ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യമഭാഗേ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദേ സോമസൌമ്യയോര്ജന്മകഥനം നാമ പഞ്ചഷഷ്ടിതമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ, മധ്യഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ഉപോധാതത്തിൽ, സോമനും സൗമ്യനും ജനിച്ച കഥയെന്ന പേരിൽ അറുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
തേജസ്വീ ദാനശീലശ്ച യജ്വാ വിപുലദക്ഷിണഃ
അവൻ തേജസ്സും ദാനശീലവും ഉള്ളവനും, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും ധാരാളം ദാനം നൽകുകയും ചെയ്തവനുമായിരുന്നു.
ആഹര്ത്താ ജാഗ്നിഹോത്രസ്യ യജ്ഞാനാം ച മഹീപതിഃ
അവൻ യജ്ഞഹോമങ്ങൾ നടത്തുകയും, അഗ്നിഹോത്രം ഉൾപ്പെടെ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും ഭൂമിയുടെ രാജാവായിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
അതീവ ത്രിഷു ലോകേഷു രൂപേണാപ്രതിമോ ഽഭവത്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും രൂപത്തിൽ അവനെ തുല്യനായി ആരുമില്ലായിരുന്നു.
ഉര്വശീ വരയാമാസ ഹിത്വാ മാനം യശസ്വിനീ
പ്രശസ്തയായ ഉർവശി, തന്റെ അഭിമാനം വിട്ട് അവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
സപ്ത ഷട്സപ്ത ചാഷ്ടൌ ച ദശ ചാഷ്ടൌ ച വീര്യവാന്
വീര്യശാലിയായ അവനു ഏഴു, ആറു, ഏഴു, എട്ട്, പത്ത്, എട്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
അലകായാം വിശാലായാം നന്ദനേ ച വനോത്തമേ
അലകാപുരിയിലും വിശാലമായ ആ നഗരത്തിലും, ഉത്തമമായ നന്ദനവനത്തിലും,
ഉത്തരാംശ്ച കുരൂന്പ്രാപ്യ കലാപഗ്രാമമേവ ച
ഉത്തരകുരുക്കളെയും കലാപഗ്രാമത്തെയും എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ,
ഉര്വശ്യാ മഹിതോ രാജാ രേമേ പരമയാ മുദാ
ഉർവശി വലിയ ആദരവോടെ രാജാവിനെ ആദരിച്ചു; അവൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിച്ചു.
ഉത്സൃജ്യ തം ച സംപ്രാപ്താ തന്നോ ബ്രൂഹി ച ദുഷ്കൃതമ്
പിന്നീട് അവളവനെ വിട്ട് പോയി; പിന്നെ അവിടെ സംഭവിച്ച തെറ്റ് ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ.
ആത്മനഃ ശാപമോക്ഷാര്ഥം നിയമം സാ ചകാര തു
തൻറെ ശാപം മാറ്റാൻ വേണ്ടി അവൾ ഒരു വ്രതം സ്വീകരിച്ചു.
ദ്വൌ മേഷൌ ശയനാഭ്യാശേ സാ താവദ്ധ്യവതിഷ്ഠതേ
അവളുടെ കിടക്കയുടെ അടുത്ത് രണ്ടു ആടുകൾ നില്ക്കുന്നു; അവൾ അവരോടൊപ്പം അവിടെതന്നെ തുടരുന്നു.
യദ്യേഷ സമയോ രാജന്യാവത്കാലശ്ച തേ ദൃഢഃ
രാജാവേ, ഈ ഉടമ്പടി നിങ്ങൾക്കു ഉറപ്പായതാണെങ്കിൽ,
തസ്യാസ്തം സമയം സര്വം സ രാജാ പര്യപാലയത്
അവളുടെ എല്ലാ നിബന്ധനകളും രാജാവ് പൂർണ്ണമായി പാലിച്ചു.
