കോടിശോ ദീയ മാനം ച സൂര്യസ്യോദയനാദപി
അവർ നൽകിയ ദാനം കോടിക്കണക്കിന് ആയിരുന്നു, സൂര്യോദയത്തിലും അധികം.
തസ്മാജ്ജാതാ മഹാസത്ത്വാ ധര്മജ്ഞാ മോക്ഷദര്ശിനഃ
അവരിൽ നിന്ന് മഹാസാമർത്ഥ്യമുള്ള, ധർമ്മം അറിയുന്ന, മോക്ഷം കാണുന്നവർ ജനിച്ചു.
യതിധര്മമവാപ്യേഹ ബ്രഹ്മഭൂയായ തേ ഗതാഃ
അവർ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ യതിധർമ്മം പാലിച്ച്, ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി.
ക്ഷത്രധര്മസുതോ ജാതഃ പ്രതിപക്ഷോ മഹാതപാഃ
ക്ഷത്രിയധർമ്മത്തിന്റെ പുത്രനായി മഹാതപസ്സുള്ള പ്രതിപക്ഷൻ ജനിച്ചു.
സൃംജയസ്യ ജയഃ പുത്രോ വിജയസ്തസ്യ ജജ്ഞിവാന്
സൃഞ്ജയന്റെ മകനായി ജയയ്ക്ക് വിജയൻ ജനിച്ചു.
ഇര്യശ്വസ്യ സുതോ രാജാ സഹദേവഃ പ്രതാപവാന്
ഇര്യശ്വന്റെ മകനായി വീരനായ സഹദേവൻ ജനിച്ചു.
അഹീനസ്യ ചയത്സേനസ്തസ്യ പുത്രോ ഽഥ സംകൃതിഃ
അഹീനനിൽ നിന്ന് ചയത്സേനൻ ജനിച്ചു, അവന്റെ മകനാണ് സംകൃതി.
ഇത്യേതേ ക്ഷത്രധര്മാണോ നഹുഷസ്യ നിബോധത
ഇവരാണ് നഹുഷന്റെ വംശത്തിലെ ക്ഷത്രിയർ എന്നു മനസ്സിലാക്കുക.
യതിര്യയാതിഃ സംയാതിരായതിര്വിയതിഃ കൃതിഃ
യതി, യയാതി, സംയാതി, ആയതി, വ്യയതി, കൃതി—
കാകുത്സ്ഥകന്യാം ഗാം നാമ ലേഭേ പത്നീം യതിസ്തദാ
അന്ന് യതി കാകുത്ഥന്റെ മകളായ ഗാ എന്നവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
തേഷാം മധ്യേ തു പഞ്ചാനാം യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ
അവരിൽ അഞ്ചുപേരിൽ യയാതിയാണ് ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായത്.
ശര്മിഷ്ഠാമാസുരീം ചൈവ തനയാം വൃഷപര്വണഃ
അവൻ വൃഷപർവന്റെ അസുരകുലത്തിൽ ജനിച്ച മകളായ ശർമിഷ്ഠയെയും ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
ദ്രുഹ്യും ചാനും ച പൂരും ച ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ
വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയ്ക്ക് ദ്രുഹ്യു, അനു, പുരു എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മക്കളുണ്ടായി.
രഥം തസ്മൈ ദദൌ ശക്രഃ പ്രീതഃ പരമഭാസ്വരമ്
ഇന്ദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനു അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള ഒരു രഥം നൽകി.
യുക്തം മനോജവൈരശ്വൈര്യേന കന്യാം സമുദ്വഹത്
ആ രഥം മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകൾ കെട്ടിയതായിരുന്നു; അതിൽ അവൻ കന്യയെ കൊണ്ടുപോയി.
യയാതിര്യുധി ദുര്ദ്ധര്ഷോ ദേവദാനവമാനവൈഃ
യയാതി യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനായിരുന്നു; ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും മനുഷ്യരും അവനെ ജയിച്ചില്ല.
