ദാശ്വാന്പ്രഖ്യാതവീര്യ്യൌജാ വിശാലാ യേന നിര്മിതാ
ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് പ്രശസ്തനായ ദാശ്വാൻ, വിശാലാ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരഃ
ഹേമചന്ദ്രനു ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ വന്നു.
ധൂമ്രാശ്വതനയോ വിദ്വാന്സൃംജയഃ സമപദ്യത
ധൂമ്രാശ്വന്റെ മകനായ സൃഞ്ജയൻ വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു.
കൃശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
സഹദേവന്റെ മകനായ കൃശാശ്വൻ അത്യന്തം ധാർമ്മികനായിരുന്നു.
സോമദത്തസ്യ രാജര്ഷേഃ സുതോ ഽഭൂജ്ജനമേജയഃ
രാജർഷിയായ സോമദത്തന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു.
തൃണബിന്ദുപ്രഭാവേണ സര്വേ വൈശാലകാ നൃപാഃ
തൃണബിന്ദുവിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ വൈശാലക രാജാക്കളും മഹത്വം നേടി.
ശര്യാതേര്മിഥുനം ത്വാസീദാനര്ത്തോ നാമ വിശ്രുതഃ
ശര്യാതിക്ക് ഇരട്ടമക്കളുണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ ആനർത്തൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ആനര്ത്തസ്യ തു ദായാദോ രേവോ നാമ സുവീര്യവാന്
ആനർത്തന്റെ വംശാവലി രേവ എന്ന മഹാവീരനിൽ എത്തി.
രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുദ്മീ നാമ ധാര്മികഃ
രേവതന്റെ മകനായ കകുദ്മി എന്ന ധാർമികൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കന്യയാ സഹ ശ്രുത്വാ ച ഗാന്ധര്വം ബ്രഹ്മണോംഽതികേ
അവൻ തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗന്ധർവഗാനം ആസ്വദിച്ചു.
ആജഗാമ യുവാ ചൈവ സ്വാം പുരീം യാദവൈര്വൃതാമ്
പിന്നീട്, അവൻ യുവാവായിരിക്കേ തന്നെ യാദവന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഭോജവൃഷ്ണ്യന്ധകൈര്ഗുപ്താം വസുദേവപുരോഗമൈഃ
ആ നഗരം ഭോജന്മാർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരും വസുദേവൻ മുഖ്യനായും കാത്തിരിക്കുന്നു.
ദത്ത്വാ ജഗാമ ശിഖരം മേരോസ്തപസി സംസ്ഥിതഃ
മകളെ വിവാഹം നൽകി, അവൻ മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി, തപസ്സിൽ ലീനനായി.
താം കഥാമൃഷയഃ ശ്രുത്വാ പപ്രച്ഛുക്തദനന്തരമ്
ആ കഥ കേട്ട ശേഷം, മഹർഷികൾ അവനോട് കൂടുതൽ ചോദിച്ചു.
ഏതച്ഛുശ്രൂഷമാണാന്നോ ഗാന്ധര്വം വദ ചൈവ ഹി
നാം ആകാംക്ഷയോടെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറാണ്, അതിനാൽ ഗന്ധർവഗാനത്തെക്കുറിച്ചും പറയൂ.
ന ച രോഗഃ പ്രഭവതി ബ്രഹ്മലോകം ഗതസ്യ ഹ
ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തിയവരെ രോഗം ബാധിക്കാറില്ല.
തതോ ഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യാഥാതഥ്യേന സുവ്രതാഃ
അതുകൊണ്ട്, ധർമ്മശീലികളേ, ഞാൻ ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം നിങ്ങളോട് വിശദീകരിക്കാം.
താനാശ്ചൈകോനപഞ്ചാശദിത്യേത്സ്വരമണ്ഡലമ്
അവിടെ അമ്പതൊന്ന് സ്വരങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവയെ സ്വരമണ്ഡലം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ധൈവതശ്ചാപി വിജ്ഞേയസ്തഥാ ചാപി നിഷാദകഃ
അവയിൽ ധൈവതവും നിഷാദവും കൂടി അറിയണം.
സൌവീരാ മധ്യമാ ഗ്രാമാ ഹരിണാശ്ച തഥൈവ ച
സൗവീര, മധ്യമ, ഗ്രാമം, ഹരിണം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
നഗ്നിം ച പൌഷാ വൈ ദേവ ദൃഷ്ട്വാ കാഞ്ച യഥാക്രമഃ
നഗ്നി, പൗഷ, കാഞ്ച എന്നിവയും യഥാക്രമം അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഉത്തരം മന്ദ്രാ രജനീ തഥാ വാചോന്നരായതാഃ
ഉത്തരഭാഗത്തെ മന്ദ്രം, രാജനി, ഉണ്ണരായതം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഗാന്ധാരഗ്രാമികാ ശ്യാമാ കീര്തിമാനാ നിബോധത
ഗാന്ധാര, ഗ്രാമിക, ശ്യാമ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രശസ്തമായ സ്വരങ്ങൾ കൂടി പഠിക്കണം.
യവരാതസൂയസ്തു ഷഷ്ഠവത്തു സുവര്മകമ്
യവരാതസൂയ ആറാമത്തേതാണ്, അതുപോലെ സുവർമകവും ഉണ്ട്.
നാഗയക്ഷാശ്രയം വിദ്വാന് തദ്ഗോത്തരതഥൈവ ച
പണ്ഡിതന്മാർ നാഗ, യക്ഷ എന്നിവയും അവയ്ക്ക് ശേഷം വരുന്ന സ്വരങ്ങളും അറിയുന്നു.
സൂര്യകാന്തധരേണ്യൈവ സംതകോകിലവിശ്രുതഃ
സൂര്യകാന്തം, ധരേണ്യം, പ്രശസ്തമായ സന്തകോകിലം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
സാവിത്രമര്ധസാവിത്രം സര്വതോഭദ്രമേവ ച
സാവിത്രം, അരധ സാവിത്രം, സർവതോഭദ്രം എന്നിവയും.
അലംബുഷേസേഷ്ടമഥോ വിഷ്ണുവൈണവരാവുഭൌ
അലമ്പുഷം പ്രധാനമായതും, വിഷ്ണുവും വൈണവനും രണ്ടും.
ഹതോത്സൃഷ്ടോ വിജാനീത സ്കന്ധം തു പ്രിയമേവ ച
നശിപ്പിച്ചിട്ട് വിട്ടുകളയുമ്പോൾ സ്കന്ധം അത്യന്തം പ്രിയമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
അലംബുസേഷ്ടസ്യ തഥാ നാരദപ്രിയ ഏവ ച
അലമ്പുഷം പ്രധാനമായതുപോലെ തന്നെ, നാരദന് പ്രിയവുമാണ്.