വര്ഷാണ്യഥ ചതുഃഷഷ്ടിം തദ്ഭക്ത്യാ ശാപമോഹിതാ
അപ്പോൾ, അമ്പതിനാലു വർഷം ശാപത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ അവളെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ചിന്തയധ്വം മഹാഭാഗാ യഥാ സാ തു വരാങ്ഗനാ
മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, ആ മഹാനായ സ്ത്രീ എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് നിങ്ങൾ ആലോചിക്കൂ.
തതോ വിശ്വാപസുര്നാമ ഗന്ധര്വഃ സുമഹാമതിഃ
അപ്പോൾ വിശ്വാവസു എന്ന മഹാപണ്ഡിതനായ ഗന്ധർവൻ അവിടെ എത്തി.
തസ്യാസ്തു വിരഹേണാസൌ ഭ്രമമാണസ്ത്വഥോര്വശീമ്
ഉർവശിയെ വിട്ട് ദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായവൻ അവളെ തേടി അലയുന്നു.
ഗന്ധര്വാനുപധാവേതി സ തച്ചക്രേ ഽഥ തേ ദദുഃ
അവൻ ഗന്ധർവന്മാരെ പിന്തുടർന്നു; അങ്ങനെ അവർ അവനു വഴികാട്ടി.
ഏകോ ഽഗ്നിഃ പൂര്വമാസീദ്വൈ ഐലസ്തം ത്രീനകല്പയത്
ഒരിക്കൽ ഒരു അഗ്നി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; അയിലൻ അതിനെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളാക്കി.
ദേശേ പുണ്യതമേ ചൈവ മഹര്ഷിഭിരലങ്കൃതേ
മഹർഷിമാരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും പുണ്യമായ ദേശത്ത്,
ഉത്തരേ യാമുനേ തീരേ പ്രതിഷ്ഠാനേ മഹായശാഃ
യമുനയുടെ വടക്കേ കരയിൽ, പ്രശസ്തമായ പ്രതിഷ്ഠാനത്തിൽ,
ഗന്ധര്വലോകേ വിദിതാ ആയുര്ദ്ധീമാനമാവസുഃ
ഗന്ധർവലോകത്ത് ആയുസ്, ധീമാൻ, ആവസു എന്നവർ പ്രശസ്തരായി.
അമാവ സോസ്തു വൈ ജാതേ ഭീമോ രാജാഥ വിശ്വചിത്
ആമാവസുവിന് ഭീമൻ എന്ന രാജാവും, പിന്നീട് വിശ്വചിത് എന്നവനും ജനിച്ചു.
വിദ്വാംസ്തു കാഞ്ചനസ്യാപി സുഹോത്രോ ഽഭൂന്മഹാബല
വിദ്വാനായും ബലവാനുമായ സുഹോത്രൻ കാഞ്ചനന്റെ മകനായി ജനിച്ചു.
പ്രതിഗത്യ തതോ ഗങ്ഗാ വിതതേ യ൫കര്മണി
അതിനുശേഷം ഗംഗാ തിരിച്ച് വന്ന് വലിയ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
ഗങ്ഗയാ പ്ലാവിതം ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞവാടം സമന്തതഃ
ഗംഗാ മുഴുവൻ യാഗശാല വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയത് കണ്ടു.
തദാരാജര്ഷിണാ പീതാം ഗങ്ഗാം ദൃഷ്ട്വാ സുരര്ഷയഃ
അപ്പോൾ രാജർഷി ഗംഗയെ കുടിച്ചിരുന്നത് ദേവർഷിമാർ കണ്ടു.
യൌവനാശ്വസ്യ പൌത്രീം തു കാവേരീം ജഹ്നുരാവഹത്
യൗവനാശ്വന്റെ മരുമകളായ കാവേരിയെ ജഹ്നു ഏറ്റെടുത്തു.
കാവേരീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠ ജഹ്നുഭാര്യാമനിന്ദിതാമ്
നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായ, അപവാദമില്ലാത്ത ജഹ്നുവിന്റെ ഭാര്യയായ കാവേരി.