ബഭ്രവഃ പണിനസ്ഛൈവ ധ്യാനജപ്യാസ്തഥൈവ ച
ബഭ്രവന്മാർ, പണിനന്മാർ, ധ്യാനത്തിലും ജപത്തിലും ഏർപ്പെട്ടവരും,
ദേവലാ യാമദൂതാശ്ച ശാലങ്കായനബാഷ്കലാഃ
ദേവലന്മാർ, യമദൂതന്മാർ, ശാലങ്കായനന്മാർ, ബാഷ്കലന്മാർ,
ഋഷ്യന്തരവിവാഹ്യാസ്തേ ബഹബഃ കൌശികാഃ സ്മൃതാഃ
മറ്റു ഋഷികളുമായി വിവാഹം കഴിച്ച കൗശികന്മാർ അനേകമാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രാണാം ശുനഃശേഫോ ഽഗ്രജഃ സ്മൃതഃ
വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കളിൽ ശുനശ്ശേഫൻ മൂത്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അഷ്ടകസ്യ സുതോ ലൌഹിഃ പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോ മയാ
അഷ്ടകന്റെ മകനായി ലൗഹി എന്നും, ജഹ്നു വംശം എന്നും ഞാൻ പറയുന്നു.
കിംലക്ഷണേന ധര്മേണ തപസേഹ ശ്രുതേന വാ
ഏത് ലക്ഷണത്താലോ, ഏത് ധർമ്മത്താലോ, ഏത് തപസ്സോ പഠനമോ കൊണ്ടോ,
യേനയേനാഭിധാനേന ബ്രാഹ്മണ്യം ക്ഷത്രിയാ ഗതാഃ
ഏത് പേരിൽ വിളിച്ചാലും, ക്ഷത്രിയർ ബ്രാഹ്മണപദവി നേടി.
ഏവമുക്തസ്തതോ വാക്യമബ്രവീദിദമര്ഥവത്
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ അവൻ പറഞ്ഞു.
ധര്മാഭികാങ്ക്ഷീ യജതേ ന ധര്മഫലമശ്നുതേ
ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച് യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവന് ധർമ്മഫലം ലഭിക്കില്ല.
രാഗമോഹാന്വിതോ ഹ്യന്തേ പാവനാര്ഥം ദദാതി യഃ
ആസക്തിയും മായയും നിറഞ്ഞവൻ, ശുദ്ധീകരണത്തിനായി അവസാനം ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ—
തസ്യ ധര്മപ്രവൃത്തസ്യ ഹിംസകസ്യ ദുരാത്മനഃ
അങ്ങനെയുള്ളവൻ ധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടും ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ആണെങ്കിൽ—
സംക്ലിഷ്ടം കര്മണാ ദാനം ന തിഷ്ഠതി ദുരാത്മനഃ
ദുഷ്ടന്റെ അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തിയാൽ നൽകിയ ദാനം നിലനിൽക്കില്ല.
കാമാനനഭി സംധായ യജതേ ച ദദാതി ച
ആശകൾ മനസ്സിൽ വെക്കാതെ യജ്ഞവും ദാനവും ചെയ്യുന്നവൻ—
ദാനേന ഭോഗാനാപ്നോതി സ്വര്ഗം സത്യേന ഗച്ഛതി
ദാനത്തിലൂടെ അനുഭവങ്ങൾ ലഭിക്കും; സത്യത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
സത്യം തു തപസഃ ശ്രേയസ്തസ്മാജ്ജ്ഞാനം ഗുരു സ്മൃതമ്
സത്യമാണ് തപസ്സിനേക്കാൾ ഉത്തമം; അതുകൊണ്ടു ജ്ഞാനമാണ് ജ്ഞാനികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനമെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
വിശ്വാമിത്രോ നരപതിര്മാന്ധാതാ സംകൃതിഃ കപിഃ
വിശ്വാമിത്രൻ രാജാവും, മാൻധാതാവ്, സംകൃതി, കപി—
ആര്ഷ്ടിഷേണോ ഽജമീഢശ്ച ഭാര്ഗവ്യോമസ്തഥൈവ ച
ആർഷ്ടിഷേണനും അജാമീഢനും ഭാർഗവ്യോമനും—
രഥാന്തരഃ ശൌനകശ്ച വിഷ്ണുവൃദ്ധാദയോ നൃപാഃ
രഥാന്തരൻ, ശൗണകൻ, വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ—
ഏതേ രാജര്ഷയഃ സര്വേ സിദ്ധിം തു മഹതീം ഗതാഃ
ഈ രാജർഷികൾ എല്ലാവരും മഹത്തായ സിദ്ധി നേടിയവരാണ്.
അത ജ്ഞര്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ആയോര്വംശം മഹാത്മനഃ
ഇപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ആയുവിന്റെ വംശം ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യമഭാഗേ തൃതീയ ഉവോദ്ധാത പാദേ ഭാര്ഗവചരിതേ അമാവസുവംശാനുകീര്ത്തനം നാമ ഷട്ഷഷ്ടിതമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ഭാർഗവചരിതത്തിൽ അമാവസുവിന്റെ വംശവിവരണം എന്ന പേരിലുള്ള അറുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സ്വര്ഭാനുത നയായാം തേ പ്രഭായാം ജജ്ഞിരേ നൃപാഃ
സ്വർഭാനുവിൽ നിന്നു പ്രഭായുടെ വംശത്തിൽ ഈ രാജാക്കന്മാർ ജനിച്ചു.
രംഭോ രജിരനേനാശ്ച ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതാഃ
രംഭൻ, രജിൻ, അനേനൻ—മൂന്നു ലോകത്തും പ്രശസ്തരായവർ.
സുനഹോത്രസ്യ ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ
സുനഹോത്രന്റെ മൂന്നു മക്കളും അത്യന്തം ധാർമ്മികരായിരുന്നു.
പുത്രോ ഗൃത്സമദസ്യാപി ശുനകോ യസ്യ ശൌനകഃ
ഗൃത്സമദന്റെ മകനാണ് ശുനകൻ; അവനിൽ നിന്നാണ് ശൗണകൻ ജനിച്ചത്.
ഏതസ്യ വംശേസംഭൂതാ വിചിത്രൈഃ കര്മഭിര്ദ്വിജാഃ
ഈ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് വിവിധ സൽപ്രവൃത്തികളാൽ പ്രശസ്തരായ ബ്രാഹ്മണർ ജനിച്ചത്.
ശൌനകാശ്ചാര്ഷ്ടിഷേണാശ്ച ക്ഷത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ
ശൗനകനും ഋഷ്ടിശേനനും കൂടെ ചില ക്ഷത്രിയന്മാരും കൂടിയ ബ്രാഹ്മണന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ധന്വശ്ച ദീര്ഘതപസോ വിദ്വാന്ധന്വന്തരീസ്തതഃ
ദീർഘകാലം കഠിനതപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട ധൻവയും, അതിനുശേഷം പണ്ഡിതനായ ധൻവന്തരിയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഥൈനമൃഷയഃ പ്രോചുഃ സൂതം വാക്യമിദ പുനഃ
അപ്പോൾ ആ ഋഷിമാർ വീണ്ടും സൂതനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമസ്തന്നോബ്രൂഹി പരന്തപ
ഇത് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ, ശത്രുനാശകനേ.