സ ഗത്വാ പുരുഷവ്യാഘ്രസ്തനയൈഃ സഹ വീര്യവാന്
മനുഷ്യസിംഹനായ ആ വീരൻ തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
തസ്യ പുത്രൈഃ ഖനദ്ഭിശ്ച വാലുകാന്തര്ഹിതസ്തദാ
അവന്റെ പുത്രന്മാർ മണലിൽ തറയിടുമ്പോൾ, അവിടെ ഒളിഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു.
മുഖജേനാഗ്നിനാ ക്രുദ്ധോ ലോകാനുദ്വര്തയന്നിവ
അവൻ കോപത്തോടെ, വായിൽ നിന്നു തീ പുറത്ത് വിട്ട് ലോകങ്ങളെ തകർക്കുന്നവനായി നിന്നു.
സോമസ്യ സോ ഽസുരശ്രേഷ്ഠോ ധാരോര്മികലിലോ മഹാന്
സോമന്റെ അനുഭവമായ ആ മഹാസുരൻ തിരകളുടെയും ചളിയുടെയും കൂട്ടമായിരുന്നു.
തതഃ സ രാജാതിബലോ രാക്ഷസം തം മഹാബലമ്
അതിനുശേഷം അത്യന്തം ശക്തനായ രാജാവ് ആ മഹാബലശാലിയായ രാക്ഷസനെ നേരിട്ടു.
തസ്യ വാരിമയം വേഗമപി വത്സ നരാധിപഃ
രാജകുമാരാ, രാജാവ് ആ ജലസങ്കടത്തിന്റെ ശക്തിയെയും തള്ളിപ്പറയിച്ചു.
നിരസ്യന്തം മഹാകായം ബലേനോദകരാക്ഷസമ്
അവൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ വലിയ ശരീരമുള്ള ജലരാക്ഷസനെ അകറ്റി.
ഉത്തങ്കശ്ച വരം പ്രാദാത്തസ്മൈ രാജ്ഞേ മഹാത്മനേ
ഉത്തങ്കൻ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് ഒരു വരം നൽകി.
ധര്മേ രതിം ച സതതം സ്വര്ഗേ വാസം തഥാക്ഷയമ്
ധർമ്മത്തിൽ എപ്പോഴും ആനന്ദവും സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വതമായ വാസവുമാണ് (ആ വരം).
തസ്യ പുത്രാസ്ത്രയഃ ശിഷ്ടാ ദൃഢാശ്വോ ജ്യേഷ്ഠ ഉച്യതേ
അവന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ ശേഷിച്ചു; മുതിർന്നവനെ ദൃഢാശ്വൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ധൈന്ധുമാരിര്ദൃഢാശ്വശ്ച ഹര്യശ്വസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
ധൈന്ധുമാരി, ദൃഢാശ്വൻ, ഹര്യശ്വൻ ഇവൻ്റെ പുത്രനാണ്.
സംഹതാശ്വോ നികുംഭസ്യ സുതോ രണവിശാരദഃ
യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള സംഹതാശ്വൻ, നികുംബന്റെ പുത്രനാണ്.
തസ്യ പത്നീ ഹൈമവതീ സതീ മാതാ ദൃഷദ്വതീ
അവന്റെ ഭാര്യ ഹിമവന്റെ മകളായ സതിയായിരുന്നു, അമ്മ ദൃശ്യദ്വതിയായിരുന്നു.
യുവനാശ്വസുതസ്തസ്യ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ
അവനു യുവനാശ്വന് എന്ന പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവന് പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
അഭിശസ്താ തു സാ ഭര്ത്രാ നദീ സാ ബാഹുദാ കൃതാ
പതിയുടെ ശാപം മൂലം അവള് ബാഹുദാ എന്ന നദിയായി മാറി.
