ദേശേ പുണ്യതമേ ചൈവ മഹര്ഷിഭിരലങ്കൃതേ
മഹർഷിമാരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും പുണ്യമായ ദേശത്ത്,
ഉത്തരേ യാമുനേ തീരേ പ്രതിഷ്ഠാനേ മഹായശാഃ
യമുനയുടെ വടക്കേ കരയിൽ, പ്രശസ്തമായ പ്രതിഷ്ഠാനത്തിൽ,
ഗന്ധര്വലോകേ വിദിതാ ആയുര്ദ്ധീമാനമാവസുഃ
ഗന്ധർവലോകത്ത് ആയുസ്, ധീമാൻ, ആവസു എന്നവർ പ്രശസ്തരായി.
അമാവ സോസ്തു വൈ ജാതേ ഭീമോ രാജാഥ വിശ്വചിത്
ആമാവസുവിന് ഭീമൻ എന്ന രാജാവും, പിന്നീട് വിശ്വചിത് എന്നവനും ജനിച്ചു.
വിദ്വാംസ്തു കാഞ്ചനസ്യാപി സുഹോത്രോ ഽഭൂന്മഹാബല
വിദ്വാനായും ബലവാനുമായ സുഹോത്രൻ കാഞ്ചനന്റെ മകനായി ജനിച്ചു.
പ്രതിഗത്യ തതോ ഗങ്ഗാ വിതതേ യ൫കര്മണി
അതിനുശേഷം ഗംഗാ തിരിച്ച് വന്ന് വലിയ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
ഗങ്ഗയാ പ്ലാവിതം ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞവാടം സമന്തതഃ
ഗംഗാ മുഴുവൻ യാഗശാല വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയത് കണ്ടു.
തദാരാജര്ഷിണാ പീതാം ഗങ്ഗാം ദൃഷ്ട്വാ സുരര്ഷയഃ
അപ്പോൾ രാജർഷി ഗംഗയെ കുടിച്ചിരുന്നത് ദേവർഷിമാർ കണ്ടു.
യൌവനാശ്വസ്യ പൌത്രീം തു കാവേരീം ജഹ്നുരാവഹത്
യൗവനാശ്വന്റെ മരുമകളായ കാവേരിയെ ജഹ്നു ഏറ്റെടുത്തു.
കാവേരീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠ ജഹ്നുഭാര്യാമനിന്ദിതാമ്
നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായ, അപവാദമില്ലാത്ത ജഹ്നുവിന്റെ ഭാര്യയായ കാവേരി.
കാവേര്യാം ജനയാമാസ അജകസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
കാവേരിയിൽ നിന്ന് അവനു സ്വന്തം മകനായ അജകൻ ജനിച്ചു.
ബഭൂവ മൃഗ ശീലഃ സുശസ്തസ്യാത്മജഃ സ്മൃതഃ
അവന്റെ മകനായ മൃഗശീലൻ നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവനായിരുന്നു.
കുശാംബഃ കുശാനാഭശ്ച അമൂര്തരയമോ വസുഃ
കുശാംബൻ, കുശാനാഭൻ, അമൂർത്തരയൻ, വസു—
പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ വൈ ശതക്രതുരപശ്യത
ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അവനെ കണ്ടു.
സമര്ഥഃ പുത്രജനനേ സ്വയമേവാസ്യ ശാശ്വതഃ
അവൻ തന്നെ, ശാശ്വതൻ, മക്കൾ ജനിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവനായിരുന്നു.
ഗാധിര്നാമാഭവത്പുത്രഃ കൌശികഃ പാകശാസനഃ
കൗശികനായ പാകശാസനന്റെ മകനായി ഗാധി എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു.
പൂര്വം കന്യാ മഹാഭാഗാ നാമ്നാ സത്യവതീ ശുഭാ
മുന്പ്, സത്യവതി എന്ന ഭാഗ്യശാലിനിയായ ഒരു മകൾ ജനിച്ചിരുന്നു.
തസ്യാഃ പ്രീതസ്തു വൈ ഭര്ത്താ ഭാര്ഗവോ ഭൃഗുനന്ദനഃ
അവളുടെ ഭർത്താവായ ഭൃഗുനന്ദനായ ഭാർഗവൻ അവളിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തി.
അഥാവോചത്പ്രിയാം തത്ര ഋചീകോ ഭാര്ഗവസ്തദാ
അപ്പോൾ അവിടെ ഭാർഗവനായ ഋചീകൻ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളോട് പറഞ്ഞു.
തസ്യാ ജനിഷ്യതേ പുത്രോ ദീപ്തിമാന്ക്ഷത്ത്രിയര്ഷഭഃ
അവള്ക്ക് ഒരു മകൻ ജനിക്കും; പ്രകാശമുള്ള, ക്ഷത്രിയമുനികളിൽ പ്രധാനനായവൻ.
തവാപി പുത്രം കല്യാണി ധൃതിമന്തം തപോധനമ്
നിനക്കും, ഭാഗ്യവതിയായവളേ, ധൈര്യവും തപസ്സിന്റെ സമ്പത്തും ഉള്ള ഒരു മകൻ ജനിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ തു താം ഭാര്യാമൃചീകോ ഭൃഗുനന്ദനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭൃഗുനന്ദനായ ഋചീകൻ തന്റെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു.
ഗാധിഃ സദാരസ്തു തദാ ഋചീകാശ്രമമഭ്യഗാത്
അന്നസമയത്ത് ഗാധി തന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഋചീകന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
ചരുദ്വയം ഗൃഹീത്വാ തു ഋഷേഃ സ്ത്യവതീ തദാ
അപ്പോൾ സത്യവതി ഋഷി ഒരുക്കിയ രണ്ടു ഭോജനങ്ങൾ എടുത്തു.
മാതാ തു തസ്യൈ ദൈവൈന ദുഹിത്രേ സ്വചരും ദദൌ
ദൈവക്രമത്തിൽ അമ്മ അവളുടെ ഭോജനം മകള്ക്ക് നൽകി.
അഥ സത്യവതീ ഗര്ഭം ക്ഷത്രിയാന്തകരം ശുഭമ്
അതിനുശേഷം സത്യവതി ക്ഷത്രിയരെ സംഹരിക്കാൻ ജനിക്കാനിരിക്കുന്ന ഒരു വിശുദ്ധഗർഭം ധരിച്ചു.
താമൃചീകസ്തതോ ദൃഷ്ട്വാ യോഗേനാപ്യവമൃശ്യ ച
അത് കണ്ട ഋചീകൻ യോഗബലത്തിൽ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി.
മാത്രാസി വഞ്ചിതാ ഭദ്രേ ചരുവ്യത്യാസഹേതുനാ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഭാഗ്യവതിയായവളേ, ഭോജനങ്ങൾ മാറിയതുകൊണ്ട് നീ അമ്മയാൽ വഞ്ചിതയായി.'
മാതാ ജനിഷ്യതേ ചാപി തഥാ ഭൂതം തപോധനമ്
'നിന്റെ അമ്മയും അതുപോലെ ഒരു മകനെ പ്രസവിക്കും, വ്രതശീലയേ.'
ഏവമുക്താ മഹാഭാഗാ ഭര്ത്രാ സത്യവതീ തദാ
ഭർത്താവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹാഭാഗയായ സത്യവതി അപ്പോൾ