പൂരോ പ്രീതോ ഽസ്മി ഭദ്രം തേ ഗൃഹാണ ത്വം സ്വയൌവനമ്
"പൂരുവേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. നിനക്കു ആശംസകൾ! നീ നിന്റെ യൗവനം തിരിച്ചെടുക്കുക."
പ്രതിപേദേ ജരാം രാജാ യയാതിര്നഹുഷാത്മജഃ
നഹുഷന്റെ മകനായ രാജാവ് യയാതി വീണ്ടും വൃദ്ധാവസ്ഥ ഏറ്റെടുത്തു.
അഭിഷേക്തുകാമം ച നൃപം പൂരും പുത്രം കനീയസമ്
തന്റെ ഇളയമകനായ പൂരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
കഥം ശുക്രസ്യ നപ്താരം ദേവയാന്യാഃ സുതം പ്രഭോ
"പ്രഭുവേ, ശുക്രന്റെ മകനും ദേവയാനിയുടെ പുത്രനുമായവനെ എങ്ങനെ..."
യദുര്ജ്യേഷ്ഠസ്തവ സുതോ ജാതസ്തമനുദതുര്വസുഃ
നിന്റെ മൂത്തമകൻ യദു ജനിച്ചു; പക്ഷേ തുര്വസു അവനെ അംഗീകരിച്ചില്ല.
സുതഃ സംബോധയാമസ്ത്വാം ധര്മം സമനുപാലയ
"മകനേ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഉപദേശിക്കുന്നു: നീ ധർമ്മം പാലിക്കണം."
ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാഃ സര്വേ ശൃണ്വന്തു മേ വചഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റു വർണങ്ങളെയും മുൻനിർത്തി എല്ലാവരും എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കട്ടെ.
മാതാപിത്രോര്വചനകൃദ്വീരഃ പുത്രഃ പ്രശസ്യതേ
തന്റെ അമ്മയുടെയും അച്ഛനുടെയും വാക്കുകൾ അനുസരിക്കുന്ന മകനാണ് വീരനെന്നു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.
പ്രതികൂലഃ പിതുര്യശ്ച ന സ പുത്രഃ സതാംമതഃ
അച്ഛനെ എതിര്ക്കുന്നവനെ സത്സംഗത്തിൽ മകനെന്നു അംഗീകരിക്കാറില്ല.
യദുനാഹമവജ്ഞാതസ്തഥാ തുര്വസുനാപി ച
യദുവും തുര്വസുവും എന്നെ അവഗണിച്ചു.
പൂരുണാ തു കൃതം വാക്യം മാനിതശ്ച വിശേഷതഃ
പൂരു എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചു, പ്രത്യേകമായി എന്നെ ആദരിച്ചു.
സര്വേ കാമാ മമ കൃതാഃ പൂരുണാ പുണ്യകാരിണാ
പുണ്യപ്രവർത്തകൻ ആയ പൂരു എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി.
പുത്രോ യസ്ത്വാനുവര്ത്തേത സ രാജാ തു മഹാമതേ
മഹാത്മാവേ, അച്ഛനെ അനുസരിക്കുന്ന മകനാണ് രാജാവാകാൻ യോഗ്യൻ.
യഃ പുത്രോ ഗുണസംപന്നോ മാതാപിത്രോര്ഹിതഃ സദാ
യാരാണ് ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞു അമ്മയുടെയും അച്ഛനുടെയും ഹിതത്തിനായി എപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്—
അര്ഹേ ഽസ്യ പൂരൂ രാജ്യസ്യ യഃ പ്രിയഃ പ്രിയകൃത്തവ
പ്രിയനും പ്രിയം ചെയ്യുന്നതുമായ അവനാണ്, പൂരുക്കളേ, രാജ്യം ഭരിക്കാൻ അർഹൻ.
പൌരജാന പദൈസ്തുഷ്ടൈരിത്യുക്തേ നാഹുഷസ്തദാ
നഗരവാസികളും ജനങ്ങളും ഈ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, നാഹുഷൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദിശി ദക്ഷിണപൂര്വസ്യാം തുര്വസും തു ന്യവേശയത്
തക്ഷിണപൂർവ ദിക്കിൽ തുര്വസുവിനെ പാർപ്പിച്ചു.
പ്രതീച്യാമുത്തരസ്യാം ച ദ്രുഹ്യും ചാനും ച താവുഭൌ
വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും പാർപ്പിച്ചു.
വ്യഭജത്പഞ്ചധാ രാജാ പുത്രേഭ്യോ നാഹുഷസ്തദാ
അപ്പോൾ രാജാവ് നാഹുഷൻ തന്റെ രാജ്യത്തെ അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളായി മക്കളിൽ വിഭജിച്ചു.
യഥാപ്രദേശം ധര്മജ്ഞൈര്ധര്മേണ പ്രതിപാന്യതേ
ഓരോ പ്രദേശവും ധർമ്മം അറിയുന്നവർ ധർമ്മപ്രകാരം ഭരിച്ചു.
പുത്രസംക്രാമിതശ്രീസ്തു പ്രീതിമാ നഭവന്നൃപഃ
മക്കൾക്ക് ഐശ്വര്യം കൈമാറിയ രാജാവ് സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
പ്രീതിമാനഭവദ്രാജാ ഭാരമാവേശ്യ ബന്ധുഷു
ബന്ധുക്കളിൽ ഭാരമൊക്കെ ഏൽപ്പിച്ച രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ ആയിരുന്നു.
യാഭിഃ പ്രത്യാഹരേത്കാമാത്കൂര്മൌംഽഗാനീവ സര്വശഃ
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി പിൻവാങ്ങാൻ കഴിയുന്നത്, ആമ തന്റെ അവയവങ്ങൾ ഒളിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ദ്ധതേ
ഹവിസ്സുകൊണ്ട് കറുത്ത പാത വീണ്ടും വളരുന്നതുപോലെ, അവനും വീണ്ടും ഉയരുന്നു.
നാലമേകസ്യ തത്സര്വമിതി പശ്യന്ന മുഹ്യതി
ഇതെല്ലാം ഒരാള്ക്ക് മതിയാകില്ലെന്ന് കണ്ടാൽ, അവൻ ഭ്രമിക്കുകയില്ല.
കര്മണാ മനസാ വാചാ ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
പ്രവൃത്തിയാലും മനസ്സാലും വാക്കാലും അപ്പോൾ ബ്രഹ്മം ലഭിക്കും.
യദാ നേച്ഛതി ന ദ്വേഷ്ടി ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
ആഗ്രഹവും ദ്വേഷവും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മം ലഭിക്കും.
യൈഷാ പ്രാണാന്തികോ രോഗസ്താം തൃഷ്ണാം ത്യജതഃ സുഖമ്
ഈ തൃഷ്ണയാണ് ജീവൻ അവസാനിപ്പിക്കുന്ന രോഗം; അതെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ സന്തോഷം ലഭിക്കും.
ജീവിതാശാ ധനാശാ ച ജീര്യതോ ഽപി ന ജീര്യതി
ജീവിതത്തോടുള്ള ആഗ്രഹവും ധനത്തോടുള്ള ആഗ്രഹവും ശരീരം പഴകുമ്പോഴും പഴയില്ല.
കൃഷ്ണാക്ഷയസുഖസ്യൈതത്കലാം നര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
കൃഷ്ണന്റെ അക്ഷയമായ ആനന്ദത്തിന് പത്താറു ഭാഗം പോലും തുല്യമല്ല.