തതോ ഗത്വാ പുലസ്ത്യസ്തമര്ജുനം ച പ്രസാധയത്
അതിനുശേഷം, പുലസ്ത്യൻ അർജുനനെ സമീപിച്ച് അലങ്കരിച്ചു.
തസ്യ ബാഹുസഹസ്രസ്യ ബഭൂവ ജ്യാതലസ്വനഃ
അവന്റെ ആയിരം കൈകളിൽ നിന്ന് വില്ലിന്റെ നാദം ഉയർന്നു.
അഹോ മൃധേ മഹാവീര്യോ ഭാര്ഗവസ്തസ്യ യോ ഽച്ഛിനത്
യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ കൈകൾ വെട്ടിയ ഭാർഗവൻ എത്ര ശക്തശാലിയായിരുന്നു!
തൃഷിതേന കദാചിത്സ ഭിക്ഷിതശ്ചിത്രഭാനുനാ
ഒരു പ്രാവശ്യം ദാഹംകൊണ്ട് വലയുമ്പോൾ, ചിത്രഭാനു അവനോട് ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു.
പുരാണി ഘോഷാന്ഗ്രാമാംശ്ച പത്തനാനി ച സര്വശഃ
പഴയ ഗ്രാമങ്ങളും നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും എല്ലാം—
സ തസ്യ പുരുഷേന്ദ്രസ്യ പ്രതാപേന മഹായശാഃ
ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്റെ തേജസ്സിൽ അവൻ മഹാപ്രശസ്തനായി.
സ ശൂന്യമാശ്രമം സര്വം വരുണസ്യാത്മജസ്യ വൈ
വരുൺപുത്രന്റെ ആശ്രമം മുഴുവനും ശൂന്യമായതായി അവൻ കണ്ടു.
യം ലേഭേ വരുണഃ പുത്രം പുരാ ഭാസ്വന്തമുത്തമമ്
വരുൺ, പുരാതനകാലത്ത്, പ്രകാശമുള്ള ഉത്തമപുത്രനായി അവനെ ലഭിച്ചിരുന്നു.
തത്രാപവസ്തദാ ക്രോധാദര്ജുനം ശപ്തവാന്വിഭുഃ
അവിടെ അപ്പോൾ കോപത്തോടെ അതിവീര്യശാലിയായവൻ അർജുനനെ ശപിച്ചു.
തസ്മാത്തേ ദുഷ്കരം കര്മ കൃതമന്യോ ഹനിഷ്യതി
അതുകൊണ്ട് നിനക്കു വളരെ കഠിനമായ ഒരു പ്രവൃത്തി സംഭവിച്ചു; മറ്റൊരാൾ നിന്നെ കൊല്ലും.
അര്ജുനം ച മഹാവീര്യോ രാമഃ പ്രഹരതാം വരഃ
അർജുനനെ യുദ്ധശൂരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ ആക്രമിച്ചു.
തപസ്വീ ബ്രാഹ്മണശ്ചൈവ വധിഷ്യതി മഹാബലഃ
തപസ്സുകാരനായ ബ്രാഹ്മണനും മഹാബലശാലിയും അവനെ തീർച്ചയായും കൊല്ലും.
രാജ്ഞാ തേന വരശ്ചൈവ സ്വയമേവ വൃതഃ പുരാ
ആ രാജാവിനാൽ ഒരു വരവും മുമ്പ് സ്വയം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
കൃതാസ്ത്രാ ബലിനഃ ശൂരാ ധര്മാത്മാനോ യശസ്വിനഃ
അവർ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരും, ശക്തരും, ധീരരും, ധർമ്മനിഷ്ഠരുമായ പ്രശസ്തന്മാരായിരുന്നു.
ജയധ്വജോ വംശകര്ത്താ അവന്തിഷു വിശാംപതിഃ
ജയധ്വജൻ അവന്തിയിലെ ജനങ്ങളുടെ രാജാവും വംശത്തിന്റെ സ്ഥാപകനുമായിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രശതം ത്വേവം താലജങ്ഘാ ഇതിശ്രുതമ്
അവനു നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ താലജംഘന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു.
വീതിഹോത്രാശ്ച സംജാതാ ഭോജാശ്ചാവന്തയസ്തഥാ
വീതിഹോത്രന്മാരും, ഭൂജന്മാരും, അവന്തികൾക്കും അവിടെയുണ്ടായി.
വീതിഹോത്രസുതശ്ചാപി അനന്തോ നാമ പാര്ഥിവഃ
വീതിഹോത്രന്റെ പുത്രൻ അനന്തൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
അനഷ്ട ദ്രവ്യതാ ചൈവ തസ്യ രാജ്ഞോ ബഭൂവ ഹ
ആ രാജാവിന് അക്ഷയമായ സമ്പത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ന തസ്യ വിത്തനാശഃ സ്യാന്നഷ്ടം പ്രതിലഭേച്ച സഃ
അവനു ധനനാശം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; നഷ്ടപ്പെട്ടതൊക്കെ തിരിച്ചു ലഭിച്ചു.
വര്ദ്ധന്തേ വിഭവാശ്ശശ്വദ്ധര്മശ്ചാസ്യ വിവര്ദ്ധതേ
അവന്റെ ഐശ്വര്യവും സദാ വർദ്ധിച്ചു; അവന്റെ ധർമ്മവും കൂടിയിരുന്നു.
യഥാ യഷ്ടാ യഥാ ദാതാ തഥാ സ്വര്ഗേ മഹീപതേ
യജ്ഞം നടത്തിയതുപോലെയും ദാനം നൽകിയതുപോലെയും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ രാജാവേ, അവൻ അങ്ങനെയായിരുന്നു.
കാര്ത്തവീര്യേണ വിക്രമ്യ തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ്
കാർത്തികേയനാൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടതെങ്ങനെ എന്നത് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു; അതു ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
കഥം സരക്ഷിതാ ഭൂത്വാ നാശയേത തപോവനമ്
നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നിട്ടും അവൻ എങ്ങനെ തപോവനം നശിപ്പിച്ചു?
ഭജമാനോ ഭജിര്ദ്ദിവ്യോ വൃഷ്ണിര്ദേവാവൃധോ ഽന്ധകഃ
ഭജമാനൻ, ഭജിർ, ദിവ്യനായ വൃഷ്ണി, ദേവാവൃധൻ, അന്ധകൻ ഇവരാണ്.
തേഷാം ഹി സര്ഗാശ്ചത്വാരഃ ശൃണുധ്വം വിസ്തരേണ വൈ
അവർക്കു നാലു വംശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
സൃംജ യസ്യ സുതേ ദ്വേ തു ബാഹ്യകേ തേ ഉദാവഹത്
സൃംജന് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. ആ രണ്ടുപേരെയും അവൻ മറ്റുള്ളവർക്കു നൽകി.
നിമ്ലോചിഃ കിങ്കണശ്ചൈവ ധൃഷ്ടിഃ പര പുരഞ്ജയഃ
നിമ്ലോചി, കിങ്കണൻ, ധൃഷ്ടി, പര, പുരഞ്ജയൻ ഇവരാണ്.
അയുതാജിത്സഹസ്രാജിച്ഛതാജിദിതി നാമതഃ
അയുതാജിത്, സഹസ്രാജിത്, ശതാജിത് എന്നിങ്ങനെയാണ് അവരുടെ പേരുകൾ.
പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതോ മമ ഭൂയാദിതി സ്മ ഹ
എനിക്ക് എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള ഒരു മകൻ ഉണ്ടാകണമെന്നായിരുന്നു അവന്റെ ആഗ്രഹം.