കൃതാനി വിധിനാ രാജ്ഞാ ശ്രൂയതേ മുനിസത്തമാഃ
രാജാവിന്റെ സത്കർമ്മങ്ങൾ, മഹർഷികളേ, നിയമപ്രകാരം കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
സര്വേ കാഞ്ചനവേദീകാഃ സര്വേ യൂപൈശ്ച കാഞ്ചനൈഃ
എല്ലാ വേദികകളും പൊന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു, യാഗശൃംഖലകളും പൊന്നായിരുന്നു.
ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച നിത്യമേവോപശോഭിതാഃ
ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും എല്ലായ്പ്പോഴും അവയെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ചരിതം തസ്യ രാജര്ഷേര്മഹിമാനം നിരീക്ഷ്യ ച
ആ രാജർഷിയുടെ ജീവിതവും മഹത്വവും കണ്ടു മനസ്സിലാക്കി.
യജ്ഞൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച
യാഗങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, വീര്യം, ജ്ഞാനം എന്നിവയാൽ.
രഥീ രാജാ സാനുചരോ യോഗാച്ചൈവാനുദൃശ്യതേ
രഥത്തിൽ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന രാജാവിനെ യോഗശക്തിയിൽ കാണാം.
പ്രഭാവേണ മഹാരാജ്ഞഃ പ്രജാ ധര്മേണ രക്ഷിതഃ
മഹാരാജാവിന്റെ ശക്തിയാൽ ജനങ്ങൾ ധർമ്മപഥത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
സ സര്വരത്നഭാക്സ മ്രാട് ചക്രവര്തീ ബഭൂവ ഹ
അവൻ എല്ലാ രത്നങ്ങളും അനുഭവിച്ച ചക്രവർത്തിയായി.
സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദര്ജുനോ ഽഭവത്
അവൻ തന്നെ യോഗശക്തിയിൽ മഴവർഷിക്കുന്ന അർജുനനായി.
ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശാരദേനൈവ ഭാസ്കരഃ
ശരദ്കാലത്തിലെപ്പോലെ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.
കര്കോടകസഭാം ജിത്വാ പുരീം തത്ര ന്യവേശയത്
കർക്കോടകന്റെ സഭയെ ജയിച്ച് അവിടെ തന്റെ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
ക്രീഡന്നേവ സുഖോദ്വിഗ്നഃ പ്രാവൃട്കാലം ചകാര ഹ
ആനന്ദത്തിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, മനസ്സിൽ അല്പം വിഷമം തോന്നിയിട്ടും, അവൻ മഴക്കാലം വരുത്തി.
ഊര്മിമുക്താര്ത്തസന്നാദാ ശങ്കിതാഭ്യേതി നര്മദാ
തീരത്തു നിന്ന് ഉയർന്ന തിരകളുടെ ഗർജ്ജനത്തിൽ ഭയപ്പെട്ട് നർമദാനദി സമീപിച്ചു.
ചകാരോദ്വൃത്തവേലം തമകാലേ മാരുതോദ്ധതമ്
ആ സമയത്ത് കാറ്റിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ അവൾക്കു തീരങ്ങൾ ഉയർന്നുപോയി.
ഭവന്തി ലീനാ നിശ്ചേഷ്ടാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹാസുരാഃ
പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാസുരന്മാർ മുഴുവനും മുങ്ങി അചഞ്ചലരായി മാറി.
പതിതാവിദ്ധഫേനൌഘമാവര്ത്തക്ഷിപ്തദുസ്സഹമ്
തീരത്തു വീണു, അഗാധമായ ഫേനക്കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ടു, ചുഴലിക്കാറ്റിൽ അലയടിച്ചപ്പോൾ അവൾ അതിരൂക്ഷമായി മാറി.
ദേവാസുരപരിക്ഷിപ്തം ക്ഷീരോദമിവ സാഗരമ്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയപ്പോൾ അവൾ ക്ഷീരസമുദ്രംപോലെ ആയിരുന്നു.
സഹസാ വിദ്രുതാ ഭീതാ ഭീമം ദൃഷ്ട്വാ നൃപോത്തമമ്
അപ്രത്യക്ഷമായി ഭയപ്പെട്ട് ഭീമൻ എന്ന മഹാരാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
സായാഹ്നേ കദലീഖഞ്ച നിവാതേസ്തമിതാ ഇവ
സന്ധ്യാകാലത്ത്, കാറ്റ് തണുപ്പിച്ച വാഴക്കാടുപോലെ അവർ ശാന്തരായി.
ലങ്കേശം മോഹയിത്വാ തു സബലം രാവണം ബലാത്
പിന്നീട്, ലങ്കയുടെ രാജാവായ രാവണനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും ബലപ്രയോഗത്തോടെ മായ്ച്ചു.
തതോ ഗത്വാ പുലസ്ത്യസ്തമര്ജുനം ച പ്രസാധയത്
അതിനുശേഷം, പുലസ്ത്യൻ അർജുനനെ സമീപിച്ച് അലങ്കരിച്ചു.
തസ്യ ബാഹുസഹസ്രസ്യ ബഭൂവ ജ്യാതലസ്വനഃ
അവന്റെ ആയിരം കൈകളിൽ നിന്ന് വില്ലിന്റെ നാദം ഉയർന്നു.
അഹോ മൃധേ മഹാവീര്യോ ഭാര്ഗവസ്തസ്യ യോ ഽച്ഛിനത്
യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ കൈകൾ വെട്ടിയ ഭാർഗവൻ എത്ര ശക്തശാലിയായിരുന്നു!
തൃഷിതേന കദാചിത്സ ഭിക്ഷിതശ്ചിത്രഭാനുനാ
ഒരു പ്രാവശ്യം ദാഹംകൊണ്ട് വലയുമ്പോൾ, ചിത്രഭാനു അവനോട് ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു.
പുരാണി ഘോഷാന്ഗ്രാമാംശ്ച പത്തനാനി ച സര്വശഃ
പഴയ ഗ്രാമങ്ങളും നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും എല്ലാം—
സ തസ്യ പുരുഷേന്ദ്രസ്യ പ്രതാപേന മഹായശാഃ
ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്റെ തേജസ്സിൽ അവൻ മഹാപ്രശസ്തനായി.
സ ശൂന്യമാശ്രമം സര്വം വരുണസ്യാത്മജസ്യ വൈ
വരുൺപുത്രന്റെ ആശ്രമം മുഴുവനും ശൂന്യമായതായി അവൻ കണ്ടു.
യം ലേഭേ വരുണഃ പുത്രം പുരാ ഭാസ്വന്തമുത്തമമ്
വരുൺ, പുരാതനകാലത്ത്, പ്രകാശമുള്ള ഉത്തമപുത്രനായി അവനെ ലഭിച്ചിരുന്നു.
തത്രാപവസ്തദാ ക്രോധാദര്ജുനം ശപ്തവാന്വിഭുഃ
അവിടെ അപ്പോൾ കോപത്തോടെ അതിവീര്യശാലിയായവൻ അർജുനനെ ശപിച്ചു.
തസ്മാത്തേ ദുഷ്കരം കര്മ കൃതമന്യോ ഹനിഷ്യതി
അതുകൊണ്ട് നിനക്കു വളരെ കഠിനമായ ഒരു പ്രവൃത്തി സംഭവിച്ചു; മറ്റൊരാൾ നിന്നെ കൊല്ലും.