു തസ്മാദാപോ ഭവഃ സ്മൃതഃ
അവൻ അപ്പോൾ അതിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതുകൊണ്ട് അവനെ 'വെള്ളത്തിന്റെ ഭവൻ' എന്ന് ഓർക്കുന്നു.
ഭവനാദ്രാവനാച്ചൈവ ഭൂതാനാമുച്യതേ ഭവഃ
ഉണ്ടാക്കുന്നതിനാലും നനയ്ക്കുന്നതിനാലും ജീവികൾക്കിടയിൽ അവനെ ഭവൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ന നിഷ്ഠീവേന്നാവഗാഹേന്നൈവ ഗച്ഛേച്ച മൈഥുനമ്
വെള്ളത്തിൽ തുപ്പരുത്, കുളിക്കരുത്, ലൈംഗിക ബന്ധം പുലർത്തരുത്.
മൈധ്യാമേധ്യാസ്ത്വപാമേതാസ്തനവോ മുനിഭിഃ സ്മൃതാഃ
ശുദ്ധവും അശുദ്ധവുമായ വെള്ളത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരങ്ങളായി മുനികൾ ഓർക്കുന്നു.
അപാം യോനിഃ സമുദ്രസ്തു തസ്മാത്തം കാമയന്തി താഃ
വെള്ളത്തിന്റെ ജനനസ്ഥാനം സമുദ്രമാണ്; അതുകൊണ്ട് അവൾക്കൾ അവനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്മാദപോ ന രുന്ധീത സമുദ്രം കാമയന്തി താഃ
അതിനാൽ വെള്ളം തടയരുത്; അവൾക്കൾ സമുദ്രത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതോ ഽബ്രവീത്പുനര്ബ്രഹ്മാ കുമാരം നീലലോഹിതമ്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും നീലലോഹിതനെന്ന ബാലനോടു സംസാരിച്ചു.
തസ്യ ഭൂമിസ്തൃതീയസ്യ തനുര്നാമ്നാ ഭവത്ത്വിയമ്
നിന്റെ മൂന്നാമത്തെ രൂപം ഭൂമി തന്നെയാണ്; അതാണ് ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
വിവേശ തത്തദാ ഭൂമിം യസ്മാത്സാ ശര്വ ഉച്യതേ
അവൻ അപ്പോൾ ആ ഭൂമിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ശർവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ന ച്ഛായായാം തഥാ മാര്ഗേ സ്വച്ഛായായാം ന മേഹയേത്
ഛായയിൽ, വഴിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം നിഴലിൽ ഒരിക്കലും ശൗചം നടത്തരുത്.
ഏവം യോ വര്തതേ ഭൂമൌ ശര്വസ്തം ന ഹിനസ്തി വൈ
ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നവനെ ശർവൻ ഒരിക്കലും ദോഷം ചെയ്യില്ല.
ഈശാനേതി ചതുര്ഥ തേ നാമ പ്രോക്തം മയേഹ യത്
നിന്റെ നാലാമത്തെ പേര് ഈിടത്ത് ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഈശാനൻ ആണു.
ഇത്യുക്തേ യച്ഛരീരസ്ഥം പഞ്ചധാ പ്രാണസംജ്ഞിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ പ്രാണൻ എന്ന പേരിൽ അഞ്ചായി വിഭജിച്ചു.
തസ്മാന്നൈനം പരിവദേത്പ്രവാന്തം വായുമീശ്വരമ്
അതുകൊണ്ട്, പ്രാണൻ എന്ന ഈ കാറ്റിനെ, സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈശ്വരനെ, അപമാനിക്കരുത്.
ഏവം യുക്തം മഹേശാനോ നൈവ ദേവോ ഹിനസ്തി തമ്
ഇങ്ങനെ അനുസരിച്ച് പെരുമാറുന്നവനെ മഹേശ്വരൻ ദോഷം ചെയ്യില്ല.
നാമ യദ്വൈ പശുപതിരിത്യുക്തം പഞ്ചമം മയാ
ഞാൻ പറഞ്ഞ അഞ്ചാമത്തെ പേര് പശുപതി എന്നതാണു.