മാന്ധാതാ യൌവനാശ്വോ വൈ ത്രൈലോക്യവിജയീ നൃപഃ
യുവനാശ്വന്റെ മകനായ മന്ദാതാവ് മൂന്നു ലോകവും ജയിച്ച രാജാവായിരുന്നു.
യാവത്സൂര്യ ഉദയതേ യാവച്ച പ്രതിതിഷ്ഠതി
സൂര്യന് ഉദയിക്കുന്നിടത്തും അസ്തമിക്കുന്നിടത്തും വരെ,
തസ്യ ചൈത്രരഥീ ഭാര്യാ ശശബിന്ദോഃ സുതാഭവത്
അവന്റെ ഭാര്യ ചൈത്രരഥി ആയിരുന്നു; ശശബിന്ദുവിന്റെ മകളായിരുന്നു അവള്.
പതിവ്രതാ ച ജ്യേഷ്ഠാ ച ഭാതൄണാമയുതസ്യ സാ
അവള് ഭര്ത്താവിനോടു പൂര്ണ്ണമായ ഭക്തിയുള്ളവളും പതിനായിരം സഹോദരങ്ങളില് മൂത്തവളുമായിരുന്നു.
പുരുകുത്സമംബരീഷം മുചുകുന്ദം ച വിശ്രുതമ്
പുരുകുത്സന്, അംബരീഷന്, പ്രശസ്തനായ മുചുകുന്ദന്,
നര്മദായാം സമുത്പന്നഃ സംഭൂതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
നർമദയിൽ ജനിച്ചവരായിരുന്നു; അവനു അവിടെ ജനിച്ച ഒരു പുത്രനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രാവണേന ഹതോ യേന ത്രൈലോക്യം വിജിതം പുരാ
അവനാണ് രാവണനെ കൊല്ലുകയും, പുരാതനകാലത്ത് മൂന്നു ലോകവും ജയിക്കുകയും ചെയ്തത്.
ഹര്യശ്വാത്തു ദൃഷദ്വത്യാം ജജ്ഞേ ച സുമതിര്നൃപഃ
ഹര്യശ്വനും ദൃശ്യദ്വതിയും ചേർന്ന് സുമതി എന്ന രാജാവിനെ പ്രസവിച്ചു.
ആസീത്ത്രിധന്വനശ്ചാപി വിദ്വാംസ്ത്രയ്യാരുണിഃ പ്രഭുഃ
ത്രയ്യാരുണി വംശത്തിൽ പെട്ട, ജ്ഞാനിയും ശക്തിയുള്ളവനുമായ ത്രിധന്വൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേന ഭാര്യാ വിദര്ഭസ്യ ത്ദൃതാ ഹത്വാ ദിവൌകസഃ
അവന്റെ ഭാര്യ, വിദർഭ രാജാവിന്റെ മകളെ ദേവന്മാർ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
കാമാദ്ബലാച്ച മോഹാച്ച സംഹര്ഷേണ ബലേന ച
കാമം, ബലം, മായ, ആനന്ദം എന്നിവകൊണ്ടും ശക്തിയാൽ ഉന്മാദം കൊണ്ടുമാണ്,
തമധര്മേണ സംയുക്തം പിതാ ഭയ്യാരുണോ ഽത്യജത്
അധർമത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ഭയ്യാരുണി എന്ന പിതാവ് അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
പിതരം സോ ഽബ്രവീദേകഃ ക്വ ഗച്ഛാമീതി വൈ മുഹുഃ
അവൻ പിതാവിനോട് വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഞാൻ എവിടേക്ക് പോകണം?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
നാഹം പുത്രേണ പുത്രാര്ഥീ ത്വയാദ്യ കുലപാംസന
'നിന്റെ വഴി ഞാൻ പുത്രനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; നീ വംശത്തെ കളങ്കം, ഇന്നുമുതൽ ഞാൻ നിന്റെ പിതാവുമല്ല.'
ന ചൈനം വാരയാമാസ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ
പുണ്യശ്ലോകനായ വസിഷ്ഠമുനിയും അവനെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല.