ഭൃഗുതുങ്ഗേ തപസ്തപ്ത്വാ തത്രൈവ ച മഹായശാഃ
ഭൃഗുതുങ്ഗത്തിൽ തപസ്സ് ചെയ്തവൻ അവിടെയായിരുന്നു മഹത്തായ പ്രശസ്തനായവൻ.
തസ്യ വംശാസ്തു പഞ്ചൈതേ പുണ്യാ ദേവര്ഷിസത്കൃതാഃ
അവന്റെ വംശങ്ങൾ ഇവ അഞ്ചും, പുണ്യവാന്മാരും ദേവർഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവരും ആണു.
ധന്യഃ പ്രജാവാ നായുഷ്മാന്കീര്ത്തിമാംശ്ച ഭവേന്നരഃ
ആൾ ഭാഗ്യവാനായും സന്താനമുള്ളവനായി ദീർഘായുസ്സുള്ളവനായി പ്രശസ്തനായി മാറും.
യയാതേശ്ചാരിതം സര്വം പഠഞ്ഛൃണ്വന്ദ്വിജോത്തമാഃ
യയാതിയുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും വായിച്ചും കേട്ടും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഫലം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യമഭാഗേ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദേ അഷ്ടഷഷ്ടിതമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ, വായു പറഞ്ഞ മധ്യഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ഉപോധാതപാദത്തിലെ അറുപത്തിയെട്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ഗദതോ മേ നിബോധത
ഇനി ഞാൻ ക്രമമായി വിശദമായി പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
സഹസ്രജിദഥ ശ്രേഷ്ഠഃ ക്രോഷ്ടുര്നീലോഞ്ജികോ ലഘുഃ
സഹസ്രജിത്, പിന്നെ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ; ക്രോഷ്ടു, നീലോഞ്ജിക, ലഘു.
ശതജിത്തനയാഃ ഖ്യാതസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ
ശതജിതിന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ പ്രശസ്തരും പരമധാർമ്മികരുമാണ്.
ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മനേത്ര ഇതി ശ്രുതഃ
ഹൈഹയന്റെ അവകാശി ധർമ്മനേത്രൻ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.
സംജ്ഞേയസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ പാര്ഥിവഃ
സംജ്ഞേയന്റെ അവകാശി മഹിഷ്മാൻ എന്ന രാജാവാണ്.
വാരാണസ്യധിപോ രാജാ കഥിതഃ പൂര്വ ഏവ ഹി
വാരാണസിയുടെ രാജാവിനെ മുമ്പേ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ദുര്മദസ്യസുതോ ധീമാന്കനകോ നാമ വിശ്രുതഃ
ദുർമദന്റെ ധീരനായ പുത്രൻ കനകൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്.
കൃതവീര്യഃ കൃതാഗ്നിശ്ച കൃതവര്മാ തഥൈവ ച
കൃതവീര്യൻ, കൃതാഗ്നി, കൃതവർമൻ ഇവരും.
ജജ്ഞേ ബാഹുസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോ നൃപഃ
ആയിരം കൈകളോടെ ജനിച്ച രാജാവാണ് ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ അധിപൻ.
ദത്തമാരാധയാമാസ കാര്ത്തവീര്യോ ഽത്രിസംഭവമ്
അത്രി മഹർഷിയുടെ പുത്രനായ കാർത്തവീര്യൻ ദത്താത്രേയനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു.
പൂര്വം ബാഹുസഹസ്രം തു സ വവ്രേ പ്രഥമം വരമ്
ആദ്യം, ആയിരം കൈകൾ എന്ന അനുഗ്രഹം അവൻ അപേക്ഷിച്ചു.
ധര്മേണ പൃഥിവീം ജിത്വാ ധര്മേണൈവാനുപാലനമ്
ധർമ്മപഥത്തിൽ ഭൂമി ജയിച്ചു, അതേ ധർമ്മത്തിൽ തന്നെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു.
സംഗ്രാമേ യുധ്യമാനസ്യ വധഃ സ്യാത്പ്രധനേ മമ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ മുന്നിൽ തന്നെ എന്റെ മരണം സംഭവിക്കട്ടെ എന്ന് അവൻ അപേക്ഷിച്ചു.
സപ്തോദധിപരിക്ഷിപ്താ ക്ഷത്രേണ വിധിനാ ജിതാ
ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ഭൂമി, നിയമപ്രകാരം ക്ഷത്രിയൻ ജയിച്ചു.
യോഗോ യോഗേശ്വരസ്യേവ പ്രാദുര്ഭവതി മായയാ
യോഗം, യോഗേശ്വരനിൽപോലെ, മായയുടെ ശക്തിയിൽ ഉദിക്കുന്നു.
കൃതാനി വിധിനാ രാജ്ഞാ ശ്രൂയതേ മുനിസത്തമാഃ
രാജാവിന്റെ സത്കർമ്മങ്ങൾ, മഹർഷികളേ, നിയമപ്രകാരം കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
സര്വേ കാഞ്ചനവേദീകാഃ സര്വേ യൂപൈശ്ച കാഞ്ചനൈഃ
എല്ലാ വേദികകളും പൊന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു, യാഗശൃംഖലകളും പൊന്നായിരുന്നു.
ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച നിത്യമേവോപശോഭിതാഃ
ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും എല്ലായ്പ്പോഴും അവയെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ചരിതം തസ്യ രാജര്ഷേര്മഹിമാനം നിരീക്ഷ്യ ച
ആ രാജർഷിയുടെ ജീവിതവും മഹത്വവും കണ്ടു മനസ്സിലാക്കി.
യജ്ഞൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച
യാഗങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, വീര്യം, ജ്ഞാനം എന്നിവയാൽ.
രഥീ രാജാ സാനുചരോ യോഗാച്ചൈവാനുദൃശ്യതേ
രഥത്തിൽ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന രാജാവിനെ യോഗശക്തിയിൽ കാണാം.
പ്രഭാവേണ മഹാരാജ്ഞഃ പ്രജാ ധര്മേണ രക്ഷിതഃ
മഹാരാജാവിന്റെ ശക്തിയാൽ ജനങ്ങൾ ധർമ്മപഥത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
സ സര്വരത്നഭാക്സ മ്രാട് ചക്രവര്തീ ബഭൂവ ഹ
അവൻ എല്ലാ രത്നങ്ങളും അനുഭവിച്ച ചക്രവർത്തിയായി.
സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദര്ജുനോ ഽഭവത്
അവൻ തന്നെ യോഗശക്തിയിൽ മഴവർഷിക്കുന്ന അർജുനനായി.
ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശാരദേനൈവ ഭാസ്കരഃ
ശരദ്കാലത്തിലെപ്പോലെ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.