കരൂഷസ്യ തു കാരൂഷാഃ ക്ഷത്ത്രിയാ യുദ്ധദുര്മദാഃ
കരൂഷ ദേശത്തിലെ കശ്ശത്രിയർ, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരരായ കാരൂഷന്മാരായിരുന്നു.
നാഭാഗോ ദിഷ്ടപുത്രസ്തു വിദ്വാനാസീദ്ഭലന്ദനഃ
നാഭാഗൻ, വിധിയുടെ കൃപയാൽ ജനിച്ച ഭലന്റെ വംശജൻ, വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു.
പ്രാംശോരേകോ ഽഭവത്പുത്രഃ പ്രജാപതിസമോ നൃപഃ
പ്രാംശുവിന് ഒരു മകനായിരുന്നു; ആ രാജാവ് പ്രജാപതിയെപ്പോലെ മഹത്വവാനായിരുന്നു.
വിവാദോ ഽത്ര മഹാനാസീത്സംവര്ത്തസ്യ ബൃഹസ്പതേഃ
അവിടെ സംവർത്തനും ബൃഹസ്പതിയും തമ്മിൽ വലിയ വാദം ഉണ്ടായി.
സംവര്ത്തേന തതേ യജ്ഞേ ചുകോപ സ ഭൃശം തദാ
അന്നത്തെ യാഗത്തിൽ സംവർത്തൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
മരുത്തശ്ചക്രവര്ത്തീ സ നരിഷ്യന്തമവാസവാന്
മരുത്തൻ, ചക്രവർത്തി, നരിഷ്യന്തനുവേണ്ടി യാഗം നടത്തി.
തസ്യ പുത്രസ്തു വിജ്ഞാതോ രാജാസീദ്രാഷ്ട്രവര്ദ്ധനഃ
അവന്റെ മകൻ രാഷ്ട്രവർദ്ധനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട രാജാവായി.
കേവലസ്യ പുത്രസ്തു ബന്ധുമാന്കേവലാത്മജഃ
കേവലന്റെ സ്വന്തം മകനായി ബന്ധുമാൻ ജനിച്ചു.
ബുധോ വേഗവതഃ പുത്രസ്തൃണബിന്ദുര്ബുധാത്മജഃ
വേഗവതിന്റെ മകനായ ബുധനിൽ നിന്ന് തൃണബിന്ദു ജനിച്ചു.
കന്യാ തു തസ്യേഡവിഡാമാതാ വിശ്രവസോ ഹി സാ
അവളുടെ മകൾ ഇഡവിഡ, വിശ്രവസിന്റെ മാതാവായിരുന്നു.
ദാശ്വാന്പ്രഖ്യാതവീര്യ്യൌജാ വിശാലാ യേന നിര്മിതാ
ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് പ്രശസ്തനായ ദാശ്വാൻ, വിശാലാ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരഃ
ഹേമചന്ദ്രനു ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ വന്നു.
ധൂമ്രാശ്വതനയോ വിദ്വാന്സൃംജയഃ സമപദ്യത
ധൂമ്രാശ്വന്റെ മകനായ സൃഞ്ജയൻ വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു.
കൃശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
സഹദേവന്റെ മകനായ കൃശാശ്വൻ അത്യന്തം ധാർമ്മികനായിരുന്നു.
സോമദത്തസ്യ രാജര്ഷേഃ സുതോ ഽഭൂജ്ജനമേജയഃ
രാജർഷിയായ സോമദത്തന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു.
തൃണബിന്ദുപ്രഭാവേണ സര്വേ വൈശാലകാ നൃപാഃ
തൃണബിന്ദുവിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ വൈശാലക രാജാക്കളും മഹത്വം നേടി.
ശര്യാതേര്മിഥുനം ത്വാസീദാനര്ത്തോ നാമ വിശ്രുതഃ
ശര്യാതിക്ക് ഇരട്ടമക്കളുണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ ആനർത്തൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ആനര്ത്തസ്യ തു ദായാദോ രേവോ നാമ സുവീര്യവാന്
ആനർത്തന്റെ വംശാവലി രേവ എന്ന മഹാവീരനിൽ എത്തി.
രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുദ്മീ നാമ ധാര്മികഃ
രേവതന്റെ മകനായ കകുദ്മി എന്ന ധാർമികൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കന്യയാ സഹ ശ്രുത്വാ ച ഗാന്ധര്വം ബ്രഹ്മണോംഽതികേ
അവൻ തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗന്ധർവഗാനം ആസ്വദിച്ചു.
ആജഗാമ യുവാ ചൈവ സ്വാം പുരീം യാദവൈര്വൃതാമ്
പിന്നീട്, അവൻ യുവാവായിരിക്കേ തന്നെ യാദവന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഭോജവൃഷ്ണ്യന്ധകൈര്ഗുപ്താം വസുദേവപുരോഗമൈഃ
ആ നഗരം ഭോജന്മാർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരും വസുദേവൻ മുഖ്യനായും കാത്തിരിക്കുന്നു.
ദത്ത്വാ ജഗാമ ശിഖരം മേരോസ്തപസി സംസ്ഥിതഃ
മകളെ വിവാഹം നൽകി, അവൻ മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി, തപസ്സിൽ ലീനനായി.
താം കഥാമൃഷയഃ ശ്രുത്വാ പപ്രച്ഛുക്തദനന്തരമ്
ആ കഥ കേട്ട ശേഷം, മഹർഷികൾ അവനോട് കൂടുതൽ ചോദിച്ചു.
ഏതച്ഛുശ്രൂഷമാണാന്നോ ഗാന്ധര്വം വദ ചൈവ ഹി
നാം ആകാംക്ഷയോടെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറാണ്, അതിനാൽ ഗന്ധർവഗാനത്തെക്കുറിച്ചും പറയൂ.
ന ച രോഗഃ പ്രഭവതി ബ്രഹ്മലോകം ഗതസ്യ ഹ
ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തിയവരെ രോഗം ബാധിക്കാറില്ല.
തതോ ഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യാഥാതഥ്യേന സുവ്രതാഃ
അതുകൊണ്ട്, ധർമ്മശീലികളേ, ഞാൻ ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം നിങ്ങളോട് വിശദീകരിക്കാം.
താനാശ്ചൈകോനപഞ്ചാശദിത്യേത്സ്വരമണ്ഡലമ്
അവിടെ അമ്പതൊന്ന് സ്വരങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവയെ സ്വരമണ്ഡലം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ധൈവതശ്ചാപി വിജ്ഞേയസ്തഥാ ചാപി നിഷാദകഃ
അവയിൽ ധൈവതവും നിഷാദവും കൂടി അറിയണം.
സൌവീരാ മധ്യമാ ഗ്രാമാ ഹരിണാശ്ച തഥൈവ ച
സൗവീര, മധ്യമ, ഗ്രാമം, ഹരിണം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.