യാവത്സുദേശപ്രഭവഃ കൌരവോ ജനമേജയഃ
സുദേശൻ വരെ, കൌരവവംശത്തിൽ ജനമേജയൻ ജനിച്ചു.
ജഗാമ സരഥോ നാശം ശാപാദ്ഗാര്ഗ്യസ്യ ധീമതഃ
ധീമാനായ ഗാർഗ്യന്റെ ശാപം മൂലം അവൻ രഥത്തോടൊപ്പം നാശം നേരിട്ടു.
ദുര്ബുദ്ധിര്ഹിംസയാ മാസ ലോഹഗന്ധീ നരാധിപഃ
ദുഷ്ടബുദ്ധിയുമുള്ള, ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ള ആ രാജാവിന് ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നു.
പൌരജാനപദൈസ്ത്യക്തോ ന ലേഭേ ശര്മ കര്ഹിചിത്
നഗരവാസികളും ദേശവാസികളും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അവൻ ഒരിക്കലും സന്തോഷം കണ്ടില്ല.
സ പ്രായാച്ഛൌനകമൃഷിം ശരണം വ്യഥിതസ്തദാ
അപ്പോൾ വിഷണ്ണനായ അവൻ ശൗനകമുനിയെ അഭയം തേടി.
യോജയാമാസ ചൈന്ദ്രോതഃ ശൌനകോ ജനമേജയമ്
ശൗനകൻ ജനമേജയനെ ഇന്ദ്രോതയാഗത്തിൽ പങ്കാളിയാക്കി.
സ ലോഹഗന്ധോ വ്യനശത്ത സ്യാവഭൃഥമേത്യ ഹ
ആ ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധമുള്ള വസ്തു, അവസാന കുളിക്കായുള്ള സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചേരുമ്പോള് അപ്രത്യക്ഷമായി.
ദത്തഃ ശക്രേന തുഷ്ടേന ലേഭേ തസ്മാദ്ബൃഹദ്രഥഃ
സന്തോഷത്തോടെ ഇന്ദ്രന് നല്കിയതുകൊണ്ട്, ബൃഹദ്രഥന് അതു അവനില് നിന്നു നേടി.
പ്രദദൌ വാസുദേവായ പ്രീത്യാ കൌരവനന്ദനഃ
കൗരവരുടെ സന്തോഷം ആയവന് സ്നേഹത്തോടെ വാസുദേവനു അതു നല്കി.
പുത്രം ശ്രേഷ്ടം വരിഷ്ഠം ച യദുമിത്യബ്രവീദ്വചഃ
'ഈ മകന് ഏറ്റവും നല്ലവനും ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്, യദു എന്നാണ് പേരെന്ന്' അവന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
കാവ്യസ്യോശനസഃ ശാപാന്ന ച തൃപ്തോ ഽസ്മി യൌവനേ
കാവ്യന് ഉശനസിന്റെ ശാപം കാരണം, എന്റെ യൗവനത്തില് എനിക്ക് തൃപ്തിയില്ല.
ജരാം മേ പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ തം യദുഃ പ്രത്യുവാച ഹ
'എന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ നീ സ്വീകരിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു; അതിന് യദു മറുപടി പറഞ്ഞു.
സാ തു വ്യായാമസാധ്യാ വൈ ന ഗ്രഹീഷ്യാമി തേ ജരാമ്
'ശ്രമംകൊണ്ട് മാത്രം നേടാവുന്ന ആ വയസ്സായ അവസ്ഥ ഞാന് നിന്നില് നിന്ന് സ്വീകരിക്കില്ല.'
തസ്മാജ്ജരാം ന തേ രാജന്ഗ്രഹീതുമഹമുത്സഹേ
'അതുകൊണ്ട് രാജാവേ, ഞാന് നിന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ സ്വീകരിക്കാന് കഴിയില്ല.'